مقاومت ایران در برابر فریز تولید نفت از کجا آب می‌خورد؟
فریبا رسولی: در حالی ایران با اعضای اوپک در فریز نفتی متعهد نشد که کارشناسان همچنان معتقدند چنین درخواستی از ایران در مقطعی که بازارهای خود را از دست داده، غیرمنطقی است.
مهران امیرمعینی، مشاور موسسه بین‌المللی مطالعات انرژی در گفت‌وگو با اقتصادنیوز درباره مقاومت ایران در برابر فریز تولید نفت اظهار کرد: در حال حاضر نگاه‌های سیاسی و موقعیت ژئوپلیتیک کشورهای منطقه به هم گره خورده از سویی با توجه به اینکه بیش از دو سال تحریم بوده‌ایم و در این سال‌ها بین 140 تا 160 میلیارد دلار از ناحیه کاهش صادرات نفت‌مان متضرر شدیم، حال ایران قصد دارد سهم از دست رفته خود را در بازار احیا کند.
این کارشناس حوزه انرژی در این باره معتقد است: اینکه اعضای اوپک به صراحت از ایران می‌خواهند تولید خود را با توجه به مشکلات موجود در بازار نفتش کاهش دهند، اصلا منطقی نیست. اگرچه حضور ایران در طرح فریز می‌توانست تاثیرگذار واقع باشد اما با اتفاقاتی که طی سه سال اخیر در سایه تحریم‌ها افتاده است چنین تصمیمی در شرایط فعلی توجیه اقتصادی ندارد.
او با بیان اینکه تاکنون اوپک محور سیاستگذاری‌اش کاهش تولید بوده و فریز نفتی بحث جدیدی است، گفت: تا این مقطع توقف تولید یا طرح فریز نفتی زیاد مطرح نبوده و معمولا هدف اوپک کاهش تولید بوده که بر اساس آن کشورهای مختلف با توجه به شرایط بازار سطح تولید خود را را تغییر می‌دادند. به همین دلیل انتظار می‌رود پس از مدتی کشورهای تولیدکننده نفت سیستم کاهش فعلی را کنار بگذارند و به سیستم معقولی برسند. در حال حاضر تولید نفت ایران افزایش پیدا کرده و تا زمانی که نفت تولید می‌کنیم بازار فروشی هم وجود دارد. تمام تلاش ایران این است که سهم خود را از بازار پس بگیرد و امیدواریم با متعهد نشدن ایران در طرح فریز نفتی اوپک، میزان تولید نفت ایران به همان 2 میلیون و 400 هزار بشکه در روز پیش از تحریم‌ها برگردد.
این در حالی است که نماينده سابق ايران در هيات عامل اوپک معتقد است کشورهای عربی حاشيه خليج فارس که در سال‌های اخير توليد نفت را به ميزان زياد افزايش داده‌اند بايد اين روند را کاهش دهند تا بازار از مازاد توليد و عرضه نجات پيدا کند.
در همین مورد محمدعلی خطيبی، نماینده سابق ایران در اوپک نیز اظهار کرده است: ايران هنوز تا سهميه واقعی خود در صادرات نفت فاصله دارد و نبايد کشورهای ديگر انتظار داشته باشند ايران توليد خود را افزايش ندهد و حتی انتظار کاهش داشته باشند. از سویی ايران در گذشته همواره به سهميه‌بندی پايبند بوده است اما کشورهای عربی به ويژه عربستان در سال‌های اخير با توسعه توليد و ايجاد مازاد عرضه به ميزان يک و نيم تا دو ميليون بشکه در روز باعث شدند تا قيمت نفت به شدت کاهش يابد.
خطیبی که در مصاحبه با راديو اقتصاد سخن می‌گفت، اضافه کرد: سقوط قيمت نفت باعث شده انگيزه سرمايه‌گذاری در صنعت استخراج و صنايع بالادستی نفتت کاهش يابد که اين روند در آينده خطرساز خواهد بود. بازار همچنان با مازاد عرضه روبه‌روست و اگر اجلاس دوحه که اين روزها برگزار می‌شود، بتواند به تصميمی برای ساماندهی رفتار طرف‌های عرضه و توليد و همچنين مديريت قيمت بگيرد می‌توان انتظار داشت که قيمت‌ها به تدريج روند تعديل خود را در پيش بگيرد.
به گزارش اقتصادنیوز، با این حال وزیر نفت ایران هم در آخرین مصاحبه‌های خود به صراحت اعلام کرده که ایران در کاهش تولید نفت منطقه نقشی نداشته و دستخوش تحریم‌های ناعادلانه بوده است. به همین دلیل از موضع خود کوتاه نخواهد آمد. در شرایطی که رئیس کل بانک مرکزی ایران هم که برای شرکت در نشست بهاره صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی به واشنگتن سفر کرده در پاسخ به شبکه سی ان بی سی گفته است: فریز تولید در حال حاضر غیرمنصفانه است. زیرا ایران در حال حاضر تلاش می‌کند به بازار بازگشته و سهمش را پس بگیرد و آنچه عربستان سعودی در این باره از ایران می‌خواهد درخواست منطقی یا منصفانه‌ای نیست.
این در حالی است که در جزئیات توافق تولیدکنندگان نفت که اخیرا اعلام شده منابع رسمی اعلام کرده‌اند کشورهای تولیدکننده نفت که در دوحه قطر گرد آمده‌اند به یک توافق در زمینه تثبیت تولید به منظور بالابردن قیمت‌ها (اولین توافق این چنینی طی 15 سال گذشته) نزدیک هستند.
بر اساس گزارش رویترز، پیش‌نویس توافق منتشر شده در دوحه نشان می‌دهد متوسط تولید نفت روزانه کشورها در هر ماه بالاتر از سطح ثبت شده در ژانویه امسال نخواهد رفت. فریز نفتی تا اول اکتبر امسال اجرا خواهد شد و تولیدکنندگان در ماه اکتبر مجددا در روسیه برای بررسی پیشرفت خود در مهندسی احیای بازار نفت گردهم خواهند آمد. توافق نهایی در خصوص این پیش‌نویس هنوز حاصل نشده است اما چند منبع بلندپایه در وزارتخانه‌های نفت کشورهای حاضر پیش بینی کرده‌اند این توافق به دست خواهد آمد.
با این حال اعلام شده بیش از 12 کشور تولیدکننده نفت در داخل و خارج اوپک حضور خود در نشست دوحه را به طور رسمی تایید کرده‌اند، اگرچه ایران به عنوان یکی از تولیدکنندگان بزرگ اعلام کرده که در این نشست حاضر نخواهد شد، چرا که نمی‌تواند پیشنهاد تثبیت تولید را بپذیرد. هچنین در پیش‌نویس این قرارداد مقرر شده در جریان طرح فریز نفتی تولیدکنندگان به مشورت در زمینه بهترین راه‌های تقویت بازار نفت ادامه خواهند داد و این قرارداد به روی دیگر کشورها برای پیوستن باز خواهد بود.
