پویا جبل عاملی در گفتوگو با اقتصادنیوز، در رابطه با آینده بازار ارز بعد از اجرای برجام، اظهار کرد: تصور نمیشود آنچنان که برخی از کارشناسان عنوان کردند شوکی در جهت کاهش نرخ ارز در بازار ایجاد شود، زیرا نخست آنکه دولت تا زمانی که بخواهد درآمد نفت را وصول کند، یک دوره سه تا چهارماهه زمان خواهد برد، همچنین باید توجه کرد در حال حاضر دولت هزینههایی دارد و درآمدی که آزاد میشود، میتواند در بازار داخلی به فروش رود. اما باید توجه کرد که این رقم آنقدر نیست که نرخ ارز را در جهت کاهشی تحت تاثیر قرار دهد.
وی ادامه داد: اگر بانک مرکزی بخواهد در یک زمانی نرخ ارز را تکنرخی کند، ممکن است که یک مداخله گسترده کرده و داراییهای ارزی خود را در بازار تزریق کند، تا بتواند شرایط را برای ارز تکنرخی ایجاد کند. اما شواهد حاکی از آن است که بانک مرکزی بازه زمانی بیشتری را نسبت به سه چهار ماهی که اوایل بیان میکرد، در نظر گرفته است.
او خاطرنشان کرد: در حال حاضر اقتصاد بهگونهای است که به کالاهای سرمایهای و خارجی نیاز دارد، بنابراین تقاضا نیز در بازار ارز افزایش خواهد یافت. یعنی دو طرف منابع و مخارج در بازار ارز یکدیگر را بالانس میکنند.
این کارشناس حوزه اقتصادی بیان کرد: در حال حاضر ما میدانیم که درآمدهای نفتی کشور کاهش پیدا کرده و دولت نیز با مضیقه روبهرو است. این موضوعی نیست که از چشم عوامل بازار پنهان بماند و به نظر من یکی از عواملی است که باعث شده نرخ ارز افزایش پیدا کند.
او در رابطه با ارز تک نرخی گفت: به نظرم میرسد اگر بخواهیم نرخ ارز را تکنرخی کنیم، با این افزایش آرامآرام، راه بیهودهای در پیش گرفتیم، روند تکنرخی کردن ارز، با این سرعت آرام میسر نخواهد شد. به نظر من این امر در شرایط کنونی، قابل اجراست. یعنی اعلام کنیم که ما تنها یک نرخ داریم و آن نرخ نیز نرخ بازار است و خودمان را از شر نرخ ارز دولتی و نظام چندنرخی رها کنیم. تصور میکنم به دلیل آنکه نرخ بهرهای در حال حاضر وجود دارد، در صورت اتخاذ یک سیاست ارتباطی قوی از سوی بانک مرکزی، تکنرخی کردن ارز شوک ایجاد نمیکند.
وی تاکید کرد: اما اینکه نرخ هدف چه مقدار باشد؛ من اعتقاد دارم اگر بتوانیم با ابزار پولی جلوی تورم را گرفته و نگذاریم بیثباتی مالی ایجاد شود، نباید مرزی برای یک افزایش بطئی نرخ ارز در جهت تقویت رشد اقتصادی وجود داشته باشد. امری که کشورهای در حال توسعه انجام دادند، حتی کشورهای توسعهیافته نیز از این موضوع بهره میبرند و مباحثی که با عنوان جنگ ارزی مطرح میشود در تایید این موضوع است.
جبل عاملی در پایان بیان کرد: به نظر میرسد، نرخ ارز بودجه، بیشتر اثر ذهنی دارد. در حقیقت این نرخ، نرخی نیست که در نهایت دولت نفت خود را با آن بفروش برساند. دولت نفت خود را با نرخ ارز دولتی به بانک مرکزی میفروشد. این نیز موضوع مخفی نیست و همه این را میدانند. در حقیقت دولت نرخ ارز را بین هزینه و درآمد تراز میکند، بنابراین این نرخ بیشتر اثر روانی دارد و نمیتواند روی کار بانک مرکزی به طور مشخص تاثیرگذار باشد.
متن کامل این گفتوگو را با عنوان سیاست وارونه در ارز و تورم را در شماره 163 «هفتهنامه تجارتفردا» بخوانید.