۲۵ شهریور ۱۴۰۰ خورشیدی هشتادمین سالروز وقوع یکی از مهم‌ترین و فراموش‌ناشدنی‌ترین نقاط تاریخ ایران است؛ روزی که رضاشاه رفت و به واقع ناچار شد برود تا هم سلطنت در خانوادۀ او ادامه یابد و هم در گرماگرم جنگ جهانگیر دوم تمامیت ارضی ایران حفظ شود.
رییس جمهوری جدید ایران، پنج‌شنبۀ این هفته ۲۵ شهریور ۱۴۰۰ خورشیدی در اولین سفر خارجی خود در این جایگاه، رهسپار شهر دوشنبه پایتخت تاجیکستان می‌شود تا در اجلاس «سازمان همکاری شانگهای» شرکت کند. کشوری که اگرچه همسایۀ ایران نیست ولی به سبب پارسی‌زبانی مردمان آن و فرهنگ و علایق مشترک در حوزۀ تمدنی «نوروز» تعریف می‌شود.
محبوبیت فزایندۀ «احمد مسعود» و مقاومت «پنج‌شیر» در برابر طالبان در افغانستان و نزد افکار عمومی در ایران با گرایش‌های سیاسی و عقیدتی گوناگون و سبک‌های زندگی متفاوت، اسباب شگفتی و تأمل شده تا جایی که اقتدارگرایان را خوش نمی‌آید و به دیدۀ تردید یا تحقیر به آن نگاه می‌کنند و اگرچه روی‌شان نمی‌شود متهم کنند اما از برخی از هواداران و حامیان مسعود در ایران، می‌پرسند: مگر نمی‌گفتید «نه غزه، نه لبنان، جانم فدای ایران»؟ یعنی پس چگونه در این فقره به بیرون ایران، نظر دارید؟
اگر بگویم خبر اخراج دکتر بیژن عبدالکریمی همان قدر تلخ است که احتمال سقوط «پنج‌شیر» و ورود طالبان به حریم احمد شاه مسعود در بیستمین سالگرد شهادت او، مپندارید که قصد اغراق دارم و گزاف است چرا که هر دو از چیزگی تعصب بر خِرَد، حکایت می‌کند.
انتصاب خانم «انسیه خزعلی » به عنوان «معاون زنان و خانوادۀ رییس جمهوری»، نه تنها با استقبال فعالان حقوق زنان رو به رو نشده بلکه بعضاً اظهار نگرانی کرده‌اند هر چند گفته‌اند قابل پیش بینی بوده است. با این حال این یادداشت در پی آن است تا بگوید اتفاقاً چندان هم نگران کننده نیست. چرای آن را با ۱۰ نکته پاسخ می‌دهم:
همان‌گونه که پیش‌بینی می‌شد تمام وزیران پیشنهادی سید ابراهیم رییسی به جز یک نفر – حسین باغ‌گلی (آموزش و پرورش) - رأی اعتماد گرفتند و از امروز مستقر می‌شوند.
امروز دهم مرداد ۱۴۰۰ خورشیدی آغاز شمارش معکوش واپسین ساعات ریاست جمهوری حسن روحانی است. دو دورۀ متفاوت چرا که سکۀ سیاست‌ورزی او در این ۸ سال دو روی کاملا متفاوت داشت.
وزیر آموزش و پرورش گفته است: «۹۰ درصد دانش‌آموزان دوست دارند مدرسه ها باز شود. جمع‌بندی جهانی هم این است که باید ازطریقی مدارس را بازگشایی کنیم و از امروز معلمان آماده می‌شوند تا از مهر دوباره به مدرسه‌ها بازگردند.»
امروز سی‌و‌سومین سالگرد پذیرش قطعنامۀ ۵۹۸ شورای امنیت سازمان ملل و پایان جنگ ۸ سالۀ ایران و عراق است.
«چنگار»ی که چنگال تیز آن جسم و جان و توان دکتر حمید رضا صدر - مفسر فوتبال، منتقد سینمایی، روزنامه‌نگار صاحب‌سبک و نویسندۀ رُمان‌های تاریخی - را بی‌رحمانه می‌فشُرد و می‌فسُرد، کار خود را تمام کرد و آن همه شور و شوق و هیجان در نگاه به سینما و فوتبال و زندگی را از خانواده و دوستان و خیل فراوان دوست‌داران خود گرفت و دریغا که حجم شگرفی از اطلاعات و حافظه و آن چشم‌های گرم را باید به خاک سرد بسپارند.
دوست نزدیک داریوش فروهر که پس از قتل فجیع او در ۲۳ سال قبل دبیر کل حزب ملت ایران شد روز سه شنبه ۲۲ تیر ۱۴۰۰ به دلیل ابتلا به کرونا در ۸۵ سالگی درگذشت.
امروز ۱۸ تیر ۱۴۰۰ بیست و دومین سالگرد واقعۀ ۱۸ تیر در کوی دانشگاه تهران در سال ۱۳۷۸ است که جدای خود این روز سبب شد ۵ روز پیاپی پس از آن نیز تهران التهاباتی بی‌سابقه را در تاریخ بعد از انقلاب، تجربه کند.
با خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان و پیش‌روی سریع و غالبا آسان و بدون مقاومت طالبان، دیر و دور نیست تا بار دیگر شاهد حاکمیت طالبان بر تمام کشور همسایه باشیم که به لحاظ تاریخی و فرهنگی به حوزۀ تمدنی ایران تعلق دارد.
«اولین بار است که پس از ۳۲ سال منافع شخصی مردم با منافع ملی همسان شده و به رئیس جمهوری رأی دادند که هم حافظ منافع ملی و هم حافظ منافع شخصی است.»
فرض این نوشته بر این است که از سانحۀ تأسف‌بار واژگونی اتوبوسی که بهترین خبرنگاران و فعالان رسانه‌ای در حوزۀ محیط زیست را در استان آذربایجان غربی جا‌به‌جا می‌کرد، آگاه‌اید.
امروز پنجمین سالروز درگذشت « حبیب محبیان » خوانندۀ محبوب موسیقی پاپ است که بیش از آثار دیگر با « مرد تنهای شب » و « نفسم گرفت از این شهر » و البته « بزن باران » شناخته می‌شود و چون هم می‌نوشت و هم می‌خواند و هم می‌نواخت، تعبیر « خُنیاگر » او را می‌سِزَد.
با درگذشتِ حجت‌الاسلام سید علی‌اکبر محتشمی‌پور ، یکی از سیاست‌مدارانِ ترازِ دهۀ ۶۰ و از نمادهای چپ سنتی چشم از جهان بست. در حالی که حتی هادی غفاری هم آن پوسته را شکسته بود محتشمی‌پور اما تا پایان در حال و هوای دهۀ ۶۰ نفس کشید.
مشاور پیشین محمود احمدی‌نژاد به او هشدار داده «اگر به بازتولید رفتارهای منافقین و فرقۀ رجوی در انتخابات ادامه دهد، پرونده قتل و ترور مرحوم دکتر کاظم سامی در آذر ۱۳۶۷ را بازخوانی خواهم کرد.»
در دهمین سالگرد درگذشت مهندس عزت‌الله سحابی نه می‌توان دربارۀ او ننوشت چون تمام عمر برای ایران کوشید و مرارت کشید و نه می‌توان نوشت و به اتفاق تلخ برای دخترش – هاله - در مراسم تشییع جنازه اشاره نکرد.
درگذشت یکی از بین‌المللی ترین شاعران ایران مهم ترین خبر فرهنگی و ادبی امروز می‌تواند باشد اما اسماعیل خویی آن قدر که درگیر سیاست و حسرت شده بود که تا نام او می‌آید زندگی پر فراز و نشیب و قریب ۴۰ سال دوری از میهن، پررنگ‌تر است تا اشعار او حال آن که کافی است یادآور شویم سُرایندۀ شعر بسیار مشهوری است که دربارۀ محمد رضا شجریان سروده و دو فرزند او - همایون و مژگان - با هم خواندند:
در جریان گفت و شنید دیشب یا بامداد امروز و پاسخ‌های علی لاریجانی نامزد انتخابات پیش روی ریاست جمهوری در فضای کلاب هاوس – شبکۀ اجتماعیِ صوتی تازه راه افتاده - بیشتر و شاید تمام سؤالات دربارۀ عرصه‌های مختلف سیاسی و فرهنگی بود و این در حالی است که اصول‌گراییِ رادیکال ایرانی و تریبون دیداری و شنیداری - صدا وسیما - در تمام این سال‌ها برای تحقیر امر سیاست و فرهنگ کم نکوشیده و دست به دامان گفتارهای لومپنی هم شده از جنس آنچه به تازگی در برنامۀ رامبد جوان دیدیم یا آنچه همه روزه در یک پرخاش‌نامه منتشر می‌شود.
فرزند مهندس اکبر ترکان از درگذشت او خبر داده که هر چند سال‌ها قبل وزیر دفاع و نیز راه و ترابری یا معاون وزیر نفت بود اما بیشتر با سابقۀ مدیریت در مناطق آزاد و ویژۀ اقتصادی شناخته می‌شد و حتی در عرصۀ ورزش با ریاست فدراسیون کشتی .
درگذشت قاسم آهنین‌جان ، نویسنده و شاعر خوزستانی از خبرهای تأسف‌بار این روزهاست خاصه به خاطر ویدیویی در فضای مجازی.
انتشار فایل صوتی چند ساعتۀ گفت‌و‌گوی سعید لیلاز - روزنامه‌نگار، استاد تاریخ و صاحب‌نظر اقتصادی - با محمد جواد ظریف وزیر امور خارجۀ ایران در قالب «تاریخ شفاهی» و بیان ناگفته‌های رییس دستگاه دیپلماسی دربارۀ «آن سوی دولت» مهم‌ترین خبر ۲۴ ساعت اخیر است که دربارۀ محتوا و چگونگی دست‌رسی یک کانال ماهواره‌ای فارسی‌زبان به آن بحث درگرفته و این که به نفع ظریف و اعتدال‌گرایان تمام شده یا به زیان آنان یا فارغ از بحث سود و ضرر و بازنده و برنده، روابط سیاسیون انتخابی و نظامیان را در ایران و فارغ از تعارفات و کلیشه‌های معمول به نمایش می‌گذارد.
امروز سوم اسفند ۱۳۹۹ خورشیدی، یکصدمین سالگرد کودتای سوم اسفند (حوت) ۱۲۹۹ خورشیدی و آغاز روند به قدرت رسیدن رضاخان/ سردارسپه/ رضاشاه/ پهلوی‌ها ست.
در میانۀ تاریخ‌نگاری صدا و سیما که ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ را از زبان خبرنگار خود - محمد دلاوری - روایت می‌کند که با نمایش تصویر خود در ۴ سالگی یادآور می‌شود تنها ۴ سال از انقلاب ۵۷ بزرگ‌تر است و سراغ چهره‌های هنوز زنده نمی‌روند و از طرف مقابل شبکه‌های ماهواره‌ای فارسی زبان که به ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ نگاه «پسینی» دارند (یعنی بر اساس رخدادهای بعد از آن قضاوت می‌کنند) نمی‌توان خاموش نشست و تماشا کرد.
اقتصادنیوز: پنجم بهمن‌ماه یادآور برگزاری اولین دوره انتخابات ریاست جمهوری در ایران در سال ۱۳۵۸ است. ( سالی که روح واقعی و متنوع انقلاب ایران در آن متجلی است و به علاقه مندان توصیه می کنم کتاب « حکومت ۵۸» مجموعه تصاویر خانم مریم زندی را به مثابه آلبومی نفیس و گویا تهیه و ملاحظه و دست کم در شهر کتاب تورق کنند.)
رییس جمهوری امروز در «نشست حقوق اساسی و شهروندی» گفت:«فیلتر حزبی هم نداریم از طریق شورای نگهبان و یا هر کجا هست، اقداماتی انجام می‌شود اما به هر حال حزبی نیست.
همان ۴۰ روز پیش که اعلام شد آیت‌الله شیخ محمد یزدی به دلیل بیماری و کهولت از ادامۀ عضویت در فقهای شورای نگهبان کناره گرفته و سید احمد خاتمی که ۲۸ سال از او کوچک‌تر است جای او را گرفته مشخص بود که فقیهِ کهن‌سال و سیاست‌مدارِ پُرسابقه و محافظه‌کارِ ایرانی، حالِ خوشی ندارد چرا که او اهل استعفا و کنار نشستن نبود.
چنان که روز چهارشنبه نوشتیم دکتر داود فیرحی استادِ به نسبت جوان علوم سیاسی دانشگاه تهران، در پی ابتلا به ویروس کرونا درگذشت.