زنگنه در پی احیای گازهای مرده
سپیده اشرفی: اولین بویی که به مشام مسافران عسلویه می‌رسد، بوی تند گاز است؛ گازهایی که هم از نظر زیست‌محیطی مشکل دارد و هم سرمایه‌هایی است که می‌تواند ارزآوری داشته باشد. این یعنی علاوه بر معضل زیست‌محیطی، بخشی از سرمایه‌های بالقوه عسلویه، بالفعل نشده است.
سوختن گازهای همراه و فلر در مشعل‌های عسلویه به حدی است که به قول مهندسان این منطقه، عسلویه شب‌ها نیازی به چراغ ندارد؛ مشعل‌هایی که شب‌های عسلویه را روشن می‌کند اما می‌تواند روزگار صنعت نفت را تاریک کند.
هدررفت گازهای همراه در مشعل‌های عسلویه به حدی است که مقام معظم رهبری نیز در دیداری که از این منطقه نفتی داشت، به لزوم جمع‌آوری و جلوگیری از هدررفت این گازهای تاکید کرده بود. این دیدار در دولت دهم صورت گرفت اما در نهایت اقدامی از سوی دولت مربوطه برای اجرای دستور رهبری نیز صورت نگرفت.
بخشی از گازی که در این مشعل‌ها می‌سوزد، گاز فلر است و نکته جالب‌تر این است که رتبه ایران در سوزاندن گاز فلر بعد از روسیه و نیجریه، است. این یعنی رتبه سوم در سوزاندن گازی که می‌تواند سرمایه‌های بسیاری برای کشور به همراه داشته باشد.
این رتبه پیش از این از سوی محمدرضا تابش، عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات عنوان شده بود. طبق گفته وی، ایران رتبه سوم جهانی را بعد از کشورهای روسیه و نیجریه در سوزاندن گازهای همراه کسب کرده و سالانه۱۲ میلیارد مترمکعب گاز فلر (گازهای همراه با استخراج نفت از چاه‌ها) در ایران سوخته می‌شود؛ این در حالی است که مصرف سالانه گاز در کشور۱۵۰ میلیارد متر مکعب است.
پیش از این کارشناسان بسیاری به این مسئله هشدار داده و تاکید کرده بودند که باید از سوختن این گازها، جلوگیری کرد. بیشتر انتقادها و هشدارها از سوی نمایندگان مجلس عنوان می‌شد. یکی دیگر از این نمایندگانی که به سوختن این گاز ارزآور هشدار داده بود، سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس بود که از هدررفت 3.5 میلیون مترمکعب گاز در عسلویه خبر داده و هشدار داده بود که باید از سوختن این میزان گاز جلوگیری کرد.
تامین خوراک با گازهای همراه؛ راهکار فراموش شده
در همان زمان هم بود که این نماینده مجلس عنوان کرد که اگر بتوان این گازهای همراه را جمع‌آوری کرد، در این صورت می‌توان خوراک مورد نیاز را برای پالایشگاه‌های کوچک تامین کرد. طبق گفته وی، در این صورت ساخت این نوع پالایشگاه‌ها نیز اقتصادی خواهد شد.
این درست همان صحبتی است که روز گذشته از سوی وزیر نفت دولت یازدهم نیز مطرح شده است. بیژن زنگنه که سیاست‌های دولت برای خروج از رکود را در بخش نفت مطرح می‌کرد، به سوختن گازهای فلر اشاره و تاکید کرده بود که می‌توان از طریق این گازها، خوراک مورد نیاز واحدهای پتروشیمی را تامین کرد.
زنگنه در عین حال به مسئله ارائه گاز فلر به سرمایه‌گذاران اشاره کرد و گفت: حداکثر زمانی که گاز فلر به سرمایه‌گذاران داده می‌شود، 10 سال است و دادن خوراک به هر واحدی هم باید زمان مشخصی داشته باشد و نمی‌توان تا ابد خوراک تحویل داد.
این صحبت نشان می‌دهد که بعد از روی کار آمدن دولت یازدهم، تازه صحبت‌های مطرح شده در دولت دهم به کار گرفته و با آن جدی برخورد شده است.
مسئله جمع‌آوری گازهای همراه بارها در دولت دهم مطرح شد اما شاید به اذعان بسیاری از کارشناسان، اراده‌ای هم برای اجرا و استفاده از این گازها نبود.
با این حال، زنگنه برنامه دولت را در جمع‌آوری گازهای همراه راهکاری برای خروج از رکود دانسته و تاکید کرده است که برای جمع‌آوری بعضی از این گازها برنامه وجود دارد و برای بعضی برنامه‌ای نیست اما آنهایی که برایشان برنامه‌ریزی شده زودتر از چهار یا پنج سال آینده به بهره‌برداری نمی‌رسد.
میدانی که 7 سال گاز سوزاند
نکته تاسف‌بار در تعلل دولت‌ها برای استفاده از گازهای همراه جایی روشن می‌شود که پای میادینی از جمله میدان سلمان به میان بیاید. پیش از این روزنامه دنیای اقتصاد گزارش داده بود که سـوزانده شدن اجباری میلیاردها فوت مکعب گاز در تاسیسات میدان گازی سلمان عدم‌النفع گزافی به کشور و اقتصاد ایران تحمیل می‌کند، در همین زمینه و به استناد سخنان مدیر عامل شرکت نفت فلات قاره ایران، ظرف هشت سال 290 میلیارد فوت مکعب گاز میدان مشترک سلمان در مشعل سوزانده شد.
