دستاوردهای مذاکرات فراتر از انتظار بود/ به‌دنبال جذب سرمایه خارجی هستیم، نه واردات مصرفی

به گزارش اقتصادنیوز، رئیس‌جمهور امشب در گفت‌وگوی مستقیم تلویزیونی که با حضور ندا سپانلو و حسن عابدینی، دو مجری صداوسیما انجام شد، در پاسخ به این سوال که چه قدر «برجام» را با آن چه که وعده داده بودید منطبق می دانید؟ گفت: دلم می خواهد محضر مردم ایران از این نقطه شروع کنم که چرا ما مذاکره را انتخاب کردیم و آن را جدی دانستیم؟

رییس دولت تدبیر و امید خطاب به مجری برنامه گفت: شما اشاره کردید به ایام و دوران رقابت های انتخاباتی و شبی که من مصاحبه کردم، شما گفتید 777 روز از آن روز و شب گذشته است، آن چه من آن روز فکر می کردم این بود که ملت ایران در همه صحنه ها موفق بوده و امکان ندارد که این ملت در صحنه ای شکست بخورد یا تسلیم شود.

روحانی اضافه کرد: اما همان وقت گفتم پیروزی در سایه حمایت مردم، رهبری معظم انقلاب و تدبیر دولت امکان پذیر است.

وی یادآور شد: در مقام عمل دیدیم که مذاکره می تواند موفق باشید اما شرایط موفقیت آن مذاکره را باید یک ملت و یک رهبر و همه دست اندرکاران باید فراهم کنند.

رییس جمهور با تاکید بر اینکه مقاومت ملت یک سرمایه بزرگ بود، گفت: اگر مردم ایستادگی نمی کردند، حتما پیروز نبودیم، کار دانشمندان ما یک دستاورد بود. اگر در زمینه هسته ای پیشرفت نمی کردیم در همان زنجیره اول یا تولید آب سنگین ناموفق بودیم و نمی توانستیم در ساخت راکتور حرکت کنیم، معنا نداشت دنیا با ما مذاکره کند.

رییس جمهور ادامه داد: از طرف دیگر، مردم هم سرمایه هایی را در این دو سال اخیر به صحنه آوردند، اولین سرمایه ملت، حضور 73 درصدی آنها در حماسه سیاسی و انتخابات بود.

روحانی اضافه کرد: انتخابات دو سال پیش نوعی رفراندوم بود که چگونه باید حرکت کنیم وموفق شویم؛ بحث تعامل سازنده با دنیا و این که چگونه باید با دنیا رفتار کنیم. در همان مصاحبه 777 روز پیش گفتم درشت گویی پیروز نمی شود بلکه درست گویی پیروز می شود؛ به همین سبب ما راه منطق و درست گویی را برگزیدیم.

وی اظهار داشت: یک ماه بعد از انتخابات، برای شرکت در مجمع عمومی به نیویورک سفر کردم و به همه دولت های دنیا پیشنهاد جهان عاری از خشونت و افراطی گری دادم. این پیشنهاد در نهایت بعد از چند ماه مورد تصویب دولت ها در مجمع عمومی سازمان ملل قرار گرفت و آن ملاقات ها و گفت و گوهایی که آن ایام داشتیم، تقریبا فضای تعامل را به اوج رساند.

دستاورد امروز بیش از تصور دیروز است
رییس جمهور با بیان این که اولین مذاکره وزیر خارجه ایران با وزرای خارجه 1+5 در نیویورک محقق شد و این کلیدی بود که برای حرکت پرشتاب در زمینه مذاکره زده شد، افزود: اگر بخواهم در یک کلمه به سوال شما پاسخ دهم، نمی خواهم در محضر ملت ایران اغراق کنم که صاحب اختیار این کشور هستند و به بنده هم به عنوان خادمی کوچک از ناحیه ملت مسوولیت واگذار شده، دستاورد امروز بیش از تصور دیروز است.

روحانی تصریح کرد: من دیروز هم به موفقیت و پیروزی امید داشتیم اما آنچه امروز به دست آوردیم، بیش از آن است که دو سال پیش فکر می کردم و این موفقیت، موفقیت ملت بزرگ ایران، موفقیت هدایت های رهبر معظم انقلاب و از همه مهمتر عنایات حق و توجهات حضرت ولی عصر (عج) و فداکاری، ایثار، شهامت، منطق و هنر و دانش لازم مذاکره کنندگان است که این بار مهم را در مقصد اول به خوبی به مقصد برسانند و من کاملا امیدوارم که ما این راه را تا پیروزی نهایی ادامه می دهیم.

مجری از رئیس‌جمهور سوال کرد که یکی از دغدغه‌هایی که وجود دارد این است که غرب وفای به عهد نمی‌کند و حداقل در نشر اطلاعات در 4 تا 5 روز آخر شما یکی دو بار تهدید کردید که مذاکرات را ترک می‌کنید. این بحث را چگونه تا اینجا پیش بردید و چشم‌انداز آینده را چقدر روشن می‌بینید که غرب به تعهداتش پایبند باشد؟

رئیس‌جمهور خاطرنشان کرد: اگر ما با چند کشور و حتی یک کشور مذاکره می‌کنیم، بر مبنای اهداف و چارچوبی است و قدم به قدم مذاکرات قابل سنجش است بر آن کسی که فن مذاکره را بلد است، البته طرف مقابل ما مخصوصا برخی از کشورها کشورهایی هستند که مردم ایران به آنها اعتماد ندارند و به طور طبیعی با ملت ایران خصومت داشتند. هنوز هم این خصومت‌ها ادامه دارد.

روحانی تصریح کرد: شما می‌دانید که در ماجرای افغانستان، طالبان، صدام‌حسین و پایان حکومت صدام گرچه ما مستقیم مداخله نداشتیم، اما بسیاری از گروه‌ها که با ما بودند و کنار ما بودند یک نوع اهداف مشترکی با دیگران حس کردند و پیش رفتند، پس این منافات ندارد که یک کشوری دوست ما نباشد، اما در یک مسئله مهم و بین‌المللی ما بتوانیم مذاکره کنیم، اینکه چطور اعتماد کنیم، یا اعتماد ما صد در صد هست یا نیست، هیچ‌کس نمی‌تواند بگوید من در برابر یک کشور ولو دوست و ولو همسایه و ولو هم مذهب من که مذاکره می‌کنم، اعتماد صد در صد دارم.

وی افزود: طبیعی است که 6 قدرت بزرگ با ما مذاکره می‌کردند، ما در آن توافق موقت ژنو که مربوط می‌شود به اوایل آذر 92 تا امروز که هنوز هم ادامه دارد، آن توافق موقت ما در مقام عمل آزمایش کردیم ما عمل کردیم آنها هم عمل کردند. آنها به ما قول دادند که برخی تحریم‌ها را بردارند و ما قول دادیم برخی محدودیت‌ها را بپذیریم که هر دو عمل کردیم. الان توافقی که با 1+5 یک توافق 10 ساله است، توافق گذشته هم سه ماه دیگر دو سال می‌شود بنابراین 5 برابر همان است.

رئیس‌جمهور با بیان اینکه اگر یک پنجم توافق امروز را انجام دادیم و دیدیدم عمل می‌شود، می‌تواند یک علامت باشد که ما می‌توانیم کار را پیش ببریم، گفت: این تفکر که ما در برابر دنیا دو راه بیشتر نداریم یا تسلیم هست در برابر دنیا یا شکست دنیا هست، این خیلی منطق پشت سر آن نیست. یک راه سوم هم وجود دارد و آن تعامل با دنیا، البته تعامل سازنده در چارچوب منافع ملی و توافق برد - برد است.

هر 3 هدف ما از مذاکرات تحقق پیدا کرد
روحانی در ادامه اظهار داشت: من به جد معتقدم همیشه معتقد بودم توافق برد - باخت اولا شدنی نیست، ثانیا اگر هم بشود پایدار نمی‌ماند. توافق باید یک توافق برد - برد باشد که ما ببینیم به اهداف اصلی‌مان دست پیدا کردیم. طرف مقابل هم اگر یک هدف مهم دارد و احساس کرده به آن هدف دست پیدا کرده است.

رئیس شورای عالی امنیت ملی با تاکید بر اینکه در این توافق ما 3 هدف مهم داشتیم که به آن دست پیدا کردیم، گفت: طرف مقابل ما هم یک هدف مهم داشت و می‌گوید که به آن دست یافته، خوب به این صورت است که یک توافق می‌شود برد - برد. آنها هم ادعا می‌کنند که یک موفقیت داشتند و ما هم می‌گوییم اهدافی داشتیم و موفق شدیم، بنابراین آنچه امروز به دست آمده، ما نمی‌توانیم بگوییم اعتماد صد در صد داریم.

رئیس جمهور تاکید کرد: شما در یک تجارتی که با یک فرد یا یک کشور انجام می‌دهید یک تجارتی مثلا جنسی می‌خرید و می‌فروشید برای دو یا سه سال صد در صد مطمئن نیستید که طرف مقابل شما عمل کند، اما شما یک مکانیزمی می‌گذارید که این وسط ضرر نکنید. اگر هم به هم زد، شما متضرر نشوید و او هم همین مکانیزم را در نظر می‌گیرد.

روحانی در ادامه افزود: ما می‌توانیم یک مکانیزم را در نظر بگیریم که در نهایت هیچ‌کدام ضرر نکنیم و در نهایت توافق صورت گیرد. در تجربه‌ای که در این دو سال داشتیم و اجرای توافق ژنو، امیدواریم این توافق به خوبی پیش برود. ما باید مراحلی را طی کنیم که یک مرحله را گذراندیم و انشاءالله این توافق اجرایی می‌شود و مردم حاصل و ثمر این توافق که محصول کار خودشان است و محصول ایستادگی خودشان است، خواهند دید.

روحانی در بخش دیگری از سخنانش گفت: ما در برجام حقوق هسته‌ای را تثبیت کردیم، در همین قطعنامه حقوق ما تثبیت شد، غنی‌سازی تثبیت شد، اراک تثبیت شده است. در همین قطعنامه حقوق ملت ایران تثبیت شده و در این همین قطعنامه گفته تحریم‌ها برداشته شده است. طرف مقابل هم می‌گوید که پیروزی به دست آورده‌ام و راه ایران را برای رسیدن به بمب اتم یک سال به تاخیر انداخته‌ام.

وی خاطر نشان کرد: اینکه شما می‌گویید شاید برخی‌ها نگران نظارت‌ها باشند، باید بگویم که ما چیز عجیبی را قبول نکردیم آنچه که ایران قبول کرده "ان پی تی" و "پادمان" بوده است. آنچه که امروز به بعد در اجرای این توافقنامه است، پروتکل الحاقی است که ما فقط قبول نکرده ایم بلکه بیش از 140 کشور قبول کرده‌اند آنچه در کشورهای دیگر اجرا شده در اینجا هم اجرا می‌شود. هیچ کس در دنیا امنیت ملی خودش را معامله نمی‌کند اسرار نظامی خود را معامله نمی‌کند. ما نمی‌خواهیم که کوچک‌ترین اسرار و سر ملی و نظامی ما حتی اسرار اقتصادی و تجاری ما نه در این توافق بلکه در هر توافقی خدشه‌دار شود.

رئیس جمهور با بیان اینکه ما یک بار داوطلبانه این پروتکل الحاقی را برای یک سال در ایران اجرا کرده‌ایم، گفت: همان موقع هم بعضی از روزنامه‌ها داستانی می‌گفتند. می‌گفتند که زیر زمین ریاست جمهوری را می‌گردند! هیچ گونه نگرانی به هیچ عنوان وجود ندارد. قدرت دفاعی ما به هیچ عنوان کاسته نخواهد شد. من در اینجا می‌خواهم به مردم ایران عرض کنم، چون بعضی‌ها گوشه و کنار می‌گویند این دولت، دولت تدبیر و امید دنبال اقتصاد است. دنبال مهار تورم است، دنبال رفع رکود است، دنبال بهداشت و درمان است، دنبال سلامت است، دنبال سیاست خارجی است. دنبال تقویت بنیه دفاعی نیست. برای اینکه مردم عزیز ما بدانند ما در سلاح‌های استراتژیک و در تقویت بنیه دفاعی ما کاری که دولت در این دو سال انجام داده به اندازه 80 درصد ده سال قبل است. یعنی آنچه در ده سال قبل انجام گرفته، این دولت ظرف دو سال 80 درصد آن ده سال سلاح لازم را آماده کرده، تجهیزات لازم را آماده کرده، انبار کرده است. شما می‌دانید اولین تست سانتریفیوژهای آی آر 8 که بزرگترین دستاورد ماست، اولین تستش در این دولت انجام شد.

روحانی ادامه داد: روی امنیت ملی بسیار حساس هستیم. یکی از دستاوردهای این توافق امنیت ملی ما است. یعنی کشور ما البته از تهدید نمی‌ترسد هیچ وقت. اما کشوری که در سال‌های گذشته یک شبح تهدید یا شبه تهدید برای این مردم بود، امروز با این توافق نه شبه تهدید است و نه شبح تهدید و امنیت ملی ما به مراتب بهتر از گذشته است.

دروازه‌های دنیا به روی ما باز شد
رئیس جمهور درباره تاثیرات اقتصادی توافق نیز گفت: یک عامل موفقیت ما در مذاکرات همین حرکت درست ما در زمینه مسائل اقتصادی بود. این را یک بار در مصاحبه مطبوعاتی گفتم که تحریم هرگز موفق نخواهد بود، اما موثر خواهد بود.

وی گفت: با تحریم اگر می‌خواهند ملتی را بشکنند، ناموفق هستند اما اگر می‌خواهند تاثیر بگذارند بله تحریم تاثیر می‌گذارد.

وی خاطر نشان کرد: این مذاکره باعث شد که دروازه‌های دنیا به روی‌مان باز شد و کالاهایمان را به دنیا صادر کنیم و این دروازه‌ای است که تکنولوژی و سرمایه را وارد کشور کنیم. بعد از اینکه این توافق اجرایی شد، بلافاصله تمام تحریم‌های اقتصادی لغو می‌شود، یعنی تحریم مالی، بانکی، بیمه، حمل و نقل، تحریم پتروشیمی، تمام تحریم‌های اقتصادی. لازم می‌دانم تشکر کنم از تیم سیاسی ما کار بسیار جدی را انجام دادند. تیم اقتصادی که اینها را کمک کردند. تیم فنی که اینها را کمک کردند، همه دست به دست هم دادند، و الا یک گروه نمی‌تواند موفق باشد.

تجربه واردات 700 میلیارد دلاری تکرار نمی‌شود
روحانی در پاسخ به سوال دیگر مجری برنامه مبنی بر احتمال ورود سیل کالاهای وارداتی به کشور در صورت آزادسازی پول‌های بلوکه شده تصریح کرد: من فکر می‌کنم این نگرانی به جا است. سابقه خوبی ما در گذشته در این خصوص نداشتیم. ما 700 میلیارد دلار پول نفتی عمدتا خرج کردیم. نتیجه چه شد؟ در داخل کشور ما 2 هزار بنگاه اقتصادی در اوج درآمد دلاری ما تعطیل شد. 500 هزار نفر در کشور ما در اوج درآمد دلاری بیکار شدند. کالا را وارد کردیم اشتغال برای دیگران درست کردیم. بعضی از کالاها شاید چاره‌ای نباشد اگر گندم نیاز باشد باید وارد کنیم، نهاده‌های کشاورزی تجهیزات و ... باید وارد کنیم. کالای ساخته شده و کالای مصرفی اشتباه است که وارد کنیم. آنجاست که اگر این تحریم لغو شد به طور کامل و دروازه‌ها باز شد تجربه قبلی تکرار شود این مصیبت است.

وی ادامه داد: من به وزیر امور خارجه فرانسه که به تهران آمده بود در مذاکره‌ای که با او داشتم گفتم خود او هم با تاکید این را گفت. گفتم ما بعد از تحریم با هر کشوری که حاضر باشد به این کشور سرمایه و تکنولوژی بیاورد و با هم مشارکت کنیم برای صادرات، به او خوش آمد می‌گویم. لوران فابیوس هم گفت که من در پاریس اتفاقا به شرکت‌ها و کمپانی‌های فرانسوی گفتم که آن دوره تمام شد که اگر می‌خواهید کالا ببرید به ایران این دولت قبول نمی‌کند، شما باید سرمایه و تکنولوژی ببرید.

رئیس جمهور همچنین گفت: ما جلسات اقتصادی متعددی البته قبل از توافق داشتیم و هفته‌ای یک روز جلسه با تیم اقتصادی و ستاد اقتصادی داریم که با اجرای این توافق که در ماه‌های آتی اجرایی می‌شود و تحریم‌ها کنار می‌رود، آنچه شما باید حواس‌تان باشد ورود سرمایه است. ما باید اشتغال برای جوانان ایجاد کنیم. ما برای چه مذاکره کردیم؟ بعضی‌ها فکر می‌کنند که ما مذاکره با خارجی ‌ها را دوست داریم و دلمان لک زده اما ما چیزی که می‌خواهیم اشتغال جوان‌های‌مان است.

روحانی گفت: مقام معظم رهبری در این ابلاغی که فرمودند برای سیاست‌های برنامه ششم، ابلاغ کردند که ما باید دنبال رشد 8 درصدی باشیم البته امروز خیلی سخت است رشد 8 درصدی. اما به نظر من در سال‌های آینده باید همه تلاش کنیم. باید این دستور ایشان اجرایی شود. باید عملیاتی شود. اگر ما رشد 8 درصد را بتوانیم اجرا کنیم تا سال 1400 درآمد کشور 59 درصد اضافه می‌ شود و اگر ما بتوانیم 20 سال با رشد 8 درصدی پیش برویم، درآمد کشور ما 4.5 برابر می‌شود.

وی افزود: ما باید به سمت ایجاد اشتغال برای جوانان برویم. ما 32 میلیون جوان 20 تا 40 ساله در کشور داریم، ما پنجمین کشور دنیا در فارغ‌التحصیلی در رشته‌های مهندسی هستیم. ما قدرت بزرگی از نیروی انسانی داریم. منابع عظیم با موقعیت جغرافییای ممتاز داریم. وقتی تحریم کنار رفت باید شرایط را مهیا کنیم برای تولید و اشتغال.

روحانی گفت:من قبلا در ماه رمضان گفتم که سیاست ما عوض نمی‌شود، مسیر ما اقتصاد مقاومتی است. اقتصاد مقاومتی درون زا بودن است، برون‌نگر بودن است، تولید را باید بالا ببریم و صادرات غیر نفتی را بیشتر کنیم.

فضای سرمایه‌گذاری را امن کنیم
روحانی در بخش دیگری از این مصاحبه زنده تلویزیونی گفت: آنچه ما از مردم خواهش می‌کنیم این است که مشارکت کنند. ما بدون مشارکت مردم به جایی نمی‌رسیم. اولین انتظار از ایرانی‌های خودمان است؛ از ایرانی‌های داخل کشور از ایرانی‌های خارج کشور تکنولوژی و سرمایه را بیاورند و انتظار من از تمام بخش‌های دولتی این است که ورود سرمایه را تسهیل کنند.

وی افزود: خواهش من از تمام مردم این است که فضا را فضای امن کنید. وقتی یک وزیر خارجه می‌آید نگوییم این دولت چند سال پیش فلان کار خطا را کرد؛ 20 سال پیش چنین کاری را کرد.

رئیس‌جمهور ادامه داد: نباید وقت را تلف کنیم. البته اشکالی ندارد برجام بررسی شود و نقد شود. مراحل قانونی دارد و ما داریم آن مراحل را طی می‌کنیم کشورهای دیگری هم ممکن است اقداماتی انجام دهند. اما به زودی می‌رسیم به روزی که 1+5 رسما لغو تمامی تحریم‌ها را اعلام می‌کند.

وی ادامه داد: ما ظرف حدود یک ماه اقدامات خود را انجام می‌دهیم و‌ آژانس هم آن اقدامات را تیک می‌زند. بعد تحریم‌ها عملا لغوشان به اجرا در می‌آید و فضا عوض می‌شود و سرمایه و تکنولوژی به کشور می‌آید. وضع فروش نفت ما عوض می‌شود و دست ما باز می‌شود اما اینکه کسی فکر کند امروز توافق شود فردا صبح آثارش را می‌بیند اینجور نیست.

روحانی افزود: این نهال غرس شده و مردم بدانند که این میوه درست کاشته شده و میوه می‌دهد و به ثمر می‌رسد و البته زمان خودش را دارد که باید سپری شود. ما باید همدل و همزبان باشیم و همه حمایت کنند.

بر اساس این گزارش، پیش از آغاز گفت‌وگوی زنده تلویزیونی رئیس‌جمهور، کلیپی از سخنان وی در ایام تبلیغات انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم و پس از انتخابات درباره مذاکرات هسته‌ای پخش شد.