صندوق مسکن به جای مسکن مهر

به گزارش «اقتصادنیوز» در حالی که دولت بر تشکیل صندوق‌های سرمایه‌گذاری مصمم است، برخی صاحب‌نظران مسکن براین باورند که ایجاد این صندوق‌ها جایگزین مسکن مهر خواهد شد.

 پیشنهاد ایجاد صندوق‌های پس‌انداز مسکن هم در آستانه یکساله شدن است، پیشنهادی که تقریبا از آذر ماه سال گذشته توسط مشاور وزیر راه در نمایشگاه راه‌و شهرسازی اعلام و گفته ‌شد که تا پایان سال جزئیات آن اعلام می‌شود. گرچه عباس آخوندی از روز اخذ رای اعتمادش برای وزارت راه و شهرسازی، این طرح را در دستور کار قرار داد اما اندکی دیر به مراحل فعلی رسید.

آذرماه سال گذشته بود که طرح ایجاد این صندوق‌ها تا پایان سال اعلام شد اما نه‌تنها تا پایان سال 92 جزئیاتی از این طرح و راه‌اندازی صندوق‌ها اعلام نشد، بلکه در مردادماه امسال ، به جای شروع طرح، گفته شد فعلا بانک مرکزی با این طرح موافقت کرده‌است. انگار دولت پس از یکسال می‌خواهد اولین برنامه مسکنی‌اش را با تاخیر آغاز کند.

براساس تازه‌ترین سیاست دولت، برنامه ایجاد صندوق‌های پس‌انداز مسکن به تازگی مورد توجه دولت قرار گرفته‌است. برنامه‌ای که وزرات راه و شهرسازی در کنار سه برنامه دیگرش بارها به آن اشاره کرده بود اما انگار اولویت دولت در بخش مسکن تشکیل همین صندوق‌ها است. به نظر می‌رسد مهمترین برنامه دولت یعنی خروج رکود از اقتصاد، تشکیل این صندوق‌ها برای نجات مسکن از رکود را مهمتر کرده است.

کمتر از 20 روز از اعلام سیاست‌های دولت برای خروج از رکود می‌گذرد و به تازگی نیز دولت‌مردان گرد هم آمدند و برنامه‌هایشان را اعلام کردند. در میان همه برنامه‌های اعلام شده برای خروج رکود از اقتصاد، صندوق‌های پس‌انداز مسکن خودنمایی کردند. انگار ایجاد این صندوق‌های پس‌انداز می‌خواهد جای مسکن مهر را در دولت یازدهم بگیرد .برخی بر این باورند صندوق‌های پس‌انداز مسکن رقیبی برای مسکن مهرخواهد شد.

خیلی دور نیست زمانی که درسال 84 دولت نهم آنچنان بر ساخت واحدهای مسکن مهر تاکید می‌کرد و بیشتر توانش را بر این طرح می‌گذاشت. میلیارد میلیارد پولی که خرج مسکن مهر می‌شد و دست آخر هم این دو میلیون واحد مسکونی مقصر اصلی تورم شناخته شدند. سال 92 و هنگام تحویل دولت مهرورز به تدبیرو امید تورم 43درصدی ناشی از دو میلیون واحدمسکونی شنیده شد.

در ابتدای آغاز به‌کار دولت یازدهم بر تکمیل ساخت و ساز مسکن مهر تاکید شد اما انگار دولت قصد شروع طرحی جدید و جایگزین برای بخش مسکن را داشت. در ماه‌های اول وزیر مسکن تمایل چندانی برای اعلام برنامه‌های مسکن نداشت و بیشتر اعلام برنامه‌هایش را به تدوین برنامه جامع مسکن منوط دانست.

اما آنچه این روزها بیش از هر موضوع دیگری برای خروج رکود از بازار مسکن شنیده می‌شود تشکیل همین صندوق‌ها است. صندوق هایی که به گفته حسین عبده تبریزی می‌توانند بازار ثانویه‌ای برای رهن و مسکن ایجاد کنند و همین می‌تواند تورم بازار را کم کند.

او معتقد است: سیاستی که افراد مبلغی را در صندوق های پس‌انداز مسکن سرمایه‌گذاری می‌کنند و سپس پنج تا شش برابر آن مبلغ تسهیلات دریافت می‌کنند، در اکثر کشورهای دنیا تجربه شده و سیاست مناسبی است.

این موضوع از همان ابتدای رای اعتماد  از مجلس توسط آخوندی مطرح و مشخص شد که وی نه‌تنها اعتقادی به مسکن مهر ندارد، بلکه آن‌را برای اقتصاد کشور نامناسب می‌داند.

راه‌اندازی صندوق پس‌انداز مسکن از زبان وزیر راه و شهرسازی در ادامه یک بحث دیگری را نیز در برداشت و آن هم این بود که پرداخت تسهیلات مسکن باید از انحصار بانک مسکن خارج شود.

اما برخی صاحب‌نظران نیز بر این باورند که ایجاد این صندوق‌های پس‌انداز هم مانندمسکن مهر است و دارد همه توان بخش مسکن را به خود معطوف می‌کند.روزهایی که دیگر برنامه‌های دولت و توجه به مسکن از یادها رفت و باعث ایجاد تورم شد. برخی دیگر نیز بر این باورند که ایجاد این صندوق‌ها به نفع مسکن خواهد بود اما باید دولت در کنار این برنامه عظیم که بانک مرکزی و وزارت راه و شهرسازی را درگیر خود می‌کند، ‌برنامه‌های دیگری هم اجرا شود.

نگاهی به جزئیات تشکیل صندوق‌های پس انداز
این برنامه به‌گونه‌ای اعلام شده‌ تا از این طریق اولا امکان خانه‌دار شدن بخش بزرگی از خانوارهای کشور فراهم شود و پس از آن با تحریک سمت تقاضای مسکن، تولید در بخش مسکن و بخش‌های وابسته به آن از رکود فعلی خارج شوند. در این برنامه دولت سیاست‌های بانک مرکزی پس از دریافت تقاضای تاسیس صندوق از سوی بانک‌ها، مواردی را مورد بررسی قرار داده و پس از حصول اطمینان از تعادل پایدار منابع و مصارف و عدم تامین کسری‌های احتمالی صندوق از منابع بانک مرکزی نسبت به صدور مجوز اقدام خواهد کرد.

به گزارش «اقتصادنیوز» از ابتدای آغاز به کار دولت از مرداد ماه سال گذشته، دولت طرح‌ها و برنامه‌های خود در بخش مسکن را اعلام کرده است. این برنامه‌ها شامل چند طرح مسکن اجتماعی، حمایتی و مشارکتی و همچنین ایجاد صندوق‌های سرمایه‌گذاری و بازار رهن ثانویه است.

صندوق پس‌انداز مسکن چیست؟
صندوق پس‌انداز مسکن در ایران سابقه‌ای طولانی دارد که به قبل‌از انقلاب اسلامی برمی‌گردد. بعد از انقلاب اسلامی ایران، برای مدتی صندوق پس‌انداز مسکن بانک مسکن متوقف ماند تا این‌که در سال 1372 و با حضور آخوندی در وزارت مسکن و شهرسازی، فعالیت صندوق پس‌انداز مسکن مجدداً آغاز و به‌تدریج بزرگ شد. تا آن‌جا که این صندوق در بعضی از سال‌ها به 1.5 میلیون نفر تسهیلات خرید مسکن داده است. روش صندوق آن است که پس‌انداز مردم را دریافت می‌کند و بعد از گذشتن چند دوره شش ماهه، متناسب با توقف پول افراد در صندوق پس‌انداز مسکن، و با احتساب ضریبی چند برابر، به آن‌ها تسهیلات بلندمدت خرید مسکن می‌دهد. اصطلاحاً به تسهیلات بلندمدت خرید مسکن درقبال  توثیق مسکن، وام رهنی یا تسهیلات رهنی می‌گویند.

به نظر می‌رسد هدف آخوندی در دور جدید وزارتش آن است که صندوق پس‌انداز مسکن به بانک مسکن محدود نباشد و سایر بانک‌ها نیز بتوانند هرچه زودتر صندوق‌های پس‌انداز مسکن را راه‌اندازی کنند تا امکان پس‌انداز مردم برای خرید مسکن جدید یا بهبود مسکن قبلی آنان ممکن شود.

هر بانکی متناسب با مدلی که نهایتاً باید ورود و خروج پول آن صندوق با هم بخواند، اقدام به تشکیل صندوق پس‌انداز مسکن و اعطای تسهیلات بلندمدت (مثلاً 15 ساله) برای خرید مسکن خواهد کرد.