فردای ایران در عصر هوش مصنوعی

شکاف ۷ ساله ایران با جهان در پذیرش هوش مصنوعی | فرهاد نیلی: هنوز مسئله داده در کشور حل نشده است | نیلی احمدآبادی: تولید علم دیگر در انحصار بشر نیست

سرویس: هوش‌مصنوعی کدخبر: ۸۰۳۶۲۴
اقتصادنیوز: آنچه درباره نقش هوش مصنوعی در عملکرد شرکت‌های بزرگ و افزایش ارزش سهام آنها مطرح می‌شود، تنها بخشی از واقعیت این فناوری است؛ در حالی که ابعاد عمیق و تحول‌آفرین آن هنوز در کشور به‌طور جدی مورد توجه قرار نگرفته است.
شکاف ۷ ساله ایران با جهان در پذیرش هوش مصنوعی | فرهاد نیلی: هنوز مسئله داده در کشور حل نشده است | نیلی احمدآبادی: تولید علم دیگر در انحصار بشر نیست

به گزارش اقتصادنیوز به نقل از اتاق تهران، نشست تخصصی «فردای ایران در عصر هوش مصنوعی» توسط مرکز نوآوری و تحول دیجیتال اتاق تهران با همکاری مرکز استراتژی و تحول هوش مصنوعی دانشگاه صنعتی شریف برگزار شد. در این نشست که با حضور شهاب جوانمردی و فرزین فردیس اعضای هیئت رئیسه اتاق تهران و جمعی از اساتید دانشگاه و صاحب‌نظران این حوزه برپا شده بود، چنین عنوان شد که فاصله کشور با روند جهانی پذیرش هوش مصنوعی حدود هفت سال برآورد می‌شود و برای جبران این فاصله، سرعت پذیرش فناوری در ایران باید از میانگین جهانی بیشتر باشد.

در ابتدای این نشست، شهاب جوانمردی، نایب‌رئیس اتاق تهران طی سخنانی با بیان اینکه«موفقیت هوش مصنوعی را نباید با تعداد مقالات، متخصصان یا شرکت‌های فعال مورد ارزیابی قرار داد» افزود: معیار اصلی، افزایش بهره‌وری، رقابت‌پذیری بنگاه‌ها و خلق بازارهای جدید است.

او گفت: ایران بیش از آنکه با کمبود دانش و نیروی متخصص مواجه باشد، از ضعف در انتقال دانش، سرمایه‌گذاری، تجاری‌سازی و تقاضای بنگاه‌ها رنج می‌برد.

به گفته جوانمردی، تنها حدود ۲۷ درصد بنگاه‌های ایرانی آمادگی نسبی برای پذیرش هوش مصنوعی دارند و این موضوع نشان‌دهنده فاصله میان ظرفیت علمی و اثرگذاری اقتصادی آن است.

نایب رئیس اتاق تهران بر ضرورت تمرکز بنگاه‌ها بر پروژه‌های مشخص و نتیجه‌محور تاکید کرد و گفت: هوش مصنوعی باید از کاهش هزینه و افزایش بهره‌وری تا بهبود تصمیم‌گیری و بازآفرینی مدل کسب‌وکار اثر خود را نشان دهد.

او همچنین کمبود زیرساخت‌های پردازشی، ضعف تامین مالی، حفظ و آموزش نیروی انسانی و نبود چارچوب تنظیم‌گری مناسب را از چالش‌های اصلی توسعه هوش مصنوعی دانست و خواستار حرکت از انتشار گزارش‌های سالانه به سمت طراحی «برنامه اقدام مشترک» شد؛ برنامه‌ای که هدف آن افزایش رقابت‌پذیری بنگاه‌های ایرانی در عصر هوش مصنوعی باشد.

در نشست تخصصی «فردای ایران در عصر هوش مصنوعی» که در اتاق تهران برگزار شد،‌ چالش‌ها و فرصت‌های پیش‌روی زیست‌بوم هوش مصنوعی کشور از جمله شکاف میان ظرفیت علمی و پذیرش بنگاهی، ضعف زیرساخت‌های داده و پردازش، مهاجرت نیروی متخصص، ضرورت توسعه بازار و اهمیت حکمرانی و تنظیم‌گری هوش مصنوعی مورد بحث و بررسی قرار گرفت. صاحب‌نظران حاضر در این رویداد افزایش بهره‌وری و رقابت‌پذیری بنگاه‌ها و استفاده از هوش مصنوعی برای حل مسائل واقعی اقتصاد را از اولویت‌های اصلی توسعه این زیست‌بوم برشمردند.

شکاف ۷ ساله ایران با جهان در پذیرش هوش مصنوعی

در ادامه این رویداد، هم‌بنیان‌گذار مرکز استراتژی و تحول هوش مصنوعی شریف با تشریح یافته‌‌های شاخص ملی هوش مصنوعی گفت: ایران با وجود برخورداری از ظرفیت علمی و نیروی انسانی، در حوزه‌هایی مانند حضور در کنفرانس‌های برتر، سرمایه‌گذاری، توان پردازشی و پذیرش کسب‌وکارها با شکاف جدی مواجه است؛ به‌گونه‌ای که فاصله کشور با روند جهانی پذیرش هوش مصنوعی حدود هفت سال برآورد می‌شود.

روح‌الله هنرور با بیان اینکه «ایران از نظر تعداد تولیدات علمی وضعیت قابل‌قبولی دارد» افزود: کشور ما در کنفرانس‌های برتر هوش مصنوعی حضور بسیار کم‌رنگی داشته و در این زمینه از کشورهای منطقه عقب‌تر است.

هم‌بنیان‌گذار مرکز استراتژی و تحول هوش مصنوعی شریف گفت: سهم علوم کامپیوتر و حوزه‌های زیربنایی هوش مصنوعی در تولیدات علمی ایران کمتر از میانگین منطقه است، در حالی که کشور در کاربردهای هوش مصنوعی در حوزه‌هایی مانند پزشکی، مهندسی، کشاورزی و زیست‌شناسی عملکرد بهتری دارد.

هنرور با بیان اینکه «فاصله ایران با روند جهانی پذیرش هوش مصنوعی حدود هفت سال برآورد شده است» اعلام کرد: اگرچه در سال‌های اخیر جهش‌هایی در استفاده از هوش مصنوعی در کسب‌وکارها رخ داده، اما برای جبران این فاصله، سرعت پذیرش فناوری در ایران باید از میانگین جهانی بیشتر شود.

وی افزود: بخش قابل‌توجهی از کسب‌وکارها هنوز با کمبود نیروی انسانی متخصص، ضعف داده‌های ساختاریافته و نبود زیرساخت‌های مناسب مواجه‌اند. مسئله اصلی کشور فقط کمبود توان پردازشی نیست؛ بلکه بسیاری از کسب‌وکارها داده‌های خود را به‌صورت منظم و قابل استفاده در اختیار ندارند.

به عقیده هنرور، حدود ۵۰ درصد کسب‌وکارهای بررسی‌شده کمتر از ۵۰۰ میلیون تومان و حدود ۷۵ درصد آنها کمتر از دو میلیارد تومان برای استفاده از هوش مصنوعی هزینه کرده‌اند. این ارقام نشان می‌دهد بخش عمده هزینه‌کردها هنوز در سطح پروژه‌های کوچک و موردی باقی مانده‌است.

بازار ۵.۵ همتی و سرمایه‌گذاری ۸۲ میلیون دلاری

وی با اشاره به اینکه اندازه بازار هوش مصنوعی ایران تا پایان سال ۱۴۰۳ حدود پنج‌هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان، رقمی نزدیک به ۹۰ میلیون دلار برآورد شده است، توضیح داد: این رقم احتمالا کمتر از اندازه واقعی بازار است؛ زیرا بخشی از شرکت‌هایی که محصولات و خدمات هوش مصنوعی ارائه می‌کنند، در دسته‌بندی‌های رسمی قابل ردیابی نیستند.

هنرور همچنین مجموع سرمایه‌گذاری انجام‌شده در حوزه هوش مصنوعی ایران طی ۱۰ سال گذشته را حدود ۸۲ میلیون دلار برشمرد و افزود: افزایش سرمایه‌گذاری به‌تنهایی کافی نیست و باید مشخص شود منابع در کدام بخش‌ها با چه اولویتی و برای حل چه مسئله‌ای تخصیص می‌یابد.

هم‌بنیان‌گذار مرکز استراتژی و تحول هوش مصنوعی شریف با اشاره به وضعیت توان پردازشی کشور اضافه کرد: مجموع توان پردازشی شناسایی‌شده در ایران معادل حدود ۱۷۲ پردازنده است، در حالی که این رقم در عربستان به حدود هشت‌هزار و۴۰۰ پردازنده می‌رسد؛ بنابراین در این حوزه، شکاف بسیار بزرگی میان ایران و برخی کشورهای منطقه وجود دارد.

هنرور تعداد افرادی را که در ایران دست‌کم دارای دو مهارت مرتبط با هوش مصنوعی بوده و در این حوزه مشغول به کار هستند، حدود ۱۴ هزار نفر اعلام کرد و یادآورشد: بررسی جابه‌جایی نیروی انسانی نشان می‌دهد در یک سال، بیش از یک‌هزار نفر در این حوزه از کشور خارج شده‌اند و حدود ۳۰۰ نفر نیز به ایران بازگشته‌اند.

وی تاکید کرد: ایران از نظر ظرفیت نیروی انسانی، وضعیت نامناسبی ندارد، اما برای حفظ، تربیت و توسعه این سرمایه انسانی باید برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری جدی صورت گیرد.

هم‌بنیان‌گذار مرکز استراتژی و تحول هوش مصنوعی شریف، افزایش آموزش عمومی، تدوین مقررات مناسب و تقویت مسئولیت‌پذیری شرکت‌ها را سه محور مهم برای مدیریت پیامدهای اجتماعی هوش مصنوعی دانست و گفت: بخش خصوصی و نهادهایی مانند اتاق‌های بازرگانی می‌توانند در طراحی این سازوکارها نقش موثری ایفا کنند.

هنرور خاطرنشان کرد: مهم‌ترین مسئله در وضعیت فعلی هوش مصنوعی ایران، عدم توازن در توسعه است. کشور در برخی حوزه‌ها ظرفیت‌هایی دارد، اما منابع به‌درستی به بخش‌های ضعیف اختصاص نیافته است. اصلاح این عدم توازن می‌تواند مسیر بهتری برای توسعه هوش مصنوعی در ایران ایجاد کند.

سهم اندک هوش مصنوعی از بازار کار ایران با وجود رشد تقاضا

در ادامه، مقداد ولایی، مدیرعامل و بنیانگذار جاب ویژن از دیگر سخنرانان حاضر در این نشست تخصصی، موضوع سخنان خود را به نقش هوش مصنوعی در اقتصاد امروز اختصاص داد و گفت: هوش مصنوعی دیگر فناوری محدود به آزمایشگاه‌های تخصصی نیست و به ابزاری برای حل مسائل واقعی شرکت‌ها و افزایش بهره‌وری تبدیل شده است. کشورهایی که بتوانند این فناوری را در سازمان‌ها، نظام آموزشی و بازار کار خود نهادینه کنند، می‌توانند از آن به عنوان موتور رشد اقتصادی بهره بگیرند.

ولایی با بیان اینکه«نشانه‌های اهمیت روزافزون هوش مصنوعی در بازار کار ایران نیز قابل مشاهده است» ادامه داد: رشد حقوق کارکنان حوزه هوش مصنوعی در سال‌های اخیر به شکل معناداری از میانگین رشد حقوق سایر مشاغل بیشتر بوده است. نکته قابل تامل اینکه در میان مشاغل حوزه فناوری نیز متخصصان هوش مصنوعی در زمره گروه‌های پردرآمد قرار دارند و سطح حقوق آنها نسبت به برخی مشاغل تخصصی دیگر مانند مدیریت محصول، شبکه و تست نرم افزار بالاتر است.

مدیرعامل جاب ویژن با اشاره به وضعیت تقاضای نیروی متخصص در این حوزه گفت: در پاییز ۱۴۰۴، تعداد آگهی‌های استخدامی برای جذب متخصصان هوش مصنوعی نسبت به فصل مشابه سال قبل ۳۳ درصد افزایش یافته است. با وجود این رشد، تعداد فرصت‌های شغلی ایجاد شده در این حوزه همچنان پایین است و در سال ۱۴۰۴ حدود یک‌هزار و ۲۰۰ موقعیت شغلی برای متخصصان هوش مصنوعی ایجاد شده که به طور متوسط معادل حدود ۱۰۰ موقعیت در ماه است. تعداد این موقعیت‌های شغلی طی چهار سال حدود ۶.۵ برابر شده، اما سهم مشاغل هوش مصنوعی از کل آگهی های شغلی بازار همچنان بسیار پایین است.

اتاق تهران

تمرکز بازار کار هوش مصنوعی در تهران

ولایی یکی دیگر از ویژگی‌های بازار کار هوش مصنوعی را تمرکز جغرافیایی آن عنوان کرد و گفت: در سال ۱۴۰۴ حدود ۸۲ درصد آگهی های شغلی این حوزه در تهران متمرکز بوده است. این در حالی است که سهم تهران از کل آگهی های شغلی بازار کار حدود ۵۵ درصد است؛ بنابراین تمرکز جغرافیایی مشاغل هوش مصنوعی به مراتب بیشتر از سایر مشاغل است. اصفهان و خراسان نیز پس از تهران قرار دارند، اما سهم آنها بسیار محدودتر است.

مدیرعامل جاب ویژن با تاکید بر اینکه «کاربرد هوش مصنوعی نباید صرفا به متخصصان این فناوری محدود شود» گفت: امروز بسیاری از مشاغل در حوزه هایی مانند فروش، بازاریابی، منابع انسانی، پشتیبانی مشتری، امور مالی و طراحی محصول می توانند از هوش مصنوعی استفاده کنند.

وی افزود: برای اینکه هوش مصنوعی به موتور رشد و افزایش بهره‌وری در اقتصاد ایران تبدیل شود، شرکت‌ها باید به جای اجرای پروژه‌های نمایشی، مسائل واقعی کسب‌وکار خود را شناسایی و برای حل آنها از هوش مصنوعی استفاده کنند.

ولایی با تاکید بر اینکه «توسعه هوش مصنوعی نیازمند همکاری دانشگاه، بنگاه‌ها و سیاستگذاران است»گفت: سرمایه‌گذاری شرکت‌ها در پروژه‌های واقعی هوش مصنوعی و هماهنگی نظام آموزشی با نیاز بازار کار می‌تواند به توسعه اقتصادی و حرفه‌ای این حوزه کمک کند؛ در غیر این صورت، محدود ماندن فرصت‌های شغلی، مانع تبدیل هوش مصنوعی به پیشران اقتصاد کشور خواهد شد.

خطر شکل‌گیری «استعمار دیجیتال» در کمین کشورها

فرزین فردیس، عضو هیئت‌رئیسه اتاق تهران به عنوان دیگر سخنران این نشست پشت تریبون قرار گرفت و طی سخنانی با اعلام هشدار نسبت به تمرکز زیرساخت‌های هوش مصنوعی و رایانش ابری در چند شرکت بزرگ جهانی، گفت: تداوم وابستگی کشورها و بنگاه‌ها به این زیرساخت‌ها می‌تواند به شکل‌گیری «استعمار دیجیتال» منجر شود.

به گزارش روابط عمومی اتاق تهران، مدیرعامل سرآوا با اشاره به اهمیت راهبردی تراشه و زیرساخت‌های پردازشی گفت: گلوگاه‌های جدیدی در حوزه سیلیکون، تراشه‌های محاسباتی و دسترسی به توان پردازش شکل گرفته که می‌تواند تعیین کند چه کسی به فناوری دسترسی داشته باشد و چه کسی از آن محروم بماند.

او با هشدار درباره ریسک انتقال داده‌های حساس به پلتفرم‌های خارجی، از مدیران بنگاه‌ها خواست داده‌های خود را طبقه‌بندی کرده و مشخص کنند چه اطلاعاتی قابلیت پردازش در خارج از سازمان را دارد و چه داده‌هایی باید در محیط امن داخلی باقی بماند.

فردیس، همچنین تنوع‌بخشی به ارائه‌دهندگان خدمات و استفاده از گزینه‌های جایگزین داخلی را از دیگر اقدامات ضروری دانست.

این عضو هیئت‌رئیسه اتاق تهران در ادامه بر ضرورت حمایت از ظرفیت‌های داخلی هوش مصنوعی و زیرساخت‌های پردازشی تاکید کرد و گفت: همان‌طور که برای پایداری زیرساخت‌های انرژی، مخابرات و بانکداری برنامه‌ریزی می‌شود، زیرساخت‌های داده و پردازش نیز باید با نگاهی راهبردی مورد توجه قرار گیرند.

فردیس در ادامه تاکید کرد که رقابت‌پذیری آینده اقتصاد بیش از گذشته به فناوری، داده و توان پردازشی وابسته خواهد بود و لازم است، ظرفیت‌های نوپای داخلی برای حفظ داده‌های حساس، تقویت زبان فارسی و پاسخ به نیازهای راهبردی کشور مورد حمایت قرار گیرد.

تحلیل شاخص هوش مصنوعی ایران ۱۴۰۴

در ادامه این رویداد، گزارش شاخص هوش مصنوعی ایران ۱۴۰۴ در پانلی تخصصی با حضور فرهاد نیلی، استاد دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه شریف، عماد‌الدین فاطمی‌زاده،رئیس دبیرخانه ستاد توسعه فناوری و کاربردی‌سازی هوش مصنوعی معاونت علمی، سید ایمان میرعمادی، دانشیار دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه شریف و مجید نیلی احمد‌ آبادی، استاد دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه تهران و مدیریت فرزین فردیس، عضو هیئت رئیسه اتاق تهران مورد تحلیل قرار گرفت.

توسعه هوش مصنوعی بدون تربیت نیروی متخصص محقق نمی‌شود

در ابتدای این پانل،‌ رئیس دبیرخانه ستاد توسعه فناوری و کاربردسازی هوش مصنوعی معاونت علمی ریاست جمهوری به این نکته اشاره کرد که بهره‌گیری موثر از هوش مصنوعی، مستلزم عبور از برداشت‌های محدودکننده درباره این فناوری، تربیت نیروی انسانی متخصص و ایجاد توازن میان اهمیت حوزه‌ها و آمادگی دستگاه‌ها برای پذیرش فناوری است.

عمادالدین فاطمی‌زاده افزود: واقعیت این است که هنوز در حوزه هوش مصنوعی با برداشت‌ها و سوءبرداشت‌های زیادی روبه‌رو هستیم؛ به‌گونه‌ای که برخی افراد، موضوعات مختلف را با عنوان هوش مصنوعی عرضه می‌کنند یا هوش مصنوعی را تنها به حوزه‌ای محدود مانند مدل‌های زبانی تقلیل می‌دهند.

وی افزود: هوش مصنوعی بسیار گسترده‌تر از مدل‌های زبانی است و موضوعاتی همچون داده، پاک‌سازی داده‌ها، مالکیت داده و چگونگی بهره‌برداری از داده‌ها را نیز در بر می‌گیرد.

فاطمی‌زاده با تاکید بر ضرورت توجه همزمان دولت و بخش خصوصی به این موضوع، گفت: باید برای تربیت و جذب نیروی انسانی متخصص اقدام جدی صورت گیرد. نیروهایی که هم مفاهیم تحول دیجیتال و هم هوش مصنوعی را به‌درستی درک کنند.

وی ادامه داد: تا زمانی که در سازمان‌های دولتی، افرادی وجود نداشته باشند که این مفاهیم را بشناسند و بدون احساس تهدید یا نگرانی، پذیرای تحول ناشی از هوش مصنوعی باشند، پیشرفت جدی در این حوزه حاصل نخواهد شد.

رئیس دبیرخانه ستاد توسعه فناوری و کاربردسازی هوش مصنوعی معاونت علمی رئیس جمهوری با تاکید بر ضرورت اولویت‌گذاری در بهره‌گیری از فناوری گفت: نظام تصمیم‌گیری باید میان اهمیت یک حوزه و آمادگی برای پذیرش فناوری توازن برقرار کند. ضمن آنکه، هدف نهایی از این اولویت‌گذاری باید حل مسائل واقعی کشور و ارتقای رفاه عمومی باشد.

هنوز مسئله داده در کشور حل نشده است

فرهاد نیلی، استاد دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه شریف نیز با اشاره به اینکه «حاکمیت و حتی کسب‌وکارها در ایران تا اطلاع ثانوی درگیر بازی داده هستند» از ضرورت فراهم شدن زیرساخت و داده‌های لازم برای ورود به عرصه هوش مصنوعی سخن گفت.

وی افزود: در حوزه داده، همچنان پرسش‌های بی‌پاسخ و مسائل بلاتکلیف متعددی وجود دارد که اگرچه مانعی برای توسعه هوش مصنوعی به شمار نمی‌روند، اما از نظر منطقی، از پیش‌نیازهای اساسی آن محسوب می‌شوند.

نیلی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه هوش مصنوعی در کشور گفت: فعالیت‌های قابل‌توجهی در این حوزه در حال انجام است، اما چالش‌های زیرساختی، به‌ویژه در حوزه داده، همچنان پابرجاست.

به گفته او، درک و شناخت کافی از مفاهیمی همچون «حکمرانی داده»، «اقتصاد داده»، «ارزش‌آفرینی از داده» و «زنجیره ارزش داده» در سطوح حاکمیتی کافی نیست. در فضای کسب‌وکار نیز به دلیل آنکه، ایجاد زیرساخت داده نیازمند سرمایه‌گذاری است و بخشی از این زیرساخت‌ها ماهیت کالای عمومی دارند، بنگاه‌ها به تنهایی نمی‌‌ توانند در این حوزه فعالیت کنند.

این اقتصاددان، پیامد این وضعیت را شکل‌گیری «حرکت پاندولی» در مسیر توسعه هوش مصنوعی عنوان کرد و گفت: پیش از آنکه الزامات و زیرساخت‌های حوزه داده تعیین و فراهم شود، سرمایه‌گذاری‌هایی صورت می‌گیرد، اما به دلیل نبود بسترهای لازم، این سرمایه‌گذاری‌ها به نتیجه نمی‌رسند و در ادامه، روند عقب‌نشینی آغاز می‌شود.

 نیلی این رویکرد را از جمله خطاهای مهم و تکرارشونده در مسیر توسعه هوش مصنوعی در کشور دانست و بر ضرورت تغییر این رویه تاکید کرد.

نیلی در ادامه سخنان خود به نوع مواجهه بنگاه‌ها با هوش مصنوعی نیز اشاره کرد و گفت: یکی از مسائل مهم، تعیین میزان و زمان بازگشت سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی برای بنگاه‌هاست. بر این اساس، شناسایی سازمان‌های موفق و الگوبرداری از تجربه آنها، زمینه را برای سرمایه‌گذاری‌های هدفمند و مبتنی بر نتایج قابل‌سنجش فراهم شود.

نیلی همچنین بر ضرورت اصلاح مدل قراردادها با متخصصان هوش مصنوعی تاکید کرد و گفت: شرکت‌ها باید در قراردادهای بلندمدت، مسئله، اهداف و خروجی‌های مورد انتظار را به‌روشنی تعریف کنند؛ چراکه چالش بهره‌گیری موثر از نیروی متخصص، تنها به هزینه بالای آن، محدود نمی‌شود و ابهام در مسئله و نتایج مورد انتظار نیز می‌تواند بهره‌وری را کاهش دهد.

وی همچنین به اهمیت برآورد اندازه بازار هوش مصنوعی در کشور اشاره کرد و افزود: برآورد اندازه این بازار می‌تواند به شناسایی فرصت‌های سرمایه‌گذاری کمک کند.

فرهاد نیلی پرتره

تولید علم دیگر در انحصار بشر نیست

در ادامه،‌ مجید نیلی احمدآبادی، استاد دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه تهران نیز بزرگ‌ترین خطاها در بخش حکمرانی را عدم درک ماهیت تحول‌آفرین هوش مصنوعی عنوان کرد و گفت: آنچه درباره نقش هوش مصنوعی در عملکرد شرکت‌های بزرگ و افزایش ارزش سهام آنها مطرح می‌شود، تنها بخشی از واقعیت این فناوری است؛ در حالی که ابعاد عمیق و تحول‌آفرین آن هنوز در کشور به‌طور جدی مورد توجه قرار نگرفته است.

وی با بیان اینکه «تولید علم در حال خارج شدن از انحصار بشر است» ادامه داد: هوش مصنوعی می‌تواند بدون نیاز جدی به انسان، در آینده نزدیک، کشفیاتی را عرضه کند که بشر تاکنون به آنها دست نیافته است. این موضوع می‌ تواند یک تغییر پارادایم بسیار جدی ایجاد کند، اما هنوز در کشور به آن توجه کافی نشده است.

نیلی احمدآبادی ادامه داد: همچنان بخش قابل توجهی از بحث‌های سیاستگذاری حول این موضوع است که آیا هوش مصنوعی بشر را کنترل خواهد کرد یا بشر هوش مصنوعی را کنترل می‌کند، در حالی که مسئله اصلی، تحول بنیادینی است که در فرآیند تولید دانش در حال وقوع است.

او در بخش دیگری از سخنانش، بهره‌گیری از هوش مصنوعی را برای حل مسائل واقعی کشور ضروری دانست و گفت: حوزه‌هایی مانند حمل‌ و نقل و فقر، از جمله مسائلی هستند که حاکمیت با محدودیت‌های جدی برای حل آنها مواجه است؛ چرا که منابع مالی گذشته، نیروی انسانی کافی و امکان دستیابی آسان به استانداردهای مورد نیاز را در اختیار ندارد.

وی با اشاره به امکان استفاده از هوش مصنوعی برای ارتقای خدمات عمومی گفت: اگر ابزارهای هوش مصنوعی به حوزه‌هایی مانند سلامت و سایر خدمات عمومی وارد شود و کیفیت خدمات، عدالت و دسترسی مردم را بهبود ببخشد، موتور هوش مصنوعی در کشور به شکل جدی‌تری روشن خواهد شد.

ضرورت تقویت نقش بخش خصوصی

نیلی احمدآبادی همچنین به سهم بخش خصوصی در اقتصاد ایران و نحوه بهره‌برداری این بخش از هوش مصنوعی اشاره کرد و گفت: ابتدا باید مشخص شود چه میزان از اقتصاد در اختیار بخش خصوصی است و سیاست‌های توسعه هوش مصنوعی قرار است کدام بخش از اقتصاد را هدف قرار دهند.

وی افزود: بخش قابل‌توجهی از فعالیت‌های اقتصادی باید به بخش خصوصی واگذار شود تا این بخش بتواند در چارچوب الگوهای جدید حکمرانی و قراردادهای قابل مذاکره با حاکمیت، بخشی از وظایف و خدمات عمومی را بر عهده گیرد.

به گفته او، این تحول می‌تواند ضمن ایجاد انگیزه برای بخش خصوصی، نگاه حاکمیت به ظرفیت‌های جدید اقتصادی را نیز تغییر دهد و فرصت‌های تازه‌ای برای سرمایه‌گذاری و توسعه کسب‌وکار فراهم کند.

نیلی احمدآبادی در ادامه تاکید کرد: بدون چنین تغییری، هوش مصنوعی در ایران به یک حوزه جدی و رقابتی در بخش خصوصی تبدیل نخواهد شد و بخش قابل‌توجهی از ظرفیت‌های این فناوری بلااستفاده باقی خواهد ماند.

در ادامه، فرداد زند از چهره‌های برجسته زیست‌بوم فناوری در کشور نیز ضرورت تسریع در تصمیم‌گیری بنگاه‌ها برای بهره‌گیری از این فناوری را مورد تاکید قرار داد و گفت: با توجه به شتاب بالای توسعه هوش مصنوعی، نمی‌توان آن را نادیده گرفت و باید از هم‌اکنون برای استفاده از ظرفیت‌های آن برنامه‌ریزی کرد.

وی با اعلام این هشدار که «بی‌توجهی و نبود برنامه‌ریزی می‌تواند به تشدید شکاف فناورانه کشور منجر شود» اعتمادپذیری را از الزامات مهم توسعه هوش مصنوعی دانست و تعیین حوزه‌های قابل اتکا، شناسایی کاربردهای موثر و ایجاد سازوکارهای هماهنگ برای استفاده از این فناوری در بخش‌های مختلف را ضروری توصیف کرد.

پس از طرح این موضوعات دقایقی از این رویداد به پرسش و پاسخ اختصاص یافت و پانلیست‌ها به پرسش‌های حاضران پاسخ دادند.

 

پربازدیدترین‌ها
لوتوس پارسیان - O