نفت، مالیات یا مالیات نفتی؟ معضل اصلی اقتصاد روسیه کدام است؟

به گزارش اقتصادنیوز به نقل از سی‌ان‌بی‌سی، درگیری‌ها در روسیه در خصوص افزایش مالیات اعمال‌شده روی صنعت نفت این کشور به منظور حمایت از بودجه به اوج خود رسیده است. اقتصاد رو به نزول روسیه و افت ادامه‌دار قیمت نفت بر بودجه این کشور ضربه شدیدی وارد کرده است، از این رو مقامات روس به جای کاهش شدید هزینه‌ها، دنبال کسب درآمد بیشتر از شرکتهای انرژی داخلی هستند و این در حالی است که مسکو می‌ترسد که این موضوع عواقب سیاسی بدی را به دنبال داشته باشد.

این برنامه احتمالا در کوتاه‌مدت برای کرملین مفید خواهد بود، اما می‌تواند در بلندمدت صنعت نفت روسیه را زمین‌گیر کند. لورن گودریچ، تحلیلگر اوراسیا در شرکت استراتفور در خصوص مالیات سنگین روی صنعت نفت اعلام کرد:‌ «این موضوع می‌تواند اثراتی بسیار بلندمدت داشته باشد. اگر منابع انرژی روسیه با سرمایه‌گذاری‌های جدید در دو سال آینده روبرو نشوند، این کشور شاهد کاهش شدید و بلندمدت تولید نفت خواهد بود.» 

 

در حالی که تحریم‌ها، سرمایه‌گذاران غربی را ار روسیه دور کرده است و بسیاری از سرمایه‌گذاران چینی نیز به احتمال زیاد از این کشور خارج شوند، شرکت‌های انرژی داخلی بهترین امید روسیه برای حفظ میزان تولید در سطوح قابل رقابت در بازارهای جهانی خواهند بود.

گودریچ اعلام کرد: «آنها واقعا به سرمایه‌گذاری‌ها نیاز دارند، چه شرکت‌های خارجی چه شرکت‌های روسی. کرملین واقعا در یک نقطه بحرانی قرار دارد.»

 

تحریم‌های غربی، قیمت پایین‌ نفت و هزینه‌های بالای دولتی و نظامی به شدت به روسیه ضربه زده است. آمار دولتی منتشر شده در روز جمعه نشان می‌دهد که اقتصاد این کشور در سال 2015 در مقایسه با سال قبل 3.7 درصد کوچک شده است. با وجود این، روبل نیز از سال 2014 تا کنون در حدود 55 درصد افت ارزش داشته است. با همه این‌ها، شرکت‌های نفت روسی عملکرد خوبی داشته‌اند.

 

با توجه به این مزیت که شرکت‌های روسی نفت خود را به دلار می‌فروشند و هزینه‌های داخلی را به روبل پرداخت می‌کنند، این شرکت‌ها نسبت به همتایان بین‌المللی خود از شرایط بهتری برخوردارند. جمع‌آوری مالیات از سوی دولت روسیه به شدت به قیمت نفت وابسته است، بنابراین میزان مالیات دریافتی از سوی دولت در حال حاضر که قیمت هر بشکه نفت زیر 40 دلار است در مقایسه با زمانی که هر بشکه نفت بالای 100 دلار معامله می‌شد بسیار کمتر است. مالیات‌های نفتی در سال 2014 در مجموع 50 درصد از درآمد مالیاتی روسیه را تشکیل می‌دادند.

مالیات پیش‌رونده به شرکت‌های داخلی اجازه داده تا یک تا 2 دلار برای هر بشکه نفت سودآوری داشته باشند که این سود با هر گونه اصلاحات جدیدی از بین خواهد رفت. 

ویلیام کورتنی، مشاور ارشد شرکت رند و سفیر سابق آمریکا در گرجستان و قزاقستان اعلام کرد: «در قیمت‌های کنونی نفت، و سود تک رقمی هر بشکه نفت، این پرسش به وجود می‌آید که شما دانه خود را می‌خورید یا اینکه آن را می‌کارید و منتظر می‌مانید تا رشد کرده و محصول‌دهی داشته باشد؟»

 

با این حال، برخی نیز نظر متفاوتی در خصوص برنامه مالیاتی روسیه دارند. ایلدار داولتشین، تحلیلگر ارشد نفت و گاز شرکت سرمایه‌گذاری رنسانس اعلام کرد که اگر قیمت‌ها زیر 50 دلار باقی بماند دولت به دنبال افزایش مالیات خواهد بود. اگر این اتفاق بیفتد،‌کاهش تولید به دلیل کم شدن سرمایه‌گذاری تنها چند دهم درصد خواهد بود و تاثیر چشمگیری روی اقتصاد روسیه نخواهد داشت.

در واقع داولتشین بر این عقیده است که کاهش اندک تولید از سوی عرضه‌کنندگان اصلی جهانی موجب تقویت قیمت‌ها شده و درآمد بیشتری را برای مسکو به همراه خواهد داشت. این پول می‌تواند باعث تنوع بخشیدن اقتصاد روسیه و کم کردن وابستگی آن به نفت شود.

 

با وجود این،‌گودریچ نسبت به این موضوع چندان خوش‌بین نیست: «اقتصاد روسیه از زمان تزار وابسته به نفت بوده است.»