آیا اوپک از هم می‌پاشد؟
به‌گزارش اقتصادنیوز، رهبران اقتصادی جهان امسال در حالی در مجمع جهانی اقتصاد گردهم می‌آیند که پیام‌های پیچیده و متفاوتی از سوی تولیدکنندگان نفتی اوپک به گوششان می‌رسد. باشگاه 13 نفره از تولیدکنندگان نفتی جهان موسوم به اوپک که مقر اصلی آن شهر وین اتریش است، این روزها به شدت در معرض تجزیه شدن است. این کارتل بزرگ نفتی، هم‌اکنون بدترین بحران داخلی تاریخ 55 ساله خود را تجربه می‌کند.
به‌گزارش بخش مالی سی‌ان‌ان، «امانوئل کاچیکوو»، رییس کنونی دوره‌ای اوپک که ریاست نشست انرژی امارات را به هم بر عهده داشت می‌گوید: در این نشست، شکاف میان اعضای اوپک به وضوح قابل مشاهده بود.
این مقام مطرح نفتی نیجریه در یک مصاحبه تلویزیونی گفت: قصد داریم به زودی، و احتمالا تا پایان فوریه، با برگزاری نشست اضطراری اوپک، درباره کاهش تولید و کمک به افزایش قیمت نفت بحث و تبادل نظر کنیم.
وی افزود: فکر می‌کنم اکثر اعضای اوپک هم به این نتیجه رسیده‌اند که وقت آن رسیده تا یکبار دیگر گردهم آمده و به دور از تنش‌هایی که در نشست وین شاهد بودیم، بر سر این مسایل گفت و گو کنیم.
اما درست یک روز بعد از این سخنان، وزیر نفت امارات، به شکلی محترمانه اما قاطعانه‌ای این پیشنهاد را رد کرد. «سهیل المزروعی»، وزیر نفت امارات گفت: فکر نمی‌کنم که عادلانه باشد از اوپک بخواهیم یک‌طرفه میزان تولید را پایین آورد. بنظر من سیاست اوپک برای احیای سهم بازارها مفید واقع شده است.
نتایج گزارشی که از سوی موسسه مشاوره‌ای «وود مکنزی» منتشر شده نشان می‌دهد که هم‌اکنون 68 پروژه سرمایه‌گذاری نفتی متوقف شده است که بنظر می‌رسد این مساله مؤید صحبتهای المرزوعی باشد. با اینحال، این سیاست برای آنکه بخوبی جواب بدهد، بیش از آنچه که پیش‌بینی می‌شد، زمان می‌برد.
این سیاست، همچنین به اعضای اوپک نیز لطمه زده به طوری که دو کشور آنگولا و نیجریه که موسسه مکنزی از آنها نام برده، به دنبال پافشاری اروپک بر این موضع، به شدت لطمه خورده‌اند.
حال، بنظر می‌رسد که اوپک به دو جبهه مختلف تقسیم شده که یکی از آنها 9 کشور عضو دارد که از آنگولا تا ونزوئلا را در بر می‌گیرد که مخالف جنگ قیمت نفت به سرکردگی عربستان، علیه تولیدکنندگان غیر اوپکی هستند.
وزیر نفت امارات نیز با دنباله‌روی از سیاست‌های سعودی‌ها، اعلام کرد: تولیدکنندگان کم‌هزینه اوپک نباید تلاش کنند تا قیمتها را به نفع روسیه و سایر تولیدکنندگان غیرعضو در اوپک بالا ببرند. بنظرم اگر کاری را به شکل مصنوعی انجام دهیم، این امر پایدار نخواهد بود.
آخرین خیز بزرگ اوپک برای تکان دادن بازار نفت، در سال 2009 و هنگامی صورت گرفت که قیمت هر بشکه نفت خام به 147 دلار اوج گرفته بود. پس از آن، عربستان سعودی با هدف پایین آوردن قیمتها، بازار را از نفت اشباع کرد و قیمتها را تا بشکه‌ای 40 دلار تنزل داد. پس از آن، قیمتها تثبیت شد و آمریکا نیز روزانه 4 میلیون بشکه نفت وارد بازارها کرد که جریان بازی را در جهان تغییر داد.
«کریس فالکنر»، مدیرعامل شرکت اکتشافاتی و حفاری نفتی «بریتلینگ انرژی» دالاس معتقد است، حتی اگر حجم تولید بی‌سابقه روزانه 9 میلیون 600 هزار بشکه‌ای آمریکا هم تا پایان سال به 8 میلیون بشکه کاهش یابد، بازهم بعید است که اوپک تغییری در سیاست خود بدهد. فالکنر افزود: مدام از او پرسیده می‌شود که آمریکا بالاخره چه زمانی تولید نفت شیل خود را متوقف می‌کند. واقعیت این است که بازیگران کوچک و متوسط نفتی کاملا انعطاف‌پذیر هستند و به محض اینکه قیمتها بهبود یافته و در بشکه‌ای 50 دلار تثبیت شود، بازخواهند گشت. بهمین علت است که انقلاب نفتی شیل در آمریکا و تولید بی‌سابقه روزانه 11 میلیون بشکه‌ای روسیه، چگونه توانسته‌اند تنش بی‌سابقه‌ای را در بین اعضای اوپک ایجاد کنند.
کاچیکوو گفت: تهدید تولیدکنندگان آفریقایی و آمریکای لاتین به خروج از این کارتل نفتی، به دلیل فشاری که از افت قیمت بر آنها وارد شده، جو نشست گذشته اوپک در ماه دسامبر، را تا حدودی پر تنش و پر از تهدید و سرکشی اعضا کرده بود.
در واقع، هیچ زمانی پر‌تنش‌تر و پرچالش‌تر از هم‌اکنون، برای برگزاری نشست اضطراری که نیجریه و برخی دیگر از اعضای اوپک خواستار آن هستند، متصور نیست. از سوی دیگر، ایران قصد دارد تا پایان سال که تحریم‌های اقتصادی غرب علیه این کشور لغو می‌شود، روزانه حدود یک و نیم میلیون بشکه نفت روانه بازار کند.
با اینحال، رییس اوپک همچنان به حصول توافق میان اعضا امید دارد و می‌گوید: فکر می‌کنم بنفع همه باشد که این سیاست تغییر کند. البته، قطعا این پیامی نیست که همه اعضای اوپک بر آن اتفاق نظر دارند.
