داستان مرغ و تخم‌مرغ یارانه در کشور/ حساسیت دولت درباره حذف یارانه‌ در سال منتهی به انتخابات

میزگرد رئیس کمیسیون اقتصاد و برنامه و بودجه مجلس

www.eghtesadnews.com

محمدرضا پورابراهیمی رییس کمیسیون اقتصادی مجلس

خودداری دولت از اجرای قانون

برای حذف یارانه دهک‌های بالا باید ضمانت اجرایی محکمی پیش‌بینی شود چرا که خیلی از قوانین تدوین شده اما متاسفانه دولت از اجرای آن استنکاف کرده.

برداشت از بودجه عمومی برای یارانه

در سال‌های گذشته ما سالیانه ۴۲ هزار میلیارد تومان پرداخت نقدی یارانه داشتیم و اکنون هم گرفتار آن چیزی هستیم که بابت هدفمندی به دست نیاورده‌ایم. در واقع ما از بودجه عمومی برداشت کرده‌ایم و آن را به‌عنوان یارانه نقدی به مردم پرداخت کرده‌ایم.

وضعیت دهک‌ها

طبق آمار پردرآمدترین دهک‌ها سالیانه به طور متوسط ۱۰۴ میلیون تومان درآمد دارند در حالی که تقریبا ۷ میلیون نفر دهک کم‌درآمد داشتیم. طبق این آمار ۴ دهک سالیانه بیش از ۳۵ میلیون تومان درآمد دارند.

وقتی مجلس می‌گوید ۳ دهک را حذف کنیم این به معنای کمک به دولت ‌است یعنی حدود ۱۲ هزار میلیارد تومان از منابع می‌تواند در اختیار دولت قرار بگیرد.

انتخابات و یارانه

این موضوع قابل درک است که هر دولتی در سال آخر فعالیتش این حساسیت را دارد که به نحوی عمل کند که تبعات اجتماعی آن در انتخابات اثر نگذارد.

درست است که امسال سال آخر دولت است اما فضای کارشناسی باید بر فضای سیاسی در کشور اولویت داشته باشد و بتوانیم تصمیم شجاعانه اتخاذ کنیم. مردم هم بدانند که بودجه عمومی باید به سمت طرح‌های عمرانی سوق داده شود. ما باید فارغ از همه مشکلات با مردم صحبت کنیم. قطعا مردم هم حاضرند در این زمینه همکاری کنند.

سال گذشته پیش از انتخابات مجلس کمیسیون تلفیق این تصمیم را اتخاذ کرد و هزینه این تصمیم سیاسی بر عهده مجلس قرار گرفت.

مدل‌های حذف هدفمندی

مدل‌های زیادی در بحث هدفمندی کار شد و ما نهایتا به این نتیجه رسیدیم که نحوه پرداخت بخشی از تعهدات مرتبط با تفاوت قیمت حامل‌های انرژی به چه شکلی باشد اما از ابتدا مسیر حرکت ناصحیح بود.

حذف بودجه تولید به نفع یارانه نقدی

شیوه اجرای هدفمندی نه تنها به تولید کمکی نکرده بلکه سهم بودجه عمومی را نیز کسر می‌کند. در سال ۹۴ عدد تحقق یافته ما به تفاوت قیمت ۳۲ هزار میلیارد تومان و پرداخت‌های نقدی ۴۲ هزار میلیارد تومان بود. این نشان می‌دهد نه تنها از این منابع به بخش تولید اختصاص نیافته بلکه تولید به چالش اصلی خانوارها تبدیل شده و آنها حاضرند اشتغال داشته باشند اما یارانه دریافت نکنند.

دریافت یارانه ۷۰ درصدی

۷۰ درصد جمعیت براساس قانون فعلی کمافی‌السابق یارانه دریافت می‌کنند و تمام صحبت ما بر سر ۳۰ درصد باقیمانده است تا بتوانیم در فاز اول ۱۰ هزار میلیارد تومان را آزاد کنیم.

سرکشی به حساب‌ها

اگر دولت فکر کند عملش سرک کشیدن به حساب‌ها محسوب می‌شود خروجی‌اش این است که ما هیچ کاری نمی‌توانیم بکنیم در حالی که در هیچ جای دنیا اطلاعات افراد در حوزه تخصصی برای حاکمیت محرمانه نیست.

غلامرضا تاجگردون رییس کمیسیون برنامه و بودجه

عدم تغییر قانون هدفمندی در بودجه

دلیلی ندارد دولت منتظر این بماند که ببیند مصوبه مجلس در اصلاحیه بودجه ۹۵ چه خواهد شد چرا که اگر قرار باشد اصلاحی صورت بگیرد در مورد حذف یارانه ۲۴ میلیون نفر قرار نیست اصلاحی انجام شود بلکه صرفا قرار است حکم تعزیری که برای عدم اجرای این قانون پیش‌بینی شده برداشته شود.

انتقاد به عدم حذف یارانه‌ها

در جریان بررسی بودجه ۹۴ مصوبه‌ای برای حذف یارانه دو دهک بالا داشتیم که دولت گفت نمی‌توانیم دو دهک را حذف کنیم و نهایتا ۷ میلیون نفر را حذف می‌کنیم اما تنها یارانه ۳ میلیون نفر حذف شده و این نگران‌کننده است.

داستان یارانه در کشور ما داستان مرغ و تخم مرغ شده است. ما نماینده مردم شهرستان و مناطق محروم هستیم. مردم به ما پیغام می‌دهند که در این فشار بدبختی و بیکاری چرا می‌خواهید این مبلغ اندک را از ما بگیرید؟

انتخابات و یارانه

اگر امسال دولت به دلیل ملاحظه انتخابات سال آینده یارانه دهک‌های بالا را حذف نمی‌کند، سال آینده هم مجلس قرار است تصمیم بگیرد و نمایندگان رای می‌خواهند و اگر چنین چیزی را تصویب کنیم مردم به ما رای نمی‌دهند.

تغییر رویه یارانه‌های نقدی

ما و دولت باید به این توافق برسیم و باید بازی را عوض کنیم. در حال حاضر پرمصرف و کم‌مصرف‌ها مشخص هستند. اگر کسی بیش از معیار مشخص مصرف کرد نه تنها نباید یارانه دریافت کند بلکه باید پولش را هم بدهد.

با حذف یارانه دهک‌های بالا منابع آزادشده به جیب دولت نمی‌رود بلکه این امر باعث می‌شود ما اصطلاحا به جای دیگری دستبرد نزنیم.

حذف بودجه بخش‌های عمران و تولید به نفع یارانه

در سال گذشته قرار بود ۷۲ درصد مصارف هدفمندی خرج یارانه مستقیم به مردم شود و مابقی در چند بخش از جمله بهداشت، تولید و مسکن صرف شود. این در حالی است که یارانه پرداختی در سال گذشته ۱۰۸ درصد بود و به عبارتی ما به سایر منابع دست‌درازی کردیم و چند بخش اصلا تخصیصی نگرفتند.

تا الان که در ماه چهارم سال هستیم یک ریال تخصیص عمرانی داده نشده است. ما حتی پیشنهاد کردیم که ۲۰ درصد از یارانه ۳ دهک بالا را کم کنیم و آن را به ۳ دهک پایین اضافه کنیم اما در مورد همین هم نتوانستیم با دولت به نتیجه برسیم.