هشدار نسبت به دستکاری شاخص / دستکاری در شاخص سرمایه‌ها را از بورس خارج می‌کند
محمد اقبال نیا در گفتوگو با «اقتصادنیوز»، درباره علل ریزش بازار سهام از یک سال گذشته تا به امروز با تاکید بر اینکه ریزش بازار سهام در طول سال جاری به دو دسته عوامل درونی و بیرون از بورس ارتباط دارد، اظهار کرد: مواردی که از بیرون به بازار سرمایه تحمیل شده سیاست‌هایی است که توسط دولت و مجلس اتخاذ شده که می‌توان به مساله نرخ خوراک پتروشیمی‌ها و بهره مالکانه و نرخ سود بانکی اشاره کرد یا در زمینه بین‌المللی اتفاقاتی رخ داده که اثرگذاری بر بازار سهام دارد که نمونه آن کاهش قیمت نفت در بازارهای جهانی است که بر بورس تهران نیز تاثیر داشت یا از آن مهم‌تر مذاکرات هسته‌ای بوده که به‌عنوان یکی از عوامل بیرونی در دو سال اخیر همواره بر این بازار اثرگذار بوده است.
این کارگزار بورس افزود: این عوامل خارج از کنترل اهالی بازار سرمایه است. به طور مثال وقتی نرخ سود بانکی از اواخر سال گذشته افزایش یافت و رقابت شدیدی بین بانک‌ها در این زمینه ایجاد شد برای سرمایه‌گذار معقولانه این بود که پیش‌بینی‌های مبنی بر بازده ۳۰درصدی بازار سهام پر‌ریسک را بر بازده ۲۵درصدی قطعی بازار پول ترجیح بدهد و به سمت بانک برود. آن‌وقت چگونه انتظار داریم نقدینگی با وجود نرخ‌های جذاب سود بانکی از بازار سرمایه خارج نشود؟
اقبال‌نیا تصریح کرد: ما شاهد بودیم که علاوه بر عوامل بیرونی به‌کارگیری برخی از سیاست‌های ناکارآمد از سوی تصمیم‌گیران و متولیان بازار سرمایه باعث ضربه زدن به این بازار شد. این در حالی است که عوامل درونی قابل کنترل هستند و به نحوه مدیریت‌ها برمی‌گردد.
این استاد دانشگاه اعتقاد دارد: وقتی سرمایه‌گذار را تشویق می‌کنیم که سرمایه خود را به بازار سهام بیاورد و در این بازار ماندگار شود بخشی از این اطمینان را دولت و مجلس با اعمال سیاست‌های اقتصادی متناسب می‌دهند و بخش دیگر را متولیان بازار سرمایه از جمله سازمان بورس ایجاد می‌کنند.
مدیرعامل کارگزاری حافظ با تاکید بر اینکه ما بار‌ها شاهد بودیم متولیان این بازار سیاست‌هایی اتخاذ کرده‌اند که بیشتر از اینکه به این بازار کمک کند به آن لطمه زده است، تصریح کرد: به طور مثال توقف طولانی نماد‌ها و پذیرش شرکت‌های مساله‌دار در بازار سرمایه، به گونه‌ای روند سوددهی آن را دچار تفاوت فاحش کرده، بنابراین این مسائل تنها اعتماد سرمایه‌گذاران را خدشه‌دار کرده است. اگر اعتماد در بازار سلب شود قطعاً ریسک این بازار بالا می‌رود. مگر نه اینکه مزیت بازار سرمایه نقد‌شوندگی و شفافیت است.
*دستکاری در شاخص سرمایه‌ها را از بورس خارج می‌کند
او افزود: نباید نماد‌ها به مدت طولانی بسته شوند و سهامداران ماه‌ها در انتظار باشند که چه اتفاقی برای سرمایه آنان رخ می‌دهد. اینگونه برخورد با بورس باعث می‌شود سهامداران دلسرد شوند و امیدی به بهبود نداشته باشند. از طرف دیگر، نقدهای بسیاری به عدد شاخص بورس و نحوه محاسبه آن وارد است. این مساله باعث شده عده‌ای از سهامداران نسبت به این مساله بی‌اعتماد باشند و اینگونه تصور کنند که شاخص به نوعی در معرض دستکاری و مدیریت شدن در یک جهت خاص است. این مساله هم باعث می‌شود برخی از سرمایه‌گذاران از این بازار دور شوند.
این کارگزار بورس افزود: در برخی موارد وقتی بازار با ریزش‌های سنگین مواجه شد متولیان بازار به جای اینکه مساله را به‌طور درستی بررسی کنند محدودیت‌هایی برای فروش حقوقی‌ها اعمال کردند. در حالی که اعمال این سیاست در اواخر سال گذشته به جای اثرگذاری مثبت نتیجه منفی داشت. مگر می‌شود در بازاری اجازه خرید داشته باشید اما اجازه فروش نه.
اقبال‌نیا عنوان کرد: اینگونه رفتارهای از سوی مسوولان سازمان بورس باعث هراس سرمایه‌گذار می‌شود و او ترجیح می‌دهد از این بازار خارج شود و به سمت بازاری برود که متعادل‌تر باشد. بنده معتقدم تاثیر‌گذاری نقش عوامل درونی کمتر از عوامل بیرونی نیست و اگر متولیان بازار در یک سال گذشته به این مساله توجه می‌کردند شاید تا این حد شاخص با افت مواجه نمی‌شد.
این فعال بازار سرمایه درباره انتظاراتی که از رئیس جدید سازمان بورس دارند تاکید کرد: انتظار داریم تا مدیریت جدید سازمان بورس فضای امن برای سرمایه‌گذاری را ایجاد کند. در این فضای امن حتماً باید استقلال سازمان بورس و شفافیت در آن دیده شود.
مدیرعامل کارگزاری حافظ یادآور شد: برای ایجاد این فضا بازنگری در قانون بازار سرمایه، بحث‌های محدودیت معاملات، نحوه محاسبه شاخص و حتی نحوه تعامل با فعالان بازار و مسوولان باید لحاظ شود. البته اصلاح قانون کار سختی است اما امیدواریم که مدیریت جدید بورس بتواند به گونه‌ای این انتظارات را برآورده کند.
