مدیرعامل فولاد آلیاژی ایران: فولاد آبروی کشور و موجب اقتدار ملی است | رانت هرگز متعلق به صنعت فولاد نبوده | باید روی بازارهای جدید مثل عمان و آفریقا تمرکز کنیم
به گزارش اقتصادنیوز، محسن مصطفیپور، مدیرعامل شرکت فولاد آلیاژی ایران، در همایش «صنعت فولاد و سنگآهن در دوران تحول» با اشاره به مباحث مطرحشده در این نشست گفت: صنعت فولاد، صنعت مظلومی است و از وجوه مختلف مورد هجمه قرار میگیرد؛ در حالی که حجم این هجمه با واقعیتهای این صنعت تناسب ندارد. مؤید این مظلومیت، فرمایشات برخی از آقایان در جلسه امروز است. اگر قرار است درباره این موضوعات تحلیل داشته باشیم، هرچقدر هم که بر حوزههای مرتبط اشراف داشته باشیم، باز هم ممکن است برخی از مطالبی که مطرح میشود، دقیق نباشد. به همین دلیل لازم میدانم بعضی از این موارد را عرض کنم تا بعداً با اصلاح آنها، بحث دقیقتری داشته باشیم.
مصطفیپور ادامه داد: اساساً اگر کشور ما به سمت توسعه صنعتی حرکت کرده، به این دلیل بوده است که در مقطعی، صاحبان تصمیم به این جمعبندی رسیدند که برای قدرتمند شدن کشور، باید بر اساس مزیتهای موجود حرکت کنیم.
وی گفت: اگر در مقطعی تصمیم گرفته شد که کشور به سمت صنعتی شدن حرکت کند، بر اساس مزیتهایی بود که در اختیار داشتیم. اگر امروز این وضعیت برای ما ایجاد شده، به این دلیل است که مزیتهای سنتی صنعت ما از بین رفته است.
مدیرعامل شرکت فولاد آلیاژی ایران با اشاره به شکلگیری صنعت فولاد بر مبنای استفاده از آهن اسفنجی اظهار کرد: اگر ما به سمت تولید فولاد با خوراکهایی از جنس آهن اسفنجی رفتیم، به این دلیل بود که در کشور گاز داشتیم و این سؤال مطرح شد که با این ظرفیت چه باید کرد؛ بنابراین فرایند تولید فولاد را تغییر دادیم.
وی افزود: در افق ۱۴۰۴، با هدایت رهبر شهید انقلاب، درباره زیرساختهای مورد نیاز این صنعت از جمله آب، ریل، جاده، معدن و نیروگاه برنامهریزی شد. حالا اگر بقیه دستگاهها و بخشها وظایف خودشان را انجام ندادهاند، این موضوع باید مورد سؤال قرار بگیرد. جدولی که آقای دکتر سبحانی نشان دادند، اتفاقاً باید مبنای پرسش از سایر بخشها باشد که چگونه یک صنعت با حاشیه سود ۴۰ درصدی، امروز به حاشیه سود زیر پنج درصد رسیده است.
مصطفیپور ادامه داد: درباره جامعیت زنجیره نیز، اگر عدد را شش درصد در نظر بگیریم، باز هم باید توجه کرد که از انتهای دهه ۸۰ و اوایل دهه ۹۰ و سپس در اواسط دهه ۹۰، درباره چالشهای مختلف هشدار داده شد. بالاخره در این کشور، افرادی که نخبه و خبره بودند، نشستند و طرحهای مختلفی را تعریف کردند و درباره میزان استخراج و ظرفیتهای مورد نیاز تصمیم گرفتند.
وی گفت: اگر در مقطعی فرد دیگری بر اساس تشخیصی که هیچ پایه منطقی نداشته، تصمیمی گرفته و این زنجیره را به هم ریخته است، امروز باید نتیجه آن تصمیمها را ببینیم. در واقع، اتفاقی که افتاده این است که مزیتهای ما تحت تأثیر این تصمیمها قرار گرفتهاند.
مدیرعامل شرکت فولاد آلیاژی ایران تأکید کرد: من به صراحت عرض میکنم، اگر این صنعت دچار خسران شده است، باید بررسی کنیم عوامل ایجاد این خسران چه کسانی بودهاند.
وی افزود: کسی که امروز به صراحت و با تمام قوا وارد جنگ با کشور و ملت ما شده است، در سال ۲۰۱۸ در یک سخنرانی رسماً گفت کشوری که فولاد ندارد، هیچ ندارد. بنابراین فولاد فقط یک موضوع صنفی نیست؛ فولاد آبروی کشور و موجب اقتدار ملی است و این موضوع در دنیا جا افتاده است.
مصطفیپور ادامه داد: با این حال، ما نشستهایم و ادعا کردهایم که بسیار تابآور هستیم. ما باید این موضوعات را از زوایای مختلف بررسی کنیم. آقای بختیاری، باید جلسه دیگری تشکیل شود و این موضوع از زاویه دیگری مورد بررسی قرار گیرد؛ بهخصوص درباره این مسئله که فولادیها چه پرسشهایی مطرح کردهاند و آقای دکتر سبحانی درباره تولید چه توضیحاتی ارائه کردهاند.
وی گفت: بخش عمدهای از کار ما خارج از رفتار اقتصادی ماست. درباره قیمت برق ۱۳ هزار تومان حرف زده شد؛ من میخواهم عرض کنم که این اطلاعاتتان کمی قدیمی است. ما تا ۲۰ هزار تومان هم هزینه برق داشتهایم.
مدیرعامل شرکت فولاد آلیاژی ایران افزود: ممکن است عدد و رقم بهتنهایی پاسخ مسئله را ندهد، اما باید دید اگر ما تعطیل کنیم چه اتفاقی میافتد. اگر سیلیکون منگنز را که میتوانیم تولید کنیم، با قیمتی حداقل ۶۰ درصد بالاتر خریداری میکنیم، دلیل آن چیست؟ اگر همین تولیدکننده الکترود را در نظر بگیریم، همه ما برای او زحمت کشیدیم و خوشحال بودیم که بالاخره ایران وارد مدار تولیدکنندگان الکترود شده است؛ اما امروز داریم محصول او را گرانتر از گذشته خریداری میکنیم.
وی ادامه داد: بنابراین ما باید یک رفتار اقتصادی داشته باشیم و بخشی از اتفاقاتی را که زیر پوست جامعه رخ میدهد، مدیریت کنیم.
مصطفیپور تأکید کرد: باید از بهکار بردن کلماتی که باعث ایجاد هیجان در جامعه میشوند، پرهیز کنیم. رانت هرگز متعلق به این صنعت نبوده است. ممکن است در مقطعی امکانی برای ایجاد فرصت فراهم شده باشد؛ بله، ما ذخایر و منابع داشتیم و همین موضوع موجب شد کشور را به سمت صنعتی شدن سوق دهیم. اما اسم این موضوع رانت نیست.
وی افزود: البته در بخشهای دیگری ممکن است رانت وجود داشته باشد و حتی در همین صنعت نیز ممکن است مواردی وجود داشته باشد، اما مدل آن میتواند متفاوت باشد.
مصطفیپور در ادامه با اشاره به ظرفیت تولید فولاد آلیاژی در کشور اظهار کرد: امروز در کشور ما ظرفیت تولید ۱.۲ میلیون تن وجود دارد و سایر فولادهای آلیاژی فعال در کشور نیز در مجموع حدود ۲.۵ میلیون تن ظرفیت تولید دارند. این در حالی است که میزان مصرف فولاد آلیاژی در داخل کشور چقدر بوده است؟ در مجموع، بیش از ۷۰۰ هزار تن ظرفیت مصرف در داخل کشور وجود دارد و اساساً با رویکرد صادرات وارد بازارهای بینالمللی میشویم.
وی افزود: زمانی که قصد ورود به بازارهای خارجی را داریم، با مجموعهای از عوامل مواجه میشویم که امروز هر کدام به نوعی برای ما دستوپاگیر هستند. هرچقدر هم تحلیل کنیم که وضعیت چگونه است، برای مثال چین، اتفاقاً خودش هم راضی نیست که صاحب و دارنده حجم قابل توجهی از خوراک و این موارد باشد و حتی واردات نیز انجام میدهد. اما همان محصولی که وارد میکند، ما در خدمت دوستان در ترکیه، در بررسی میدانی بازار ترکیه مشاهده کردیم که قیمت آن برای مصرفکننده در آنجا بهمراتب توجیهپذیرتر از محصول ماست.
مصطفیپور ادامه داد: بازارهای سنتی ما وجود داشتند، اما این بازارها به علل مختلف از دست رفتهاند. در موضوع صادرات، دو وجه وجود دارد. یکی از این موارد، مباحثی است که آقایان نیز در فرمایشات خود مطرح کردند و آن، عدم پایداری در زنجیره فولاد است. وقتی از فولاد صحبت میکنم، منظورم از معدن تا انتهای زنجیره فولاد است.
وی گفت: اگر قرار است یک روزی ما بزرگ شویم، چرا نباید صادق باشیم؟ اگر روزی تولید آهن اسفنجی یا هر محصول دیگری نیاز کشور را تأمین کند، اینکه در مقطعی برای جلوگیری از خامفروشی، از صادرات جلوگیری کنیم، چه معنایی دارد؟ چگونه میشود بخشی از زنجیره، مثلاً با سهم دو درصد، مشمول چنین تصمیمی شود، در حالی که پیش از آن، محصول خامتر مشمول عوارض کمتری بوده است؟ این تصمیمات در کنار یکدیگر، در بازارهای بینالمللی برای ما مشکل ایجاد کردهاند.
مدیرعامل شرکت فولاد آلیاژی ایران افزود: ما در بازارهای بینالمللی چند مؤلفه داشتیم که بخشی از آنها را از دست دادهایم. اکنون نیز به لحاظ قیمتی و در برخی موارد به دلیل استانداردها و اخذ مجوزها با مشکلاتی مواجه شدهایم که علل مختلفی دارد؛ از جمله مهمترین آنها موضوع تحریمهاست. مسئله لجستیک نیز به این مشکلات اضافه شده است.
وی با اشاره به وضعیت چین در بازارهای جهانی اظهار کرد: یک نکته را نیز درباره چین عرض کنم. ما سفری به چین داشتیم و در آنجا با سفیر و برخی تولیدکنندگان دیدار کردیم. به این نتیجه رسیدیم که باید رویکرد خود را تغییر دهیم. ما حدود ۳۰ میلیون تن فولاد تولید میکنیم، در حالی که چین در برابر یک میلیارد تن قرار دارد. اساساً نباید با چنین ظرفیتی با چین رقابت مستقیم داشته باشیم. سؤال این است که در این شرایط، رقابت ما باید در کجا و با چه سازوکاری باشد؟
مصطفیپور ادامه داد: اگر شرایط اخیر را ملاحظه بفرمایید، تمام بازارهایی که ما پیش از این در آنها حضور داشتیم، چین بدون سر و صدا و در ظاهر همراه با ما، به آنها وارد شده و آنها را تصاحب کرده است؛ هم با مزیت قیمتی و هم با اتکا به استقرار و پایداری در بازار.
وی افزود: قطعاً ما برای بازگرداندن بازارها و حضور خود در این بازارها با مشکلاتی مواجه هستیم.
مدیرعامل شرکت فولاد آلیاژی ایران با اشاره به تحولات اخیر گفت: با توجه به آسیبهایی که در اتفاقات اخیر به مجموعههای تأمینکننده اصلی ما وارد شد، باز هم میبینید که در زمینه محدودیت صادرات محصولات، چین از سود یا بهره ژئوپلیتیک خود استفاده کرده است. آنها با توجه به اتفاقاتی که افتاده، به سمت تصاحب بازارهای ما رفتهاند.
وی ادامه داد: چین محصولاتی رقابتی عرضه میکند و با توجه به هزینههای بالای ما و مشکلات لجستیکی، بازگشت حضور ایران به عنوان یک تأمینکننده در این بازارها با چالش جدی مواجه شده است.
مصطفیپور گفت: اگر قرار است مجوزهایی نیز صادر کنیم، تکلیف را در بخشهای مختلف این زنجیره مشخص کنیم و در قسمتهایی که میتواند ارزش افزوده ایجاد کند، این اتفاق بیفتد.
وی افزود: دوم اینکه حتی در حوزه تولید محصولاتی که اکنون عمدتاً وارد میکنیم و هزینههایی نیز برای واردات آنها پرداخت میشود، باید به سمت تولید داخلی حرکت کنیم و این ظرفیتها را هدایت کنیم تا بتوانیم نسبت به واردات محصولات تمامشده، اقدامات مؤثرتری انجام دهیم.
مدیرعامل شرکت فولاد آلیاژی ایران با اشاره به راهکارهای توسعه بازارهای صادراتی اظهار کرد: توافق با ترکمنستان و ازبکستان برای ترانزیت زمینی به سمت آسیای مرکزی، توسعه کریدور شمال ـ جنوب با مشارکت شرکتها و همچنین ایجاد انبارهای منطقهای، از جمله اقداماتی است که میتواند در این زمینه مؤثر باشد.
وی افزود: ما حداقل در این حوزه وارد کار شدهایم و بهصورت جدی نیز کار کردهایم. این اقدامات نشان داد که در همه فراز و نشیبها، ایران در کنار کشورهای منطقه بوده و همراهی و کمک کرده است. اگر میتوانستیم در بازارهای منطقهای حضور پیدا کنیم و در آنجا یک هاب ایجاد کنیم و محصول را در همان بازارها تبدیل و عرضه کنیم، میتوانستیم از این ظرفیت استفاده کنیم.
مصطفیپور ادامه داد: با عدد و رقم نیز میتوان این موضوع را نشان داد. برای مثال، امروز میلگرد ما در داخل کشور با چه قیمتی عرضه میشود؟ من به شما عرض میکنم که قیمت آن در بازار عمان برای مصارف ساختمانی کشور، حداقل یک و نیم برابر بالاتر است.
وی گفت: بازار آفریقا نیز بهشدت مستعد است و عمان را میتوان بهشدت در این زمینه فعال کرد. عمان از نظر ایجاد یک فضای مناسب برای فعالیت، شرایط بهتری از امارات دارد، هرچند ممکن است از نظر زیرساخت و امکانات در برخی موارد محدودیتهایی داشته باشد.
مدیرعامل شرکت فولاد آلیاژی ایران افزود: اگر بتوانیم الگوهای جدیدی در این حوزه ایجاد کنیم، فکر میکنم باید برخی از باورهای ما نیز تغییر کند؛ برای مثال، به جای تمرکز بر بازارهایی مانند ترکیه که اشباع شدهاند، به سمت بازارهای آفریقا حرکت کنیم.
وی با اشاره به بازار هند اظهار کرد: هند نیز با وجود اینکه تولیدکننده بزرگی است و نسبت به سال گذشته حدود پنج درصد افزایش داشته است.
مصطفیپور تأکید کرد: بنابراین، فکر میکنم اگر بتوانیم کنسرسیومهای صادراتی خوبی تشکیل دهیم، واقعیتها را ببینیم و بخشی از قوانین دستوپاگیری را که مجموعههای تولیدکننده را درگیر کرده است، اصلاح کنیم و دست تولیدکنندگان را باز بگذاریم، نتیجه آن افزایش حجم تولید و صادرات، کاهش قیمت و رفع فشار موانع خواهد بود.
وی در پایان گفت: این اقدامات میتواند انشاءالله زمینه تحقق و میسر شدن یک رویکرد جدید در بازار صادراتی صنعت فولاد کشور را فراهم کند.
