مذاکرات ایران و آمریکا به وقت مسقط | المیادین: ویتکاف خواستار دور سوم مذاکرات است | درخواست ویژه ایران از آمریکا در مذاکرات غیرمستقیم | ماجرای تغییر محل مذاکره در مرحله دوم رایزنی‌ها چه بود؟

به گزارش اقتصادنیوز، اولین دور از مذاکرات ایران و آمریکا بعد از حملات نظامی به تاسیسات هسته ای ایران، امروز در مسقط پایتخت عمان برگزار می شود. مذاکراتی که تا لغو کامل نیز پیش رفته بود اما در نهایت بنا بر اخبار منتشر شده با میانجی گری چند کشور منطقه ای دوباره برقرار شد.

قبل از جنگ 12 روزه، ایران و آمریکا 5 دور مذاکره داشتند که سه دور آن در مسقط و دو دور در سفارت عمان در رم ایتالیا انجام شد. دو طرف قرار بود برای دور ششم مذاکره حاضر شوند که آغاز جنگ اسرائیل علیه ایران در بامداد 23 خرداد 1404 مذاکرات را متوقف کرد. در این مذاکرات، آمریکا بر صفر شدن غنی سازی ایران، موضوع گروه های نیابتی و ورود به بحث موشک های بالستیک تاکید دارد اما بنا بر اخبار منتشر شده ایران تاکید کرده است که صرفا درباره پرونده هسته ای مذاکره خواهد کرد و البته غنی سازی صفر درصد را هم خط قرمز خود اعلام کرده است.

رایزنی های عراقچی و ابوسعید قبل از آغاز مذاکرات

 سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران که برای انجام مذاکرات هسته‌ای و رفع تحریم‌ها به مسقط سفر کرده‌ است، پیش از ظهر امروز با بدر البوسعیدی وزیر امور خارجه سلطنت عمان دیدار و در مورد نحوه پیشبرد مذاکرات ایران-آمریکا تبادل نظر کرد.

وزیر امور خارجه کشورمان با اشاره به رویکرد جمهوری اسلامی ایران در بهره‌گیری از دیپلماسی جهت تامین منافع ملی ایران، در عین آمادگی کامل برای دفاع از حاکمیت و امنیت ملی کشور در برابر هرگونه زیاده‌خواهی و ماجراجویی، از میزبانی و مساعی جمیله عمان در این خصوص قدردانی کرد.

وزیر امور خارجه عمان با تمجید از حسن نیت، مسئولیت‌پذیری و جدیت جمهوری اسلامی ایران در رابطه با روندهای دیپلماتیک، و با اشاره به اهتمام همه کشورهای منطقه برای جلوگیری از هرگونه تشدید تنش، اظهار امیدواری کرد که این دور از مذاکرات با حسن نیت و فرصت‌شناسی همه طرف‌ها زمینه‌ساز تفاهمی پایدار بین ایران و آمریکا شود.

در این دیدار نقطه‌نظرات و پیشنهادهای جمهوری اسلامی ایران درباره مباحث مذاکراتی، مطالبات و ملاحظات ایران تبیین شد.

رایزنی‌های بدر بوسعیدی و استیو ویتکاف در مسقط

براساس اخبار منتشر شده، گفتگوی ویتکاف؛ رئیس هیئت مذاکره کننده آمریکا و بدر بوسعیدی، وزیر خارجه عمان انجام شد.

جزئیات مذاکرات وزیر خارجه عمان با عراقچی و ویتکاف

در همین رابطه وزارت خارجه عمان اعلام کرد: در چارچوب میزبانی سلطنت عمان از مذاکرات مربوط به پرونده هسته‌ای ایران، صبح امروز آقای بدر بن حمد البوسعیدی، وزیر امور خارجه، به‌طور جداگانه رایزنی‌هایی با هیأت ایرانی به ریاست آقای سید عباس عراقچی و نیز با هیأت آمریکایی به ریاست استیو ویتکاف، نماینده ویژه رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا، و جرد کوشنر انجام داد.

این رایزنی‌ها بر فراهم‌سازی شرایط مناسب برای ازسرگیری مذاکرات دیپلماتیک و فنی متمرکز بود و در عین حال، با توجه به اهتمام طرف‌ها برای موفقیت این گفت‌وگوها در راستای تحقق امنیت و ثبات پایدار، بر اهمیت آن‌ها تأکید شد.

وزیر امور خارجه سلطنت عمان همچنین بار دیگر بر تعهد این کشور به تداوم حمایت از گفت‌وگو و نزدیک‌سازی دیدگاه‌های طرف‌ها تأکید کرد و آمادگی عمان را برای همکاری با شرکای مختلف به‌منظور دستیابی به راه‌حل‌های سیاسی توافقی که با اهداف و انتظارات مورد نظر همسو باشد، اعلام نمود. وی در پایان، مراتب قدردانی عمیق خود را از تلاش‌های کشورهای منطقه که از این مذاکرات حمایت می‌کنند، ابراز داشت.

ادعای نیویوک تایمز و نیشن از مذاکرات مسقط

از سوی دیگر روزنامه نیویورک تایمز اعلام کرد که برای خروج از بن بست صدور یک بیانیه پس از مذاکره برای عدم درگیری نظامی مفید است.

روزنامه نیشن نیز مدعی شد که کوشنر به دنبال سازو کاری برای جایگزینی نظام جمهوری اسلامی است.

نیویورک تایمز نیز گزارش داد مذاکرات ایران و آمریکا در عمان ممکن است با صدور بیانیه مشترکی آغاز شود که طرفین را به ادامه مذاکرات و پرهیز از اقدام نظامی متعهد کند. رهبران منطقه فشار وارد کردند تا گفت‌وگوها به پرونده هسته‌ای محدود شود و از بن‌بست فوری جلوگیری شود.

دو دیپلمات خاورمیانه‌ای گفته‌اند برخی کشورهای منطقه از بیم آنکه بحث درباره موشک‌ها و گروه‌های نیابتی ایران باعث توقف مذاکرات شود، فشار آوردند که تمرکز مذاکرات بر برنامه هسته‌ای باشد. برخی همسایگان ایران پیشنهاد داده‌اند توانمندی غنی‌سازی ایران به سطحی حداقلی، احتمالاً ۳ درصد یا کمتر، محدود شود.

سه مقام ایرانی اظهار داشته‌اند تهران ممکن است پیشنهاد تعلیق طولانی‌مدت برنامه هسته‌ای خود را مطرح کند و در مقابل انتظار دارد واشینگتن تحریم‌های دیرینه اقتصادی را لغو کند.

نیویورک تایمز نوشت رهبران منطقه در ژانویه ترامپ را متقاعد کردند برنامه حمله به ایران را به تأخیر بیندازد و در ادامه با دیپلماسی فشرده تلاش کردند مذاکرات را برگزار کنند. مقامات ایرانی نگران بودند حضور کشورهای دیگر باعث تنگنا شدن آن‌ها در مذاکرات شود و بر سر موشک‌های بالستیک خود سرسختی نشان دادند، زیرا آن‌ها را کلید دفاعی در برابر اسرائیل می‌دانند.

یکی از راه‌های خروج از اختلافات حساس این است که ایران و آمریکا بیانیه‌ای مشترک صادر کنند و متعهد شوند مذاکرات ادامه یابد و اقدام نظامی صورت نگیرد.

فرمانده سنتکام به مذاکرات اضافه شد

همچنین روزنامه وال استریت ژورنال مدعی شده که برد کوپر فرمانده مرکزی نیروهای آمریکایی در غرب آسیا نیز به تیم مذاکره کننده آمریکایی در محل مذاکرات با ایران در مسقط ملحق می‌شود.

منابع خبری گزارش دادند که فرمانده سنتکام دقایقی پیش وارد مسقط پایتخت عمان شده است هرچند که منابع رسمی هنوز آن را تایید نکرده‌اند.

وال استریت ژورنال به نقل از یک مقام آمریکایی نوشته، دریاسالار برد کوپر، فرمانده نیروهای آمریکایی در خاورمیانه، نیز در هیئت مذاکره کننده آمریکایی حضور خواهد داشت.

پیش از این گفته شده بود که استیو ویتکاف نماینده ویژه دونالد ترامپ و همچنین جرد کوشنر داماد وی و تاجر آمریکایی اعضای اصلی هیئت مذاکره کننده آمریکایی هستند.

خبرنگار وال‌استریت ژورنال: ایران قصد دارد در بحث هسته‌ای انعطاف نشان دهد

خبرنگار وال استریت ژورنال در تحلیلی درباره مذاکرات مسقط عنوان کرد فقط آنچه «داخل اتاق مذاکره» می‌گذرد اهمیت دارد او همچنین در تحلیل خود نوشت: آمریکا به تفکیک مسائل در مذاکرات قائل نیست.

بنا بر گزارش خبرآنلاین، لورنس نورمن، خبرنگار وال‌استریت ژورنال مذاکرات مسقط را در شبکه ایکس اینگونه تحلیل کرده است:

آیا ایالات متحده موفق خواهد شد راه را برای مذاکراتی جدی بر سر حمایت‌های نیابتی ایران و برنامه موشک‌های بالستیک باز کند، یا اینکه تنها اشاره‌ای گذرا به آن‌ها خواهد شد یا اصلاً صحبتی نمی‌شود؟ بیانیه‌های رسمی دولت‌ها را فراموش کنید؛ فقط آنچه «داخل اتاق مذاکره» می‌گذرد اهمیت دارد.

آیا ایران با پیشنهادی جدی، حداقل در حوزه هسته‌ای، وارد اتاق می‌شود تا نشان دهد برای مذاکراتی سریع آماده است و نه یک روند فرسایشی و کُند؟ و آیا ایالات متحده اصلاً برنامه‌ای برای کاهش تحریم‌ها دارد؟

بقیه چیزها فقط حرف مفت است.

نکته دیگری که به موضوع دوم برمی‌گردد: اگر ایران پیشنهادی به همراه ندارد، آیا بازیگران منطقه‌ای مجموعه‌ای از ایده‌ها را روی میز گذاشته‌اند که هر دو طرف بتوانند روی آن کار کنند؟ پیشنهادی که خبرنگار الجزیره مطرح کرده، به نظر می‌رسد برای آمریکا پذیرش‌اش سخت باشد؛ اما به عنوان یک نقطه شروع؟ شاید.

حدس من این است که استراتژی ایران این خواهد بود که انعطاف‌پذیری کافی در برنامه هسته‌ای نشان دهد (بدون وارد شدن به جزئیات) تا آمریکا را در فرآیندی گرفتار کند که در آن درباره موشک‌ها و نیروهای نیابتی بحث نشود. هدف: دور کردن سایه اقدام نظامی. کلید زدن فرآیندی که معادل «زمان خریدن» است.

گمان می‌کنم استراتژی ایالات متحده این خواهد بود که ایران را متقاعد کند که دونالد ترامپ قائل به جداسازی موضوعات (تفکیک پرونده‌ها) نیست؛ اینکه ترامپ درباره یک «بسته کامل» تصمیم خواهد گرفت، شامل اقدام بزرگ هسته‌ای از سوی ایران و سایر مسائل. چه کسی پیروز می‌شود؟ نمی‌دانم.

تنگنای کاخ سفید اینجاست: آن‌ها می‌خواهند از یک درگیری بزرگ و هرگونه جنگ منطقه‌ای اجتناب کنند. اما بیش از یک ماه پیش، دونالد ترامپ گفت که آمریکا در واکنش به اعتراضات، در حالت «دست روی ماشه» قرار دارد. سپس ناوگان زیبای خود را به راه انداخت و تهدیدهایی را علیه ایران و رهبر این کشور مطرح کرد.

اگر ایرانی‌ها موفق شوند بر فرآیند تنش‌زدایی «فقط هسته‌ای» پافشاری کنند، یعنی ایران بلوف او را خوانده است. در آن صورت اتفاق خاصی نیفتاده و او خط قرمز خود را پیگیری نکرده است. نتیجه اینکه ایران دیگر تهدیدهای او را جدی نخواهد گرفت. من متقاعد نشده‌ام که ترامپ به سادگی از کنار این موضوع بگذرد. و این همان تنگنای ایران است

عراقچی و هیات همراه راهی دور دوم رایزنی با وزیر خارجه عمان شدند 

بنا بر گزارش ایرنا، سیدعباس عراقچی، وزیر خارجه ایران در دیدار نخست با همتای عمانی، طرح مقدماتی و مدنظر تهران برای مدیریت شرایط فعلی میان ایران و آمریکا و پیشبرد مذاکرات را ارائه کرد. 

این طرح توسط بدر بوسعیدی به استیو ویتکاف، نماینده ویژه رئیس جمهور آمریکا منتقل شده و به نظر می‌رسد که بررسی آن نزد هیات امریکایی در مسقط دقایقی قبل به پایان رسید. 

مرحله دوم مذاکرات عراقچی با بوسعیدی انجام شد

مرحله دوم مذاکرات سید عباس عراقچی با وزیر خارجه عمان دقایقی پیش انجام شد. و بعد از آن استیو ویتکاف با وزیر خارجه عمان رایزنی کرد. بنا بر گزارش ایسنا در مرحله دوم [مذاکرات ایران و آمریکا] ، دو هیات در یک مکان ولی در دو محل جداگانه قرار داشتند و وزیر خارجه عمان نقش میانجی‌گری خود را برای تبادل پیام‌ها انجام داد.

همچنین آوش خبر داد برخلاف ادعای المیادین، هیچ مذاکره مستقیمی بین تیم ایرانی و آمریکایی انجام نشده است.

نیویورک‌تایمز نیز مدعی شد برخی از همسایگان ایران پیشنهاد داده‌اند که توان غنی‌سازی ایران به سطح حداقلی — احتمالاً ۳ درصد یا کمتر — محدود شود.

درخواست ویتکاف از عراقچی برای مرحله سوم مذاکرات به روایت المیادین

بنا بر گزارش خبرآنلاین، با پایان مرحله دوم مذاکرات، وزیر خارجه ایران که برای شرکت در مذاکرات غیرمستقیم هسته‌ای با آمریکا به مسقط سفر کرده است، بار دیگر با همتای عمانی خود دیدار و گفت‌وگو کرد. گفته شده است که طرف آمریکایی درخواست مرحله سوم مذاکرات را کرده است.

المیادین گزارش داد: ویتکاف مرحله سوم مذاکرات را هم از عراقچی درخواست کرده است. 

درخواست ویژه ایران از آمریکا در مذاکرات مسقط

اما درحالی که مذاکرات غیرمستقیم بین هیات های ایرانی و آمریکایی در مسقط همچنان ادامه دارد، منبع ایرانی آگاه به العربی الجدید گفت: پیوستن فرمانده سنتکام به هیئت امریکایی برای مذاکره در مسقط، تاثیری بر آن نخواهد گذاشت چراکه مذاکرات به صورت غیر مستقیم انجام می‌شود.

ایرنا نیز گزارش داد: در مذاکرات ایران و آمریکا در مسقط، تهران خواستار تضمین‌های ملموس است که تحریم‌های اقتصادی و مالی به طور کامل برداشته شود.

حمایت عربستان از مذاکرات ایران و آمریکا

همچنین وزیر خارجه عربستان تاکید کرد: از مذاکرات کنونی میان واشنگتن و تهران در خصوص پرونده هسته ای حمایت می کنیم و امیدواریم موفقیت آمیز باشد تا به ایجاد یک مسیر مذاکراتی منجر شود.