پس لرزه‌های نفتی مرگ پادشاه
به گزارش اقتصادنیوز، مقامات عربستان سعودی که درحال انتقال تدریجی قدرت هستند، واکنش چندانی نسبت به تحولات بازار نفت نشان نداده‌اند و به‌نظر می‌رسد دولت جدید این کشور نیز دنباله‌رو سیاست‌های نفتی ملک عبدالله باشد. تلویزیون دولتی عربستان گزارش داده است: انتقال قدرت در این کشور تدریجی خواهد بود و «ملک سلمان بن عبدالعزیز»، نابرادری ملک عبدالله، جانشین وی خواهد شد.
به گزارش سی‌ان‌ان، فهد ناظر، تحلیلگر سابق سیاسی سفارت عربستان سعودی در واشنگتن درباره تحولات اخیر در عربستان سعودی و تأثیر آن بر بازار نفت و سیاست‌های نفتی این کشور می‌گوید: انتظار نمی‌رود پادشاه جدید در کوتاه مدت، تغییرات جدی در سیاست‌های نفتی خود اعمال کند.
مقامات این کشور نیز بار‌ها اعلام کرده‌اند که با هدف حفظ سهم خود در بازارهای جهان قصد ندارند تولید نفت خود را کاهش دهند و بعید بنظر می‌رسد که پادشاه جدید این کشور نیز این موضع را عوض کند.
تام کلوزا، تحلیلگر ارشد انرژی و نفت می‌گوید: تمام شواهد از خانواده سلطنتی و وزارت نفت عربستان در ۷۵ روز اخیر حاکی از ادامه سیاست‌های این کشور مبنی بر ادامه روند افزایش صادرات نفت و رقابت پرریسک بزرگ بین‌المللی با تولیدکنندگان نفت گران‌قیمت است.
بلومبرگ نیز در تازه‌ترین تحلیل‌های خود از مرگ ملک عبدالله و جابجایی قدرت در عربستان سعودی، اعلام کرد: ملک سلمان، پادشاه جدید عربستان احتمالا سیاست‌های نفتی ملک عبدالله را ادامه خواهد داد و حتی درصورت ادامه کاهش قیمت نفت، از حجم تولید نمی‌کاهد تا سهم خود را در بازار جهانی نفت حفظ کند.
عربستان سعودی با تولید روزانه ۹ میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه نفت و صادرات هفت میلیون بشکه، بیش از یک دهم نفت خام جهان را تأمین کرده و فروش یک پنجم نفت بازارهای جهان را دراختیار دارد. بنابراین، امتناع این کشور از کاهش تولید نفت و تسلیم سهم خود در بازار در مواجهه با افزایش صادرات نفتی آمریکا، منجر به شدید‌ترین سقوط قیمت نفت از آغاز بحران پولی جهان در سال ۲۰۰۸ میلادی شد.
در این بین قطعاً «علی النعیمی»، وزیر نفت حال حاضر عربستان سعودی یکی از افراد کلیدی در سیاست‌های نفتی این کشور محسوب خواهد شد و بسیاری اتفاقات آینده به ابقای وی در این پست بستگی دارد. وی که از سال ۱۹۹۵ میلادی وزارت نفت و منابع معدنی عربستان سعودی را در اختیار دارد، امسال ۸۰ ساله می‌شود. وی به تازگی ابراز تمایل کرده تا بیشتر وقت خود را به شغل دیگرش یعنی ریاست دانشگاه علم و صنعت ملک عبدالله، اختصاص دهد.
فلورنس عید اوکدن، اقتصاددان ارشد و مسئول بخش اقتصادی عربیا مانیتور، می‌گوید: رهبران عربستان سعودی تصمیم دشواری را برای ادامه حیات خود با نفت ارزان گرفته‌اند. وی افزود: النعیمی فردی خوشنام و موجه است و تازمانی‌که کابینه جدید روی کار نیامده باید در سمت خود به کار ادامه دهد.
ملک‌سلمان در سمت پیشین خود به‌عنوان ولیعهد، طی سخنانی که در تاریخ ششم ژانویه از جانب ملک عبدالله ایراد کرد، بر ادامه سیاست‌های نفتی این کشور در مواجهه با تنش‌های بازارهای جهانی تأکید کرد.
تنش‌های جهانی در بازار نفت
ملک سلمان، درباره تنش‌های اخیر بازار نفت گفت: این تنش‌ها در بازار نفت اتفاق جدیدی نیست و درگذشته هم توانسته‌ایم از این تنش‌ها با تدبیر، اراده سخت و تجربه گذر کنیم. امروز نیز به‌همین شیوه از اتفاقات اخیر بازار نفت عبور خواهیم کرد.
پس از آن‌که ۱۲ عضو اوپک با کاهش تولیدات خود و واگذاری سهم بازار نفت به آمریکا مخالفت کردند، قیمت نفت در سال ۲۰۱۴ میلادی ۴۸ درصد کاهش یافت. همچنین قیمت نفت شاخص آمریکا، وست تگزاس اینترمدییت، در تاریخ پنجم ژانویه برای نخستین بار از آوریل ۲۰۰۵ میلادی تاکنون به زیر ۵۰ دلار درهر بشکه رسید.
سایمون هندرسون تحلیلگر مطرح آمریکایی در دانشکده واشنگتن می‌گوید: به‌صورت تئوریک، تصمیمات نفتی عربستان ازسوی شورای عالی نفت این کشور به سرپرستی پادشاه و اعضای متشکل از خانواده سلطنتی، وزرا و رهبران صنایع اتخاذ می‌شوند اما در عمل، بنظر می‌رسد این تصمیمات همه در دستان النعیمی است. وی افزود: اگرچه النعیمی در آستانه ۸۰ سالگی قرار دارد و اداعا می‌کند به دنبال بازنشستگی است، اما آن‌چه که مسلم است وی همچنان این سمت را محکم چسبیده‌است.
حجم تولید نفت عربستان
بنابر اطلاعات اعلامی از سوی بلومبرگ، میانگین تولید نفت عربستان سعودی در سال گذشته ۹ میلیون و ۷۰۰ هزار بشکه در روز بوده‌است. این کشور پادشاهی با جمعیت ۲۹ میلیون نفری، ۷۳۶ میلیارد و ۲۳۰ میلیون دلار و به عبارت ساده‌تر ۶ درصد از کل ذخایر نفتی جهان را در اختیار دارد. همچنینی دولت سعودی پیش‌بینی کرده کسری بودجه این کشور از ۵۴ میلیارد ریال سعودی (۱۴ میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار) در سال گذشته میلادی (۲۰۱۴)، به ۱۴۵ میلیارد ریال سعودی معادل ۳۹ میلیارد دلار افزایش یابد.
دولت ریاض این خلأ بودجه‌ای را با قرض و برات کشی روی منابع مالی خود جبران کرده و تأمین سرمایه پروژه‌های مهم خود نظیر راه آهن، نیروگاه‌های برق، پروژه‌های آب شیرین کنی و دانشگاهی، را ادامه خواهد داد.
