4 تخلفی که عامل 80 درصد تصادفات هستند
به گزارش اقتصادنیوز، جاده‌های ایران هنوز هم بحران‌سازند. خودروها هم ایمنی لازم را برای سرنشینان فراهم نمی‌کنند و در نهایت، خطاهای انسانی، منجر به وقوع حوادث ناگوار می‌شود. سه ضلع حادثه‌آفرین مثلث تردد در راه‌های ایران، همیشه خبرساز است. این بار اما عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی خبر از سهم بالای خطاهای انسانی در وقوع تصادفات جاده‌ای می‌دهد و ابعاد تازه‌ای از سوانح رانندگی کشور را بازگو می‌کند. همه جای دنیا هم همین است و انسان، بیش از دو عامل دیگر، سانحه‌آفرین می‌شود.
جواد هدایتی، مدیرکل دفتر آمار ایمنی و ترافیک سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای ابعاد دیگری از وضعیت سوانح جاده‌ای را اخیرا در گفت‌وگو با هفته‌نامه «تجارت‌فردا» بازگو کرده است که خلاصه‌ای از آن را در ادامه می‌خوانید:
*درست است که می‌گویند ایمنی در رانندگی از سه بخش انسان، جاده و خودرو تشکیل شده است، ولی معمولاً نقش و تاثیر آنها در بروز و پیشگیری از تصادفات، یک نقش کاملاً ترکیبی است. بر اساس آمار، اطلاعات و تحقیقاتی که نه‌تنها در ایران و بلکه در نقاط دیگر دنیا صورت گرفته است، عامل انسانی نقش پررنگ و محوری را در شکل‌گیری تصادفات جاده‌ای ایفا می‌کند و اساساً بین خودرو، انسان و جاده، هوشمندترین عامل که دارای قوه تصمیم‌گیری در مورد چگونگی به‌کارگیری دو عامل دیگر است، انسان بوده و این بشر است که با توجه به شرایط جاده و وضعیت خودرو، می‌تواند تصمیم بگیرد با چه سرعتی براند، کمربند ایمنی خود را ببندد یا اینکه بدون بستن کمربند، در جاده حرکت کند. اوست که تشخیص می‌دهد چراغ ترمز خودرو به درستی کار می‌کند و در نهایت آیا خودرو او، در شرایط ایده‌آلی برای رانندگی قرار دارد یا خیر.
* نکته حائز اهمیت آن است که هنوز رانندگی، به عنوان یک مهارت زندگی در جامعه ایران تلقی نمی‌شود و به‌رغم گستره‌ای که زندگی افراد را ماشینی کرده و روز به روز هم در حال گسترش است، چندان مورد توجه واقع نمی‌شود.
*به عبارت دیگر رانندگی، تصادفات و حمل و نقل جاده‌ای، هر چه هست، هنوز به عنوان یک مهارت زندگی، لحاظ نمی‌شود. البته همه مشکل به مردم بر‌نمی‌گردد؛ بلکه باید آموزش‌های لازم در این مسیر به افراد جامعه داده شود تا رانندگی را به عنوان یکی از مهارت‌های زندگی خود بدانند و به عنوان یک سیستم، برای اینکه زندگی سالمی داشته باشند، به کیفیت آن توجه کنند. در کنار این، افرادی که سیاستگذار هستند و مباحث آموزشی را دنبال می‌کنند، خیلی نسبت به این موضوع حساس نیستند و به همین دلیل هم، راننده یا هر فردی که پشت فرمان خودرو می‌نشیند، نمی‌داند آنچه حمل می‌کند، از ارزش بسیار بالایی برخوردار است و در واقع، او جانش را در جاده‌ها در طبق می‌گذارد و به این طرف و آن طرف می‌برد. چیزی که هیچ وقت قابل برگشت نیست و داستان سوانحش، بسیار فراتر از یک آسیب مادی و مالی است و حتی ممکن است کوچک‌ترین اشتباهی، منجر به از دست رفتن جان و بخشی از سلامتی او شود. پس نه‌تنها در ایران بلکه در تمام دنیا، معمولاً عامل انسانی نقش پررنگی در تصادفات دارد.
*چیزی که اطلاعات تصادفات در ایران نشان می‌دهد و بر اساس آمار پلیس به عنوان نهادی که در حین بروز تصادفات و سوانح، سر صحنه حاضر می‌شود و کروکی می‌کشد، بالغ بر 80 درصد عوامل تصادفاتی که ثبت می‌شود، عامل انسان است که به چهار تخلف بسیار شایع منجر می‌شود که شامل خستگی و خواب‌آلودگی، انحراف به چپ، عدم توجه به جلو و سرعت غیرمجاز است و این چهار عامل، معمولاً 80 درصد علل وقوع تصادفات را به خود اختصاص می‌دهد.
*ابتدا باید گفت اگر موفقیتی هم در راستای ایمنی راه‌ها بوده است، موفقیت برای یک شخص و سازمان خاص نیست. موضوع ایمنی، کاملاً فرابخشی است و مطمئن باشید که اگر هم موفقیت یا کاستی ایجاد شده، بر اساس عملکرد همه دستگاه‌ها بوده که ماحصل هماهنگی و کار مشترک، این توفیق یا عدم توفیق را رقم زده است. کیفیت پایین ایمنی هم، ناشی از پایین بودن سطح هماهنگی است؛ اما آنچه آمارهای مراجع رسمی می‌گویند، ما در سال 94 برای چندمین سال پیاپی، کاهش تلفات را تجربه کرده‌ایم که این برای اولین بار است که کشور این وضعیت را در کاهش مستمر تلفات تجربه می‌کند.
*بهبود و اصلاح فرهنگ یا رفتار رانندگی مردم از دو موضوع نشات می‌گیرد که مهم‌ترین آن، آموزش است. آموزشی که افراد باید در مدارس داشته باشند و کشورها آن را به عنوان یک مهارت زندگی به فرزندان خود در مدارس آموزش می‌دهند، یک امر بسیار مهم است. زمانی که یک فرد گواهینامه رانندگی می‌گیرد و به عنوان فردی که مدرک معتبر از دولت دارد، روانه جاده‌ها می‌شود؛ یعنی او صلاحیت لازم را برای این دارد که پشت فرمان بنشیند. آموزش‌هایی بر آن مترتب است که او باید این آموزش را ببیند که صلاحیت لازم را کسب کند. علت تصادفات در بخشی از این آموزش‌هاست که در آن ضعف‌های بسیاری وجود دارد و عملاً به افرادی اجازه داده می‌شود پشت فرمان بنشینند که حداقل مهارت‌های لازم برای کنترل خودرو و رانندگی را ندارند. بخش دیگر نیز، کنترل افراد یا رفتارهایی است که به نوعی دچار ناهنجاری هستند و رفتارهای نابهنجار از خود بروز می‌دهند.
