قبل از حمله به سفارت، 2 عربستانی وکالت ایران را در فاجعه منا پذیرفته بودند

 حسن قشقاوی با اشاره به اینکه فاجعه منا ابعاد گسترده‌ای دارد، افزود: تلاش برای شناسایی شهدای منا و انتقال پیکر آنان به میهن از جمله اقدامات مهم پس از وقوع این فاجعه بود. از آغاز این فاجعه ستادهایی از از وزارت امور خارجه و همچنین معاون اول رئیس جمهور پیگیر این موضوع بودند.

قشقاوی با اشاره به اقدامات کشورمان از آغاز این فاجعه افزود: در ابتدای این فاجعه اعلام کردند که پیکر 700 زائر جان باخته را در عربستان بدون غسل و کفن دفن کردند که از این تعداد، 40 پیکر متعلق به زائران ایرانی بود و این موضوع شوک بزرگی وارد کرد.

معاون کنسولی وزیر امور خارجه با اشاره به جلسات پیگیری هیات ایرانی با هیات عربی درباره منا گفت: پس از فرمایشات مقام معظم رهبری در نوشهر که در آن زمان ایراد شد حول و ولایی در طرف عربی ایجاد شد و آنها گفتند رهبر شما اظهارات تندی کرد که در پاسخ به آنها گفتیم رهبر ما در ابتدا موضع آرامی داشتند و شما را مسئول، خطاب کردند و از شما خواستند به عدالت و انصاف رفتارکنید امّا شما اقدام مناسبی اتخاذ و دلجویی نکردید و حتی تسلیت نگفتید؛ بنابراین طبیعی است که رهبر ما موضع تندی اتخاذ کنند.

قشقاوی ادامه داد: به آنها گفتیم رهبر ما متناسب با رفتار بد شما موضع گرفته اند.

وی با بیان اینکه فرمایشات رهبر معظم انقلاب اثرات بسیار مثبتی داشت افزود: جلوگیری از دفن پیکرها و شناسایی شهدا و انتقال پیکرها از جمله اقدامات خوب بود.

معاون کنسولی وزیر امور خارجه با اشاره به اینکه پیگیرهای قضایی معمولاً زمان بر است، گفت: آمادگی خود را برای رسیدگی به این موضوع اعلام کردیم امّا فقط یکی دو کشور حاضر به همکاری در این زمینه شدند.

قشقاوی ادامه داد: با وکلای اقصی نقاط جهان از طریق نمایندگی های وزارت امور خارجه و همچنین وکلا و حقوقدانان داخلی مذاکره کردیم که همه آن ها بر این عقیده بودند که نمی توان در دیوان های بین المللی دادگستری و کیفری که تنها مراجع بین المللی قضایی هستند طرح دعوی کرد زیرا فرآیند عضویت ما و عربستان در این مراجع کامل نیست.

وی گفت: البته این پرونده باز است و اگر حقوقدان یا کسی معتقد است که می توان در این مراجع طرح دعوی کرد بیایند و اعلام کنند.

قشقاوی ادامه داد: درباره فاجعه منا در محاکم داخلی خودمان هم نمی توانیم اقامه دعوا کنیم زیرا این اقدام، اصل مصونیت دولت ها را نقض می کند و ما در کنوانسیون،‌ مصونیت دولت ها را پذیرفته‌ایم.

قشقاوی در ادامه سخنان خود در برنامه "تیتر امشب" شبکه خبر، گفت: راه دیگر ، اقامه دعوی در محاکم عربستان است که این راه هم از نظر شکلی و هم ماهوی شدنی است؛ لذا سرکنسول ما پیش از واقعه سفارت عربستان، با 28 وکیل سعودی در ریاض گفتگو کرد و دو تن از آنان وکالت ما را پذیرفتند.

قشقاوی افزود: از نظر محتوایی حتی با قوانین عربستان، حق با ماست و مسؤلیت فاجعه منا با عربستان سعودی است.

وی با اشاره به اینکه عربستان، قوانین کیفری ندارد گفت: دادگاه های عربستان مستنبط از فقه حنبلی، حکم صادر می کنند.

وی با اشاره به اینکه اقامه دعوی حق ماست و مسئولیت دولت عربستان حتی بر اساس قواعد بهداشت جهانی هم غیر قابل انکار است، تاکید کرد: با هیچ دلیل حقوقی و قضایی نمی توان مسؤلیت این عمل ننگین را از دولت سعودی سلب کرد و قصور و تقصیر آن ها روشن است.

قشقاوی گفت: وزارت امور خارجه حسب الامر رهبر معظم انقلاب، خود را موظف می داند این موضوع را سرسختانه تا آخر پیگیری کند.

وی افزود: با وکلای عربستان هم در حال مذاکره هستیم و باید همه ابعاد بررسی شود تا خدای نکرده آن ها از ما سوء استفاده نکنند و رأی علیه ما نگیرند و نباید احساسی برخورد کنیم.

قشقاوی با اشاره به حادثه سفارت عربستان در تهران هم گفت: حمله بهانه ای دست عربستان داد و آنان اخیراً رأی مشابه علیه ایران در این باره گرفته اند.

وی با بیان اینکه حمله به سفارت عربستان کار بدی بود گفت: اکنون سفیر و دیپلماتی در عربستان نداریم تا پیگیر خواسته های ما و اقامه دعوی درباره فاجعه منا باشد.

قشقاوی افزود: عربستان سعودی به هیچ کشوری در خصوص بازماندگان فاجعه منا، غرامت پرداخت نکرده است

وی گفت: هیچکدام از کشورهای اسلامی به جز دو کشور که در فاجعه منا شهید داده اند به علت رودربایستی که با عربستان دارند حاضر نشدند این موضوع را پیگیری کنند.

معاون کنسولی وزیر امور خارجه افزود: اما هرگز ناامید نمی شویم؛ زیرا از نظر ماهوی حق با ماست اما از نظر شکلی دچار مشکل شدیم که باید برای آن راه حل پیدا کنیم.

منبع: صداوسیما