ایران در رقابت 4 میلیارد دلاری با کشورهای عربی چقدر شانس دارد؟
به گزارش اقتصادنیوز، «تمایل باسف برای سرمایه‌گذاری چهار میلیارددلاری در صنعت پتروشیمی ایران» تقریباً تمام چیزی است که از مذاکره باسف با مقام‌های پتروشیمی ایران بیرون آمده. به گفته مرضیه شاهدایی، معاون وزیر نفت در امور پتروشیمی، این شرکت تمایل دارد سرمایه‌گذاری مشترکش را در منطقه ویژه پارسیان انجام دهد و در فاز بعدی رقم سرمایه‌گذاری را افزایش دهد.
چند ماه پیش از شاهدایی، محمدحسن پیوندی نیز در آبان‌ماه از تمایل باسف به «سرمایه‌گذاری و در اختیار گذاشتن دانش فنی خود از صفر تا 100 درصد» خبر داده بود. بر اساس اعلام مقام‌های وزارت صفت نیز، باسف درصدد است یک شهرک پتروشیمی در پارسیان ایجاد کند. اما در این میان ایران رقبایی چون قطر را هم در پیش‌رو دارد. با این حال چقدر ایران برای جذب این سرمایه شانس دارد؟
در این مورد، محمدحسن پیوندی، معاون مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی در گفت‌وگو با اقتصادنیوز گفت:شرکت باسف در زمینه صنایع شیمیایی بزرگ‌ترین به شمار می‌رود و حضور آن می‌تواند به تکمیل زنجیره ارزش یاری رساند. این شرکت در حوزه محصولات میان‌دستی و پایین‌دستی فعالیت می‌کند؛ یعنی دقیقاً همان حوزه‌ای که هم‌اکنون صنعت پتروشیمی کشور نیازمند سرمایه‌گذاری و توسعه است. البته این حضور هم به تامین زیرساخت‌های لازم و کافی نیازمند خواهد بود.
وی ادامه داد: باتوجه به هلدینگ‌های موجود در صنعت پتروشیمی، این پیش‌زمینه احتمالاً فراهم می‌شود. اما در عین حال باید کاری کرد که باسف، قطر را به ایران ترجیح ندهد. همین‌طور عربستان و دیگر کشورهای منطقه را بر ایران اولی نداند.
پیوندی همچنین اظهار کرد: ایران امتیازی دارد که از قضا به وجود آمدن آن به صنعت پتروشیمی مربوط نبوده است: امنیت. آنچه سرمایه‌گذار خارجی را به سمت ایران می‌کشاند، امنیت بی‌نظیر کشور است. بازار بزرگ ایران، امتیاز مهم دیگری به شمار می‌رود که ما در اختیار داریم. مقیاس تولید در صنایع پایین‌دستی پتروشیمی، چندده‌هزار تن است و نه میلیون تن.
معاون مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی در ادمه در پاسخ به این سوال که تفاوت دوران جدید حضور شرکت‌های خارجی با دوران پیشین چیست؟ به اقتصادنیوز گفت: در دوران پیشین توسعه، حضور شرکت‌های خارجی برای تامین لیسانس و مهندس اصولی بود. با ایجاد مشارکت EPC صورت گرفت. الان، شرایط تفاوت دارد. ما کمتر به سمت آروماتیک و اولفین خواهیم رفت و نیازی به آن دانش فنی نداریم. حتی اگر نیاز داشته باشیم، با هزینه به مراتب کمتری طراحی واحدها را تکرار می‌کنیم. الان با توجه به خصوصی بودن پتروشیمی‌ها، این بخش کوچک‌ترین ریسکی نخواهد کرد و متناسب با پیشرفت پروژه براساس کیفیت و زمان، واردات کالا و خدمات را نیز فارغ از مبداء آن در نظر خواهد داشت.
وی تصریح کرد: برای بخش خصوصی، تنها اولویت پایان پروژه به شکلی مناسب است تا سودآوری کافی تامین شود و نه افزایش توان ساخت داخل یا دیگر اهدافی که طی دوران پیشین مد نظر دولت به عنوان متولی توسعه صنعت پتروشیمی بود. با این تفاسیر، باید کماکان دولت حضور داشته باشد؛ ولی به شیوه‌ای متفاوت از گذشته. مثلاً وقتی قوانین اجازه نمی‌دهد دولت تضمین شرکت‌های خصوصی را انجام دهد، دولت می‌تواند در هر طرح جدیدی به اندازه 20 درصد حضور یابد تا ضمانت لازم را به صورت 100 درصد انجام دهد و در مقابل محصولات تولیدی را به عنوان ضمانت نگه دارد و این موارد نیاز به قوانین لازم هم دارد.
