چرا مقامات دولتی مخالف بورس مسکناند؟/موافقان چه میگویند؟
تقریبا از خردادماه امسال راهاندازی بورس مسکن با قوت بیشتری اعلام شد. در این زمان اما عدهای مخالف و عدهای دیگر موافق راهاندازی و عرضه مسکن به بورس شدند. حال برخی در این زمان میگویند که با ورود مسکن به بورس، آب از آب تکان نمیخورد و این روش در رونق بازار ، ایجاد کسب و کار و تغییر قیمت مسکن بیتاثیر است.
در این زمان مشاور اقتصادی آخوندی بارها مخالفت خود با راهاندازی بورس مسکن اعلام کرد و گفت که از ابتدا مقرر بود بورس مسکن در بورس کالا معرفی شود و اکنون نیز برنامهریزی ورود مسکن به بورس برای ساختمانها و نهادهای عمومی و دولتی است.
حسین عبدهتبری در تازهترین اظهار نظرش درباره راهاندازی بورس مسکن گفته است:مسکن کالای استانداردی نیست که بتوان برای آن بورس تشکیل داد.
این در حالیست که پیش از این،یکی از معاونان وزیر راه و شهرسازی در تیر ماه امسال، خود را از خبرهای بورس مسکن کنار کشید و گفت که از راهاندازی بورس مسکن هیچ اطلاعی ندارد و حتی پس از آن هم دیگر گفتوگویی در این باره نداشت.
حامد مظاهریان که معاون آخوندی در بخش مسکن است ، تاکنون هیچ اظهار نظری از راهاندازی بورس مسکن و واکنش بازار به این طرح ارائه نکرده است. به گفته وی، در مورد بورس مسکن مشورتی با وزارت راه و شهرسازی نشده است. او حتی در خصوص موضوع راهاندازی بورس مسکن که در خردادماه امسال از سوی برخی نمایندگان مجلس و مسوولان بورس کالا مطرح شد، گفت که در جریان این طرح نیست و ظاهرا این موضوع ، از سوی نمایندگان مجلس مطرح شده است.
با این حال مظاهریان در این باره گفته است که اجرای بورس مسکن نیاز به کار کارشناسی دارد.
به گزارش اقتصادنیوز، در این میان اما رئیس کمیسیون عمران مجلس دو پهلو صحبت کردهاست. به گونهای که یک بار به دولت و بار دیگر به کارشناسان طعنه زدهاست. مهدی هاشمی گفته است که تاکنون بورس مسکن تنها در حد حرف باقی مانده و توجه جدی به آن نشده و در عمل با وجود همه حاشيههایی که پيرامون آن ایجاد شده این بورس هنوز راهاندازی نشده و به نظر میآید مسکن دغدغه مسئولان اجرایی نيست و از ترس تورم تن به رکود کامل در این بخش داده میشود.
در عین حال در این مورد کارشناسان نیز نظرات متفاوتی نسبت به هم در این مورد دارند.
در ادامه نظر برخی مخالفان و موافقان راهاندازی بورس مسکن در گفتگو با اقتصادنیوز آمدهاست:
علیرضا قهاری، دبیر انجمن انبوهسازان : بورس، تجربه ورود به بخش مسکن را ندارد و در واقع ساختار بورس ورود به تولید نیست. اینکه بورس درگیر ساخت و ساز شود شبیه زمانی میشود که پزشکان وارد ساختوساز می شوند. ممکن است در شرایطی گفته شود سرمایه این افراد در حال گردش ساختوساز است، اما باید بدانیم که ورود آنها به ساختوساز اصولی نیست و بهتر است هرکسی کار خود را انجام دهد. شاید راهاندازی بورس مسکن در بخش سرمایهای بتواند به خروج از رکود کمک کند، اما اینکه کار ساختوساز و معاملات به عهده بورس گذاشته شود کار درستی نیست. در این شرایط ورود مسکن در بورس میتواند به صورت صندوقهای سرمایهای باشد. البته اگر صندوق و منابع پولی وارد بورس شود بهتر است. این فرقی ندارد که این صندوقها مسکن را عرضه کنند یا پتروشیمی. هدف ورود به بورس است و به ماهیت کالا ارتباطی ندارد. باید شرایط راهاندازی بورس مسکن به گونهای باشد که ساختوساز به صورت مستقیم وارد ماهیت بورس نشود و به صورت صندوق سرمایهای ورود کند. بهتر است این صندوقهای سرمایهای به بورس عرضه شوند تا اینکه خود مسکن وارد عرضه و تقاضا و تولید شود. چراکه این کار نه عملی است و نه شدنی.
محمد فطانت، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار : هم اکنون امکاناتی فراهم کردهایم که خرید و فروش مسکن در بورس کالا و روی تابلوهای بورس کالایی انجام شود. البته اولویت در بورس با مزایدههای مسکن است که در آن بانکها یا بخشهای مختلف میخواهند واحدهای تجاری، مسکونی و اداری خود را از طریق این بازار به مزایده بگذارند.در فاز اول قرار است مزایدههای ساختمانهای دولتی و اموال غیر منقول مازاد بانکها در بورس مسکن اجرایی شود. به این صورت که زیرساختی در مجموعه بورس کالا فراهم شده تا نهادهای دولتی بتوانند واحدهای انبوه مازاد مسکونی و تجاری اداری خود را از این طریق به فروش برسانند. امکان فروش مزایدهای ساختمانهای بزرگ و واحدهای مسکونی از طریق بورس مسکن انبوه فراهم شده است اما هنوز این امکان برای فروش واحدهای خرد مهیا نیست و امکان ارتقای مجموعه اقتصاد مسکن با فروش واحدهای خرد و تکواحدی در بورس کالا وجود ندارد.در حال حاضر زیرساختهای اجرای بورس مسکن آماده است و ما آمادگی داریم تا با هر کدام از بانکها و نهادهای دولتی در هر زمانی که بخواهند واحدهای مسکونی و تجاری اداری مازاد خود را از طریق بورس کالا به فروش برسانند، همکاری کنیم.
محمدرضا پورابراهیمی، عضو شورای عالی بورس : حجم معاملات بورس مسكن، جذابيت زيادی برای فعالان بازار سرمايه ايجاد میكند، زيرا در بورس مسكن بايد افزايش حجم معاملات مسكن و سودهای متعارف جايگزين معاملات كم با سودهای كلان و غيرمتعارف شود.تاسيس بورس مسكن باعث شفاف شدن معاملات، كشف دقيقتر قيمت، كاهش بورس بازی، تأمين مالی بهتر بخش مسكن، جمعكردن نقدينگی و كاهش ريسك خريداران میشود. در برخی موارد مشاهده میشود كه يك ملك به ۱۰ نفر فروخته شده و اين باعث مشكلات قضايی و غيره میشود كه با انجام معاملات مسكن در بورس مسكن اين مسائل حل خواهد شد.در حال حاضر قيمت مسكن از سوی دلالان و سفتهبازان بازار مسكن تعيين میشود، حال آنكه اگر عرضه و تقاضا مديريت شود، قيمت مسكن به نرخی بسيار پايينتر از نرخ فعلی میرسد و اساس كار بورس مسكن به سود خريداران و مصرفكنندگان واقعی كالای مسكن خواهد بود.
بیت الله ستاریان، کارشناس اقتصادمسکن : راهاندازی بورس مسکن نه تنها به ضرر مسکن نیست، بلکه به نفع این بازار هم است. چرا که راهاندازی بورس مسکن باعث میشود که این بازار به ساختار اصلی و نرمال خود برگردد. آنچه موضوع بحث مسکن به نظر میرسد، این است که باید در این راستا مسکن به درون معاملات بورس برود زیرا در کشور آنچنان که باید انبوهساز و سازنده مسکن در کشور وجود ندارد و هر چه هست خردهسازان مسکن است.از این رو آنچه که در حال حاضر در بازار مسکن به عنوان ساختوساز مسکن در حال فعالیت است، چند شرکت محدود انبوهساز است که به نظر من باید همین شرکتها همچون یک بنگاه بورسی وارد کار شوند. مشکل فعلی بازار مسکن در حال حاضر همین ساختوسازهای خرد است که حدود 11 تا 15 درصد ساختوسازها را برعهده دارند و گرچه این میزان نیز درصد محدودی در میان نیاز به مسکن و عرضه آن است اما من معتقدم با ورود همین بخش به بورس مسکن نیز میتوان موفقیتی برای مسکن حاصل کرد تا بورس مسکن هم باعث رشد و توسعه این بخش شود. به نظر من سازمان بزرگی همچون وزارت راه وشهرسازی میتواند خردهسازان را گرد هم آورد و به صورت یک بنگاه ، وارد بورس کند.
ابوالحسن میرعمادی-کارشناس اقتصادمسکن: ماهیت راهاندای بورس مسکن برای بازار مسکن خوب است، به شرطی که دولت دخالت مستقیمی بر این بخشنداشته باشد. زیرا تجربه ثابت کرده هر جا که دولت به صورت مستقیم و به تنهایی وارد توسعه و رونق شده، به دلیل مشکلاتش کار تمام نشده است. من با ماهیت راهاندازی بورس مسکن موافق هستم، زیرا مکانیزم بورس مسکن بد نیست. گرچه ایران و حتی برخی کشوهای کاتالیستی تجربه بورس مسکن نداشتند، اما به نظر میرسد این بار و این طرح موفقیت آمیز باشد.البته باید تاکید شود که باید از دخالت مستقیم دولت دراین بخش جلوگیری شود و با اعلام برخی جزئیات از فراهم شدن بورس مسکن که از ساختمانهای دولتی آغاز شده است، به نظر میرسد باید این فرصت به بخش خصوصی داده شود. حتی اگر حضور دولت برای آغاز بورس مسکن هم به صورت آزمایشی باشد، باز هم کار خراب میشود. از این رو هیچ مشکلی برای راهاندازی بورس مسکن وجود ندارد فقط اینکه باید از دولت از این قضیه کنار بکشد. چرا که تجربه کمک دولت به برخی سازمانهای خصوصی هم نشان داده که هنوز کار نیمه تمام مانده، البته این موضوع دلیلی بر ناتوانی دولت نیست، بلکه دلیل اصلی مشغله زیاد و مشکلاتی همچون تامین اعتبار است.