آمار هواداران باشگاه‌ها
پس از یک سال آمار هواداران سه باشگاه پرطرفدار در سامانه هواداری 3090 اعلام شد. به واسطه نقشی که این هواداران در تجهیز منابع باشگاه‌های محبوب خود دارند، می‌توان این رقم را آمار رسمی هواداران اسپانسر عنوان کرد. «دنیای‌اقتصاد» در گفت‌وگو با مدیر این پروژه، برای اولین بار اطلاعات رسمی مربوط به تعداد هواداران عضو سه باشگاه، هزینه پرداختی آنها و نحوه تقسیم درآمدها را بررسی کرد. درآمد سالانه این سه باشگاه از محل این سامانه در مجموع بیش از 30 میلیارد تومان است که براساس تعداد هوادار تقسیم می‌شود.
در وانفسای مشکلات مالی باشگاه‌های بزرگ کشور و محرومیت آنها از درآمدهای معمول در دنیای فوتبال مثل حق پخش تلویزیونی، یک سامانه هواداری، هواداران سه باشگاه بزرگ یعنی استقلال، پرسپولیس و تراکتور‌سازی را برای حمایت مالی از این باشگاه‌ها با پرداخت حق عضویت به این سامانه فراخواند. طرحی تا حدودی مبتکرانه که البته هرگز درمورد نحوه تقسیم عدد حق عضویت و اینکه چه میزان از این عدد به جیب باشگاه‌ها می‌رود شفاف‌سازی صورت نگرفت تا تردیدها برای عضویت در آن همیشه وجود داشته باشد. درمقطعی حضور یک سامانه موازی در سازمان لیگ هم به این شائبه‌ها دامن زد تا سامانه هواداری این سه باشگاه با ریزش بسیاری همراه باشد. تمام این ابهامات بهانه‌ای بود برای گفت‌وگو با مهندس حسین نصر مدیرسامانه 3090 که اتفاقا به‌صورت شفاف و با جزئیات نحوه تقسیم عدد پرداختی توسط هواداران و تعداد افراد عضو در باشگاه هواداران هر تیم را رسما اعلام کرد.
سوال اول اینکه اصلا سامانه‌های هواداری فكر و ایده‌اش از كجا شكل گرفت و چطور 3090 وارد این ماجرا شد؟
حدود 3 سال پیش در جلسه‌ای با یكی از مدیران شركت‌های آی‌تی این ایده شکل گرفت كه منجر به ایجاد سامانه‌ای برای والیبال و حمایت از آن شد چون خیلی گل كرده بود و پیشرفت می‌كرد. در حالی كه می‌خواستیم با والیبال شروع كنیم كار با فوتبال آغاز شد و سراغ استقلال و پرسپولیس رفتیم. یك رالی هواداری با شركت ایرانسل راه انداختیم كه دو سرشماره گرفتیم. پروژه نسبتا موفقی بود. بعد جلوتر آمدیم به تیم ملی فوتبال رسیدیم و سامانه 9090 را انجام دادیم و موفقیت و حجم كمك خوبی به فدراسیون فوتبال شد. تیم استقلال و پرسپولیس هم سال گذشته همین‌طور بود. وقتی شروع كردیم به‌واسطه مشكلاتی كه شركت قبلی پیش آورده بود سامانه از طریق صداوسیما قطع شد و مجوزها را لغو كردند كه با كمك دكتر پورمحمدی كه معاونت سیما بودند و كسب اجازه از دكتر سرافراز كه رئیس آن موقع صداوسیما بودند سامانه 3060 و بعد سامانه 3090 راه‌اندازی شد.
چه مشكلاتی با تلویزیون وجود داشت؟
به این صورت بود كه مردم یكسری اعتراضات داشتند و یكسری هم می‌خواستند سوءاستفاده كنند و یكسری هم نمی‌خواستند این سامانه پا بگیرد. به هرحال هرچیزی كه موفق بشود یكسری چالش‌ها و مقاومت‌ها از هر طریقی برایش به وجود می‌آید. از طرف صداوسیما گفته شد كه مردم یكسری شكایت كردند كه این سامانه مثلا تقلبی است و ما هرچه می‌خواهیم آف كنیم، شدنی نیست كه مستندات آن موجود است كه هرگاه كلمه آف را می‌زدند از لیست خارج می‌شدند. تمام سیستم‌های حفاظتی و بازرسی‌ها نظارت داشتند؛ حتی صداوسیما روی جایزه‌ها و ... نظارت داشت. این موضوع را حل كردیم و گفتیم عوض اینكه هزینه‌ای برای حق پخش بدهید ما می‌آییم یك استودیو برای شما تدارك می‌بینیم و مسابقات را هم از همان‌جا پخش کنید.
آن موقع مجریان فوتبالی اعلام می‌كردند كه بازی شروع شد و در زمین می‌رویم و بازی را نشان می‌دادند و یكسری آگهی پخش می‌شد و بازی كه تمام می‌شد نتایج دیگر بازی‌ها اعلام می‌شد. ما رنگ و بوی خاصی به این برنامه دادیم و برای آنها استودیوی خوبی تجهیز كردیم و كارشناسان را آوردیم و برنامه خیلی خوبی تهیه دیدیم. تایم گرفتیم و آنجا سامانه را اعلام و هزینه‌ای هم می‌دادیم. نه تنها پولی از صداوسیما به‌عنوان پخش نمی‌گرفتیم بلكه یك پولی هم می‌دادیم بلكه یك سامانه كه مربوط به فوتبال است را بتوانیم عرضه کنیم. سازمان صداوسیما خیلی كمك كرد و جایزه‌ها را به موقع شروع كردیم. فوتبال را وقتی تحویل گرفتیم 7 مهر 94 و هفته هفتم بود كه با بازی پرسپولیس و تراكتورسازی شروع كردیم و باعث شد دوباره تهیه استودیو را ببینیم و برنامه را بعد از دو سال وقفه شكل بدهیم. پول به باشگاه‌ها تزریق شد و اتفاقات خوبی افتاد. استقلال پنجم بود و پرسپولیس پانزدهم. اما آخر فصل جایگاهشان بسیار بالاتر بود.
چه عددی از هر هوادارگرفته می‌شود؟
روزی 200 تومان و ماهی 6هزار تومان کف عددی است که هر هوادار پرداخت می‌کند. با همین عدد هم بازیکن خریداری شد، هم هزینه‌های جاری پرداخت شد و هم بخشی از بدهی‌ها. یكسری امتیازات قبلی به‌دلیل بدهی به خارجی‌ها و پرونده‌های شکایت آنها در فیفا از دست می‌رفت كه 18 امتیاز برای پرسپولیس و 12 امتیاز برای استقلال بود که خدا را شكر پرداخت شد و امتیازات ماند.
بر‌می‌گردیم به سوال اول و اینکه آیا این روش ابتكاری بود یا معادلی در باشگاه‌های خارجی داشت؟
معادل در دنیا دارد اما ما الگوبرداری نكردیم چون روش تیمداری و اقتصاد در ورزش ایران با تمام دنیا متفاوت است. مساله حق پخش دردنیا حل شده است. با این وجود چون رسانه ما ملی است و این امتیازات را نداریم فقط با تعامل می‌توان موضوع راحل كرد. الان فوتبال به صداوسیما احتیاج دارد و همچنین صداوسیما به ورزش و مخصوصا فوتبال نیازمند است. صداوسیما پولی ندارد كه بخواهد برای سریال‌های فاخر خودش هزینه بكند اما فوتبال و ورزش در صداوسیما جاری است. مسابقات ملی،آسیایی، لیگ و... روی اینهاست كه صداوسیما با پخش آگهی‌ها و... كسب و درآمد می‌كند ما سعی می‌كنیم به تعامل برسیم به این صورت كه هیچ پولی از صداوسیما نمی‌خواهیم و پولی هم می‌دهیم و درآمدزایی می‌كنیم و می‌گوییم این استودیو كه مربوط به والیبال یا فوتبال است درآمدزایی می‌کند و آن را می‌توان طبق یك درصد مشخص تقسیم کرد! چون مردم اعتماد می‌كنند و می‌بینند كه از هواداری خودشان به وجود آمده و تمام ریز هزینه‌ها و درآمدها مشخص است. خدا را شكر همه چیز به خوبی انجام شده است.
درمورد تقسیم درآمد سامانه به‌صورت مشخص گفتید، آیا این شفافیت وجود دارد كه در مورد درصد و نحوه تقسیم صحبت كنید كه از 6هزار تومانی كه هر هوادار در ماه می‌دهد چقدر سهم اپراتور، چقدر سهم شركت شما و چقدر سهم باشگاه است. روایاتی وجود دارد كه سهم باشگاه‌ها خیلی ناچیز است.
تا حالا این مساله را کسی به این شفافی نگفته است و من برای اولین بار قصد دارم آن را همینجا اعلام کنم. با نظر آقای صدوقی مدیرعامل همراه اول نحوه تقسیم 90 به 10 است. یعنی 10 درصد همراه اول و 90 درصد باشگاه‌ها می‌برند. درصدی از 90 درصد را ما به‌عنوان شركت فنی نه شركت واسطه برمی‌داریم. بین 2 تا 4 درصد حق فنی مجموعه ماست. یعنی همه محتواها را بدهیم و هر روز اتوشارژها برای مردم می‌رود در همه رشته‌ها. یكسری موارد هر روز انجام می‌گیرد. كار سخت است و تا آخرین ساعات شب و صبح زود باید كارهای محتواها را بفرستند و دو، سه جا تایید بشود و بعد برای مردم ارسال شود. اینها شامل خبرهای استقلال، پرسپولیس، تراكتورسازی و... است و حجم بالایی از كار را دارد. حدود 4 درصد هم شركت پردیس برمی‌دارد یعنی از کل عدد حدود 20 درصد کم می‌شود و 80 درصد به باشگاه می‌رسد. همه اینها بابت حساب و كتاب‌هایی است كه همراه اول به ما می‌دهد و ما روی این مساله به مردم امتیاز می‌دهیم و بگوییم امروز با این امتیاز می‌توانید در چه قرعه‌كشی شركت كنید. مثلا برای والیبال سه نفر را به المپیك فرستادیم و جالب بود كه می‌گفتند ما در خواب هم چنین چیزی نمی‌دیدیم. در كل مواردی است كه همه راضی هستند و شور و شعف را در ورزشگاه‌ها می‌بینیم.
معمولا عدد تقسیم به این شكل نیست و اپراتورها سهم بیشتری برمی دارند؛ چطور شد كه همراه اول به این سهم كم رضایت داد؟
به‌خاطر این است كه همراه اول زیاد به این مساله اعتقاد نداشت و اعتماد نمی‌كرد. ما دو سال پیش در رشته‌های والیبال، تكواندو و كشتی این كار را انجام دادیم بعد دیدند خیلی برای آنها خوشایند نبود و بعد طرح را به آقای شیرازی گفتیم و نهایی شد. همراه اول این را قبول كرد چون به مردم كمك می‌كند و استفاده تبلیغاتی هم می‌کند. وقتی این تقسیم‌بندی را انجام می‌دهد روی سه، چهار تیم اول لیگ تبلیغ همراه اول است و دور زمین و فدراسیون هم هست. همراه اول هم می‌تواند استفاده ببرد مثل بیلبوردهایی كه می‌بینید و تیزرهایی که ستاره‌های این دو تیم در آن شرکت کردند پس سود دو طرفه است.
یك سامانه دیگر یعنی 3040 اسپانسر سازمان لیگ شد که خیلی چالش‌برانگیز شد و دعوای سه باشگاه بزرگ با سازمان لیگ بالا گرفت.
باید کمی حق داد اما به‌صورت درصدی. یعنی 30درصد حق داشتند و 70 درصد حق نداشتند. یعنی اگر می‌آیند دور زمین را واگذار می‌كنند به هرحال یك عددی مثل 160 میلیارد شده باید پولش را بگیرند، اگر نشده همان چند ماه اول این قرارداد را ملغی كنند و به یك كنسرسیوم دیگر مثل تلویزیون بدهند تا پول در بیاید و اگر این عدد نیست آن را تعدیل كنند و این پول را بگیرند و به باشگاه‌ها بدهند. اگر قرار است این كار موفق سامانه‌ها با صداوسیما انجام شده و نظرشان این است كه در اختیار همه باشد و این سه باشگاه تصمیم‌گیرنده نباشد باید سوءتفاهمی كه به وجود آمده برطرف شود. این سامانه ما فقط در اختیار این سه باشگاه نیست و برای همه است.
مشکل همینجا اتفاق می‌افتد. سامانه شما مبتنی بر هوادار است و باشگاهی كه هوادار ندارد نمی‌تواند از این امكان استفاده بكند. اینكه می‌گویید برای همه قابل استفاده است، باید یك فرمول ارائه كنید؟
بله این كار را انجام دادیم. سایپا هیچ‌وقت طرفدار ندارد و تعداد آنها می‌شود خانواده‌های بازیكنان و پرسنل. آمدیم برای سایپا طراحی كردیم كه تعداد 7 میلیون ماشین و محصولات سایپا در ایران هستند. ما بیاییم یك تسهیلات ویژه از طریق هواداران خودروسوار سایپا داشته باشیم كه این تسهیلات را در سرویس و خدمات به خودرو آنها ارائه کنیم تا هم به تیم كمك كنند و هوادار باشند و هم شاهد تشكیل تیم‌های دیگردر سایپا باشیم. 7 میلیون سایپا سوار به این ترتیب جذب می‌شوند. ما برای سایپا و نفت برنامه داریم. برای علی دایی آمدیم ماشین ایشان را جایزه گذاشتیم تا كسانی كه دایی را دوست دارند و نفتی هستند، عضو شوند. من اصفهانی هستم و عاشق سپاهان و ذوب‌آهن اما عاشق استقلال یا پرسپولیس هم هستم. اغلب مردم ایران یا استقلالی هستند یا پرسپولیسی.
سامانه شما با تمركز روی این سه باشگاه استقلال، پرسپولیس و تراكتورسازی جلو رفته؛ احساس می‌شود كه سازمان لیگ با این تفكر كه حق بقیه چه می‌شود سامانه 3040 را راه‌اندازی كرد؟
این كار را كرد و یكسری مسائل دیگر كه خودشان دیدند اشتباه است. مردم به یك سامانه اعتقاد و اعتماد دارند و وقتی چند سامانه بیاید مثل 3040 اعتماد سلب می‌شود. وسط این دعوا یك شركت دیگر هم آمد که از آن اسم نمی‌آورم، خودشان گفتند از دو بازی فوتبال بیشتر از برنامه دورهمی آقای مدیری که با آن کار می‌کردند درآمد داشتند. بیشتر درآمد آنها به جیب خودشان می‌رود ولی در حالی كه این مال باشگاه‌ها و فوتبال است و باید درصد بیشتری به باشگاه‌ها برسد.
البته یك روایتی هم بود كه به‌خاطر ارتباط شما با آقای طاهری و وزارت ورزش کفه ترازو به نفع شما بود.
اصلا موضوع این نیست. هر كسی باید عقل و منطق و شعور داشته باشد كه وقتی خودم می‌بینم این كاره نیستم و تخصص ندارم نباید به زور وارد بشوم. آقای وزیر و باشگاه‌ها حمایت كردند از این سامانه.
با چه تعداد عضو در این سامانه یک باشگاه یا کل لیگ خودکفا می‌شوند؟
باور كنید از 80 میلیون جمعیت ما اگر بین 200 هزار تا یك میلیون عضو داشته باشد همه به آن چیزی كه می‌خواهند می‌رسند. شما یك عددی بین 200 تا 300 هزار بگیرید با ماهی 6 هزار تومان طی سال. از حاصل جمع این عدد اگر 80 درصد به باشگاها برسد تمام هزینه‌هایشان پوشش داده می‌شود.
هرچقدر هم شما این پكیج‌های تشویقی را چرب كنید ممكن است این اتفاقات در مورد نفت، سیاه‌جامگان، پدیده و دیگر تیم‌ها نیفتد و تیم‌های دیگر كه بستر ضعیف اقتصادی در شهرشان وجود دارد. آیا شما می‌توانید تضمین بدهید كه از طریق این دو تیم كل تیم‌های لیگ را پوشش می‌دهید و اگر این اتفاق می‌افتاد این نگرانی بین هواداران به‌وجود نمی‌آید که مثلا من برای پرسپولیس هزینه می‌كنم و ممكن است تقسیم بشود بین تیم‌های دیگر و...
این مساله خیلی مهم است كه تمام سرشماره‌ها و كدهای مخصوص تفكیك شده است. یعنی 24 برای نفت است. تعداد کاربران نیز مشخص است. یعنی هیچ تداخلی ایجاد نمی‌كند. سایپا و دیگر تیم‌ها همین‌طور هستند. اگر هم از آن پرداخت الكترونیك بهره ببرند با كد خودشان وارد می‌شوند و وقتی این كارت را كشیده یعنی پرسپولیسی است. وقتی جایزه‌ها را تقسیم می‌كنیم و طبق قرعه‌كشی‌های رسمی مشخص می‌شود كه استقلالی است یا پرسپولیسی و جایزه بعد از احراز هویت سر تمرین پرسپولیس به او داده می‌شود. اگر مسابقات لیگ در جریان نیست در باشگاه و فدراسیون آنها جایزه را می‌دهند و همه چیز ملموس است. تنها چیزی كه مشكل است به دلیل یكسری مسائل كه با صداوسیما داریم هزینه‌ها را بالاتر برده است. یعنی برای پرداخت هر پخش تلویزیونی در استودیو كه خودمان آن را تجهیز می‌كردیم باید یك عدد بالا پرداخت كنیم كه این چند بار اعلام سامانه 3060 یا 3090 را داشته باشیم. این اصلا به صرفه نیست برای ما و از پول مردم نمی‌خواهیم به صداوسیما بدهیم و می‌گوییم بیایید تعامل كنیم و این سه بار گویش را 10 بار بگوییم و شما هم انتفاع ببرید و درصد بگیرید.
پس حالا که سامانه موفق بوده صداوسیما حق بیشتری می‌خواهد.
بله الان هم طبق جلسه‌ای كه داریم با خود رئیس صداوسیما و سردار شهریاری كه خودشان فوتبالی هستند این مسائل را در میان گذاشتیم و نتیجه‌گیری نهایی می‌كنیم تا به تعامل برسیم وعدد كمتر شود و گویش بهتر و بیشتر شود.
یک پرسش مهم دیگر تعداد هواداران عضو شده در این سامانه است، چون یکی از نزدیکان باشگاه پرسپولیس مدعی شده بود این تعداداز مرز یك میلیون نفر گذشت و در عوض آقای قلعه‌نویی گفت سامانه هواداری تراکتور فقط 30 هزار عضو دارد.
من سعی كردم همه كارهایم شفاف باشد. این درصد و آمار را كسی نگفته اما من می‌گویم چون مردم باید در جریان باشند. عددها اصلا این نیست. آقای قلعه‌نویی گفتند برای تراكتورسازی 30 هزار نفر عضو سامانه شدند که کاملا درست است و کاربران تراکتور 32 هزار نفراست. آمار استقلال خیلی افت كرد به خصوص به‌خاطر آن سامانه 3040 و چیزی حدود 200هزار کاربر است. پرسپولیس یك مقدار بالاتر است و لی اصلا به یك میلیون نفر نمی‌رسد.
به 500 هزار رسید؟
یك مدت كوتاهی رسید و برگشت. بین 300تا 400هزارنفر.
دلیل این ریزش هم همان سامانه 3040 است؟
دلیل ریزش این بود كه ما پخش تلویزیونی نداشتیم و اعتبارمان كم شد و شك كردند كه چرا هر هفته بودند وحالا نیستند و باید پول زیادی پرداخت می‌كردیم نه از جیب من بلكه از جیب مردم. به عدد یك میلیون نفر نرسیدیم و تعداد همین است كه می‌گویم و درآمد همین‌قدر است و از جاهای دیگر درآمدزایی می‌كنیم مثلا از كارت اعتباری كوثر كه مردم حساب باز می‌كنند از طریق سپرده به باشگاه كمك می‌شود كه توانستیم كمك كنیم و همه از سامانه نبوده است.
عدد حاصل برای باشگاه‌ها با این اعداد قابل محاسبه است.
300 هزارنفررا با میانگین همان 6هزار تومان هم درنظر بگیرید. 80 درصد آن را هم درنظر بگیرید بین 15 تا 20 میلیارد تومان در سال می‌شود که بخش زیادی از هزینه‌های این باشگاه‌ها را مرتفع می‌کند.
خودتان با توجه به تبلیغ تلویزیونی برآوردتان چقدر بود، چون این دیدگاه وجود داشت كه شاید از مرز یك میلیون گذر كنید؟
در صحبت‌هایی كه بعدا دوستان سوءاستفاده كردند نظر من این بودكه كل سامانه 3090 بین این سه باشگاه به 4 تا 5 میلیون نفر برسد. اگر سازمان صداوسیما و دوستان و سازمان لیگ و فدراسیون همكاری می‌كردند به این عدد خیلی راحت می‌رسیدیم به خصوص با آن منویی كه بابت خرید و دیگر سرویس‌ها داده بودیم. به‌خاطر مشكلاتی كه با صداوسیما به وجود آمد و دیگر موارد مردم اعتماد نكردند.
با آمدن وزیر جدیدتغییرات در این سه باشگاه محتمل است. نحوه قرارداد شما با این سه باشگاه به چه شكل است و آیا مربوط به شخص است یا تغییر مدیریت‌ها تاثیر می‌گذارد و روند را مختل می‌كند یا مبنا طوری است كه اگر دستی هم به مدیریت بخورد متوجه این قراردادها نمی‌شود؟
یك مطلبی بگویم كه خیلی مهم است. ما را اسپانسر یا طرف قرارداد باشگاه‌ها ندانید و این را به آقای طاهری،افشارزاده و حتی افتخاری هم گفته‌ایم. ما فقط مشاور هستیم و می‌گوییم ورزشی هستیم و كمك می‌كنیم چطور پول دربیاورید تاکنون هم به تعهداتمان عمل کرده‌ایم. ما این كار را كردیم حالا وزیر جدید آمدند و خواستند مدیران باشگاه‌ها را عوض كنند خودشان حتما بهترین تصمیم را می‌گیرند اما من صلاح نمی‌دانم كه آقای طاهری و افتخاری كه شب و روز زحمت می‌كشند تغییر كنند. ما این مدت فقط جنگیدیم و كار خودمان را پیش نبرده‌ایم. اگرآن چیزی كه به شما گفتم انجام بگیرد و فضا آرام شود و مثلا موضوع تبلیغات دور زمین حل شود و بفهمیم که دست کیست و مساله صداوسیما هم حل شود بلافاصله ما به آن عدد دقیق که به باشگاه‌ها می‌رسد خواهیم رسید و خیلی شفاف با مردم صحبت می‌كنیم.
مشخص است که کدام هوادار استقلال و پرسپولیس بیشترین عدد را برای حمایت تیمشان می‌پردازند و این عدد چقدراست؟
در مورد تیم ملی خانمی بود كه در كل 8 میلیون تومان در سال كمك كرده بودند، یا الان عدد داریم برای یك نفر در یك سال مبلغ 4 تا 5 میلیون تومان بوده است كه كمك كرده و بقیه با اختلاف فاحشی وجود دارند. درمورد استقلال و پرسپولیس هم بالاترین عدد حدود 4میلیون تومان در سال است.
منبع: دنیای اقتصاد
