اقتصادسیاسی بسته خروج از رکود/آنچه در مورد این بسته گفته نشده است/رد پای کاسبان تورم در سیاست جدید دولت

موسی غنی‌نژاد و پرویز عقیلی کرمانی دو کارشناس اقتصادی به بررسی تبعات و اهداف بسته جدید دولت برای خروج از رکود اقتصاد می‌پردازند. به گزارش اقتصادنیوز، در این میزگرد هفته‌نامه تجارت‌فردا این دو اقتصاددان با ارزیابی این بسته از نگاه اقتصاد سیاسی اشاره می‌کنند که چرا دولت دست به این چنین اقدامی زده و این سیاست در آینده چه هزینه‌هایی برای دولت دربرخواهد داشت. از نگاه غنی‌نژاد این سیاست دولت یک دوربرگردان از سیاست‌های موفق کاهش تورم است و از نگاه عقیلی کرمانی دولت پس از اجرای این طرحش، در آینده آن سیاست موفق گذشته خود را آن‌طور که باید و شاید نمی‌تواند ادامه دهد.

خلاصه‌ای از این میزگرد را در ادامه می‌خوانید:

موسی غنی‌نژاد:

*من فکر می‌کنم نامه چهار وزیر مقدمه عرضه این بسته خروج از رکود بود و از طرف دیگر هم باید در نظر داشته باشیم که انتخابات مجلس شورای اسلامی را پیش رو داریم. به نظر می‌رسد مجموعه دولت، حالا معلوم نیست به طور مشخص کدام بخش آن، مایل بوده کاری انجام شود که دولت به بی‌عملی متهم نشود.

* حدس من این است که اگر با این وضع جلو برویم ممکن است مثلاً رشد اقتصادی مقداری تکان بخورد ولی آن دستاورد مهم و اصلی که کنترل تورم است یقیناً دیگر محقق نخواهد شد.

*اعتقاد دارم این اقدام یک دوربرگردان از مسیر درستی است که دولت برای کنترل تورم در پیش گرفته بود.این اقدام دولت به احتمال زیاد آن مسیر درستی را که دولت در پیش گرفته بود، برمی‌گرداند.اگر با این سیاست‌ها جلو برویم بعید می‌دانم در آینده بتوانیم به تورم تک‌رقمی برسیم.

*دولتمردان استدلال‌های دکتر عقیلی را قبول کردند که بازار بدهی ایجاد شود و حتی این را هم پذیرفته‌اند که تامین مالی دولت باید از طریق بازار بدهی باشد،اما فراموش نکنیم که عملی نشده است.

*تداوم وضعیت تورمی در سال‌های بعد از انقلاب در ایران همیشه در حول 15 تا 25 درصد بوده که این میزان منافع یک عده‌ای را تامین می‌کند که آن عده نمی‌خواهند تورم پایین بیاید و این وضعیت حل شود.

*در اینجا کاسبان تورم وجود دارند و منافع کاسبان تورم، در تداوم وضعیت تورمی است. چون راحت‌ترین راه برای پول مفت درآوردن همین است. شما اگر از یک اطلاعات به اصطلاح پشت صحنه تصمیمات دولتی مطلع باشید، به راحتی می‌توانید از این وضعیت نفع ببرید و ثروت‌اندوزی کنید.

*شما اگر از یک اطلاعات به اصطلاح پشت صحنه تصمیمات دولتی مطلع باشید، به راحتی می‌توانید از این وضعیت نفع ببرید و ثروت‌اندوزی کنید. خب چرا بروید ریسک کنید و بروید زحمت بکشید؟ مشکل اینجاست. وقتی نرخ سود بانکی به طور دستوری پایین است، همه آنهایی که وام‌های بزرگ می‌گیرند، در شرایط تورمی بدون کوچک‌ترین زحمتی سود می‌برند.

*آقای رئیس جمهور گفتند بانک مرکزی نظارت می‌کند که اگر تورم ماهانه یک درصد شد ترمز را می‌کشند. اما باید اشاره کنم، سیاست پولی اینطور نیست که شما ترمز بکشید و بلافاصله عمل کند. شما وقتی نقدینگی را وارد بازار کردید، دیگر نمی‌توانید به راحتی آن را جمع کنید.

*در همه دنیا، دولت هزینه‌های خود را زیاد می‌کند. در اینجا چرا نکند؟ این کاری است که دولت راجع به هزینه‌های عمرانی کرد، مناسب بود، منتها به شرطی که هزینه‌ این کار را خودش بدهد، نه اینکه از بانک مرکزی بگیرد.

*اگر می‌خواهیم در این دور باطل بمانیم، این پیشنهادی که اکنون دولت محترم داده، مناسب است و در دراز مدت با بالا رفتن درآمدهای نفتی عمل هم می‌کند اما اگر قرار است از این چرخه خارج شویم،سیاست گذاری دولت باید مبتنی بر اصول محکمی باشد و تن به سیاست های غلط ندهد.

پرویز عقیلی کرمانی:
*وقتی شما از سیاست‌های گذشته کنترل تورم که یک سیاست اصولی است،دوربزنید دیگر در آینده آن سیاست را آن‌طور که باید و شاید ادامه نمی‌دهید.

*حدود 18 ماه قبل به برخی مسوولان گفتم اگر امروز کاری نکنید که اقتصاد درست حرکت کند، مطمئناً مجبور خواهید شد کارهایی در پیش بگیرید که شاید در راستای برنامه درازمدت دولت تدبیر و امید نباشد. به همین دلیل احساس می‌کنم تدبیر دولت دارد کمرنگ می‌شود.

*وقتی شما از سیاست‌های گذشته کنترل تورم که یک سیاست اصولی است، دور بزنید دیگر در آینده آن سیاست را آن‌طور که باید و شاید ادامه نمی‌دهید.

*زمانی که می‌خواهید یک اقتصاد بانک‌محور را به حرکت درآورید تنها راه پیش‌روی شما این است که می‌توانید به بانک‌ها پول بدهید که اعطای تسهیلات را شروع کنند.

*در همه دنیا وقتی نرخ تورم پایین می‌آید، نرخ بهره‌ را هم با خودش پایین می‌آورد.اما چرا نرخ سود پایین نمی‌آید؟ چرا وقتی شورای پول و اعتبار دستور می‌دهد نرخ‌ها را پایین بیاورید، باز هم این دستور را دور می‌زنند؟

*بارها صحبت شده ما باید ابزار دیگری به جز تسهیلات بانکی در اختیار داشته باشیم که بتوانیم اقتصاد خود را از طریق سیاست پولی بدون اینکه لازم باشد نقدینگی را در بازار زیاد کنیم، به تحرک بیندازیم.

*ارزیابی من این است که سیاست اعلام شده توسط دولت، افق زمانی کوتاهی را پیش رو دارد.برای دوره ای کم تر ازشش‌ماه است و در هر صورت می‌خواهند اقتصاد تکانی بخورد. اصل موضوع را دولت فهمیده و این اوراق هم دارد می‌‌آید. به هر صورت انتظار این است که به این اقدام، سرعت داده شود و سیاست اعتبار مالیاتی هم در دستور کار قرار گیرد تابنگاه ‌ها نفس بگیرند .

* توجه کنید گاهی شرایط سیاسی ایجاب می‌کند که دولت،تحرکی تازه به اقتصاد بدهد. این یک واقعیت است که وقتی وضع اقتصادی مردم خراب شود و این وضعیت ادامه پیدا کند، مردم از دولت و سیاست‌هایش رویگردان می‌شوند.

*ما می‌خواهیم با یک برنامه‌ریزی درازمدت، کشور را اداره کنیم، یعنی آن‌طور که در دنیا انجام می‌شود، نه من‌درآوردی. اگر این طور می‌خواهیم اقدام کنیم، امروز دیگر تکلیف بدهی‌های دولت مشخص خواهد شد و در اولین سررسید سه ماه هم، یا مالیات جمع کرده‌ایم، یا پول نفت داشته‌ایم، یا اینکه اوراق جدید می‌فروشیم.

مشروح این میزگرد را در شماره 151 هفته‌نامه تجارت‌فردا می‌توانید بخوانید.