چرا چراغ خطر مناطق آزاد روشن شده است؟ / محمدلاهوتی: این مناطق تبدیل به درگاه کالاهای وارداتی شده‌‌اند
اخیرا حسن روحانی رئیس جمهور کشور درباره مناطق آزاد در کشور تاکید کرده‌است که این مناطق باید به جای تمرکز بر واردات، به هدف اولیه تاسیس خود که توسعه صادرات بوده است، نزدیک تر شوند.
وی بر ضرورت ادامه روند اصلاحات ساختاری و مبارزه با رانت و مفاسد اداری در مناطق آزاد کشور تاکید کرده و خواستار آن شده‌است که مدیریت مناطق آزاد به سرعت شرایط لازم را برای استفاده از فرصت پساتحریم در جذب سرمایه گذاری خارجی و داخلی و گسترش تولید صادرات گرا فراهم کنند.
روحانی تصریح کرد: مناطق آزاد در کشور باید به جای تمرکز بر واردات، به هدف اولیه تاسیس خود که توسعه صادرات بوده است، نزدیک تر شوند و برای این کار باید بهترین خدمات تجاری لازم در حوزه خدمات بانک، بیمه و حمل و نقل در سطح استانداردهای بین المللی ارائه شود و زمینه‌های تولید ارزش افزوده با استفاده از فناوری‌های پیشرفته و با کمترین بروکراسی فراهم شود.
در همین مورد اکبر ترکان، دبير مناطق آزاد تجاری کشور نیز در این زمینه در گفت‌وگویی با رادیواقتصاد تاكيد كرد : شاخص‌های فضای کسب‌وكار در مناطق آزاد كشور بهتر از سرزمين اصلی است و خيلي از قوانين داخلی مانند قانون كار در مناطق آزاد اجرايی نمی‌شود.
وی گفت: خوشبختانه ظرفيت‌های خوبی برای جذب منابع خارجی در مناطق آزاد در عرصه‌های فناوری ، گردشگری، صنعت خودروسازی و صنعت نفت و گاز و همچنين هتلداری داريم و هدف ما تبديل مناطق آزاد به قطب توسعه صادرات غيرنفتی است.
وی افزود : در مرحله بعد بايد برای جذب سرمايه ايرانيان مقيم خارج از كشور كه اشتياق زيادی هم برای حضور در بازارهای اقتصادی ايران دارند ، برنامه‌ريزی کنيم كه ارزش سرمايه‌های اين عزيزان هم به چند صدميليارد دلار می‌رسد .
مشاور ارشد رئيس‌جمهوری و دبير مناطق آزاد تجاری کشور گفت: در دولت يازدهم عقلانيت بر اداره امور كشور حاكم شده است و گسترش تعامل با جهان راه قطعی رئيس جمهور است و ترديد نداريم اين مسير را تحت رهنمودهای رهبر معظم انقلاب و رعايت خط قرمزهای نظام ادامه می‌دهيم.
وي با بیان اینکه هدف بعدی و نهايی ما جذب سرمايه‌های خارجی است كه شرايط فضای کسب و كار برای اين گروه هم مطلوب است،تصریح کرد: اميدواريم با به نتيجه رسيدن جمع بندی مذاكرات هسته‌ای و ساماندهی مناسبات مالی و گردش بين‌المللی پول در اقتصاد ايران بتوانيم اهداف اقتصاد مقاومتی را در مناطق آزاد تجاری و صنعتی و همچنين ويژه اقتصادی تحقق بخشيم .
تركان گفت:در دوره جديد بايد در صنعت نفت و گاز كشور كه پايدارترين مزيت بين‌المللی محسوب می‌شود، بيشتر سرمايه‌گذاری کنيم تا اين صنعت به جايگاه واقعی خود برسد و ايران نقش بين‌المللی فعال خود را مانند قبل به دست آورد.
در همنی مورد محمدلاهوتی، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران و رئیس کنفدراسیون صادرات ایران در گفت‌وگو با اقتصادنیوز درباره این هشدار رئیس‌جمهور اظهار کرد: در یک جمله می‌توانم درباره اظهارات رئیس جمهور بگویم که جانا سخن از زبان ما می‌گویی.
وی ادامه داد: تعریف مناطق ویژه اقتصادی که در زمان سازندگی کلید آن خورد به این معنی بود که ما شرایطی را برای سرمایه‌گذاری مشترک بین تولیدکنندگان ایرانی و خارجی فراهم کنیم. این مناطق به این معنی شکل گرفت که با جدا شدن از سرزمین اصلی قوانینی در این مناطق حاکم شود که مشکلات تجارت در سرزمین اصلی را نداشته باشد.
لاهوتی با بیان این که هدف از این مناطق ویژه تجاری تسهیل تولید و صادرات بود، بیان کرد: البته این چیزی نیست که ما در ایران آن را ابداع کرده باشیم، این موضوع در تمام دنیا مرسوم است. با توجه به این که کالایی که وارد مناطق آزاد تجاری می‌شود عملا حقوق و عوارض گمرکی پرداخت نمی‌کند ولی از مزایای آن کشور مثل انرژی ارزان، نیروی کار ارزان و شرایط جغرافیایی آن کشور بهره‌مند است بنابراین قیمت تولید صادراتی نسبت به سرزمین اصلی کاهش می‌یابد.
عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران بیان کرد: معمولا سرمایه‌گذاران خارجی به‌دلیل اینکه محدودیتی برای ورود سرمایه و خروج آن ندارند و مواد اولیه ، خط تولید و مواد شیمیایی بدون پرداخت عوارض گمرکی انجام می‌شود بیشتر ترجیح می‌دهند که در این مناطق حضور پیدا کنند که متاسفانه این اتفاق در کشور ما نیافتاد و عملا مناطق تبدیل به درگاه واردات کالای لوکس و مصرفی به کشور شد.
وی با بیان این که اصولا طرح و لوایح قانونی در نگارش و تصویب مناسب به‌نظر می‌رسد ولی دراجرا به‌دلیل برداشت سلیقه‌ای یا گزینشی با مشکلات عدیده‌ای مواجه می‌شود گفت: این موضوع باعت شده که معمولا کشورما با فاصله در راه آن قدم بردارد و نتیجه آن چیزی بوده که اهداف محقق نشده است.
لاهوتی با تاکید بر این که یکی از این مشکلات و فاصله آن با هدف تعیین شده همین مناطق ویژه اقتصادی است، بیان کرد: بر خلاف هدف و سیاست‌گذاری اولیه که قرار بود واحدهای صنعتی در آن شکل بگیرند و سرمایه‌گذاران خاجی حضور پیدا کنند و تولیدکنندگان ایرانی به صورت سرمایه‌گذاری مشترک در این مناطق حضور یابند عملا این اتفاق به دلایل مطرح شده رخ نداد و مناطق ویژه اقتصادی دروازه ورود کالاهایی شد که یا از طریق مبادی گمرکی توجیه اقتصادی ندارند یا مجوز واردات نداشتند.
وی در پایان گفت: این اتفاق کماکان ادامه پیدا کرده تا به امروز که شاید نزدیک به دوهه از آن می‌گذرد و تمام مناطق ویژه اقتصادی ما تبدیل به درگاه کالاهای وارداتی شده‌‌اند.
