اقتصادنیوز: گزارهای که بهویژه در یک دهه اخیر زیاد شنیده میشود آن است که ایران غنیترین ذخایر نفتی و گازی و معدنی جهان را دارد، به بازارهای بزرگی در داخل و همسایگی خود دسترسی دارد، از موقعیت جغرافیایی کمنظیری برخوردار است، به لحاظ کمّی و کیفی صاحب نیروی انسانی فوقالعادهای بوده و از این جهت شهره جهان و محافل علمی و دانشگاهی دنیاست و حتی برخی از هوش برتر ایرانیان در جهان سخن میگویند.
فساد یکی از چند موضوعی است که بسیاری آن را از عوامل اصلی مشکلات و معضلات کشور میدانند. از این رو یکی از موضوعاتی که بهویژه در ایام انتخابات بسیار مورد توجه افکار عمومی قرار میگیرد، مقوله فساد است.
تورم یکی از چند معضل مزمن و مهم اقتصاد ایران طی نیمقرن اخیر بوده که به چالش ذهنی و عینی بسیاری از مردم، محققان، تحلیلگران، رسانهها و سیاستگذاران در این سالهای طولانی تبدیل شده است.
بعضا دیده میشود که در برخی نوشتهها با نمایش رشد نقدینگی و نرخ تورم و عدم تناسب میان آنها در ایران یا سایر کشورها مدعی بیارتباط بودن نقدینگی و تورم و عدهای هم با نمایش تناسب میان آنها، مدعی باارتباط بودن آنها میشوند.
تنشزدایی در روابط داخلی و خارجی به دلایل متعددی بسیار مهم و شرط لازم برای توسعه و پیشرفت است. این یادداشت به نفت و اثر تنشزدایی بر سیاستگذاری در خصوص آن پرداخته است.
اندازهگیری تورم به مفهوم افزایش سطح عمومی قیمتها بهصورت مستمر و طولانیمدت امر دشواری است؛ چون تفکیک آن از افزایشهای ناشی از شوکهای قیمتی و تغییر در قیمتهای نسبی دشوار است.
وضعیت یک دونده مسابقه دو و میدانی را نسبت به رقبای او در چهار حالت کلی میتوان تصور کرد: ۱- او از برخی دوندهها عقبتر و از برخی دیگر جلوتر است. ۲- فاصله او از بقیه دوندگان، ثابت است و تغییر نمیکند. ۳- فاصله او از دوندگان عقبتر در حال کم شدن و از دوندگان جلوتر در حال زیاد شدن است. ۴- فاصله او از دوندگان عقبتر در حال زیاد شدن و از دوندگان جلوتر در حال کم شدن است.
بانکمرکزی ۳۰ آذر ۱۳۹۹ با استناد به مصوبه شورای پول و اعتبار طی بخشنامهای آغاز اجرای سیاست کنترل مقداری ترازنامه بانکها را با هدف رساندن رشد نقدینگی به ۲۰درصد و کنترل تورم و کمک به ایجاد ثبات اقتصادی به بانکها ابلاغ کرد.
اقتصادنیوز: بسیار گفته شده و گفته میشود که درصد عمده سپردهها مربوط به چند صد یا چند هزار نفر یا چند درصد اندک از سپردهگذاران است. یا اینکه وامهای بانکی در اختیار چند صد یا چند هزار نفر از افراد است.
سال ۱۳۷۴ از جهاتی سال ویژهای برای اقتصاد ایران است. در این سال در واقع اولین و جدیترین شوک ارزی بعد از انقلاب اتفاق افتاد. بعد از آن سال هم، فقط در دهه ۱۳۹۰ بخاطر تحریمها اقتصاد ایران مواجه با شوکهای ارزی شد و گرنه از ۱۳۷۴ تا ۱۳۸۹، اقتصاد ایران شوک ارزی جدی نداشت.
مدتی است برخی معترض میشوند که چرا هزینههای ما دلاری است؛ اما درآمدهایمان ریالی است. با تبیین صحیح این موضوع شاید بتوان به قضاوت درستتر در این زمینه کمک کرد. البته قبل از هر چیز باید پرسید که آیا هزینه آب، برق و کالاهای اساسی را دلاری میپردازیم؟
بر اساس مشاهدات مکرر روزانه معمولا هرکسی دوست دارد آنچه را که دارد با قیمت بیشتری به دیگران بفروشد و آنچه را که دیگران دارند با قیمت کمتری خریداری کند.
۱- وقتی از افزایش سطح عمومی قیمتها یا تورم صحبت میشود لزوما مفهوم یکسانی از آن مد نظر نیست. در ادبیات اقتصاد و متون علمی آن عمدتا به تأسی از میلتون فریدمن، تورم را افزایش مستمر و طولانیمدت سطح عمومی قیمتها تعریف میکنند. اما در نوشتهها و صحبتهای رسانهای و در محافل و افکار عمومی معمولا منظور از تورم، افزایش سطح عمومی قیمتها بهطور عام است و قید مستمر و طولانیمدت ندارد.
الف) یکی از چالشهای دیرینه و مزمن بانک مرکزی، مربوط به ساختار خاص بازار ارز در ایران است. بازار ارز در غالب نظامهای اقتصادی و در حالت متعارف خود به این صورت است که صادرکنندگان کالاها و خدمات داخلی، ارز خود را در بازار ارز به واردکنندگان کالاها و خدمات خارجی میفروشند.
بررسی طرح مالیات بر عایدی سرمایه در مجلس جدی شده است؛ اما وضع مالیات بر عایدی سرمایه در شرایط امروز بدترین تصمیم اقتصادی است که سیاستگذار میتواند بگیرد.
یکی از موضوعهای مناقشهبرانگیز در سالهای اخیر میزان اثرگذاری تحریمها بر وضعیت اقتصادی کشور است. برخی افراد با معیار قرار دادن شرایط اقتصادی مطلوب به ارزیابی آثار تحریمها میپردازند و لذا بخش عمده مشکلات اقتصادی را به سیاستگذاریهای نادرست نسبت میدهند. اما بعضی دیگر ارزیابی خود را با مبنا قرار دادن وضعیت قبل از وقوع تحریمها انجام میدهند. بنابراین نقش تحریم را در وضعیت موجود اقتصاد کشور بسیار عمده میبینند.
بنزین و قیمت آن یکی از بحثبرانگیزترین مسائل کشور طی چند دهه اخیر است و تصمیمگیری درباره آن به یکی از مهمترین و پیچیدهترین و کشدارترین تصمیمات سیاستی ایران تبدیل شده است. دلیل اصلی این وضعیت هم آن است که از بنزین بهعنوان وسیلهای برای کنترل قیمتها، حمایت از اقشار آسیبپذیر و جلب رضایت عمومی استفاده شده است؛ درحالیکه بنزین به هیچ عنوان ابزار خوبی برای این منظور نیست.