در طرح اوراق مشارکت خودرو، تلاش شده سیستم‌های سنتی پیش‌فروش خودرو با اصلاحاتی در قالب یک ابزار مالی جدید و بر مبنای ترکیبی از عقود مشارکت، اختیار فروش و اختیارخرید در بورس کالا طراحی و عرضه شود تا این معاملات در عمل کارآمدتر شده و میزان کیفیت تعهدات طرفین به نحو شفاف‌تری برای مردم مشخص شود.
خودروسازان از طرح اوراق گواهی مشارکت خودرو در بورس کالا استقبال کرده‌اند و در صورت تایید کمیته فقهی، مذاکرات جدی‌تر و ورود به فاز عملیاتی معاملات گواهی مشارکت خودرو آغاز می‌شود.
عیسی حسین‌پناه، مدیر نظارت بر بورس‌ها و بازارهای سازمان بورس و اوراق بهادار گفت: در طرح اوراق مشارکت خودرو، تلاش شده سیستم‌های سنتی پیش‌فروش خودرو با اصلاحاتی در قالب یک ابزار مالی جدید و بر مبنای ترکیبی از عقود مشارکت، اختیار فروش و اختیار خرید در بورس کالا طراحی و عرضه شود تا این معاملات در عمل کارآمدتر شده و میزان کیفیت تعهدات طرفین به نحو شفاف‌تری برای مردم مشخص شود.
عیسی حسین‌پناه با بیان اینکه مشخصات طرح گواهی اوراق مشارکت خودرو تقریبا به جمع‌بندی نهایی رسیده است، گفت: اوراق گواهی مشارکت خودرو، اوراقی کوتاه‌مدت خواهد بود و بیشتر بر تامین سرمایه در گردش خودروسازان تمرکز خواهد داشت.
حسین‌پناه اظهار کرد: به عنوان مثال شرکت ایران‌خودرو می‌تواند برای تولید و فروش یک بسته «50 هزار دستگاهی خودرو ال 90» اوراق گواهی مشارکت خودرو منتشر کند و مردم و متقاضییان با خرید این اوراق، در راستای تولید و تامین مالی پروژه مشارکت کنند. همچنین این بسته‌ها با توجه به برنامه تولید سالانه شرکت‌ها می‌تواند طی سال بطور مکرر تعریف و منتشر شود.
مدیر نظارت بر بورس‌ها و بازارهای سازمان بورس و اوراق بهادار گفت: در واقع هر ورقه از این اوراق بیانگر سهمی است از کل پروژه که به دارنده آن تعلق دارد. هرچند مبنای این اوراق عقد مشارکت است، ولی سود میان‌دوره ندارد و کل سود سرمایه‌گذاری در زمان خاتمه پروژه محاسبه و به دارندگان اوراق پرداخت یا درصورت درخواست خودرو به آنها تحویل داده می‌شود. البته همانطور که اشاره شد این اوراق ترکیبی از عقود مشارکت، اختیار فروش (برای دارنده اوراق) و اختیار خرید (برای ناشر) است. لذا در این طرح هر یک از طرفین می‌توانند قبل از اتمام پروژه و در زمان اعمال اختیار فروش و اختیار خرید از این حقوق خود استفاده کرده و عایدات حاصل (شامل اصل و سود متعلقه) توسط دارنده اوراق، دریافت یا صرف خرید خودرو کند.
او گفت: بنابراین به طور کلی پس از انتشار اوراق مشارکت خودرو، سه حالت می‌تواند رخ دهد، یا دارندگان اوراق در تاریخ اعمال از اختیار فروش خود استفاده می‌کنند یا خودروساز از اختیار خرید خود در زمان اعمال استفاده می‌کند؛ همچنین در صورتیکه هیچ یک از طرفین از اختیارات خود استفاده نکنند، دارندگان اوراق را تا زمان تکمیل پروژه نزد خود نگه داشته و بر مبنای محاسبات حسابداری سهم خود را از پروژه دریافت می‌کنند.
به گفته حسین‌پناه، از جمله ویژگی‌ها و مزیت‌های اوراق مذکور این است که طی دوره قابلیت بازارگردانی خواهند داشت. همچنین برای دارندگان اوراق که بخواهند به جای دریافت نقدی عواید آن، خودرو تحویل بگیرند به شرطی که معادل ارزش خودرو مورد درخواست اوراق در اختیار داشته باشند، تخفیف‌هایی به عنوان جایزه مشارکت تعلق می‌گیرد که این موضوع نیز از جمله مزیت‌های این اوراق است.
او با تاکید بر اینکه طرح گواهی مشارکت خودرو در بورس کالا، پیش‌فروش‌های سنتی خودرو را نظام‌مند می‌کند، گفت: نقدشوندگی بالا، به حداقل رساندن ریسک، شفافیت در تعهدات طرفین، حفظ و تحقق حقوق مشتریان و سرمایه‌گذاران و تامین مالی خودرو سازان از مسیری مطمئن، از ویژگی‌های اصلی اوراق گواهی مشارکت خودرو به شمار می‌رود.
مدیر نظارت بر بورس‌ها و بازارهای سازمان بورس و اوراق بهادار در پایان در پاسخ به این پرسش که انتشار اوراق مشارکت خودرو در چه مرحله‌ای قرار دارد و نتیجه رایزنی با خودروسازان چه بوده است؟ گفت: طرح گواهی مشارکت خودرو مرحله کارشناسی را پشت سر گذاشته و اکنون باید مورد تایید کمیته فقهی سازمان بورس قرار بگیرد و اگر نکات یا ابهامی در این زمینه وجود دارد برطرف شود.
منبع: سنا
