عربستان، «ثروتِ نفتی» را دیجیتالی میکند | تسویه حساب با استیبلکوینها در بازار املاک | رؤیای سعودی برای نقش داشتن در معماری نظام مالی جهان
به گزارش اقتصادنیوز، جهان مالی در آستانه یکی از بزرگترین تغییرات تاریخ خود قرار گرفته است؛ جایی که داراییهای واقعی، از خانه و زمین گرفته تا زیرساخت و انرژی، به توکنهای دیجیتال روی بلاکچین تبدیل میشوند.
در این رقابت تازه، عربستان سعودی با تکیه بر ثروت عظیم نفتی و جاهطلبی فناوریمحور «چشمانداز ۲۰۳۰» میخواهد از یک قدرت سنتی انرژی به بازیگری تعیینکننده در اقتصاد دیجیتال جهان تبدیل شود. پروژهای که از بازار املاک آغاز شده، حالا قرار است کل اقتصاد چند تریلیون دلاری این کشور را وارد عصر توکنیزهسازی کند.
پیش به سوی توکنیزهکردن املاک
به گزارش کویندسک، رئیس پلتفرم droppRWA در عربستان سعودی تاکنون مجوزهایی به ارزش ۱۲.۵ میلیارد دلار برای توکنیزهکردن املاک دریافت کرده و حالا قصد دارد فراتر از بازار مسکن حرکت کرده و تریلیونها دلار دارایی را روی بلاکچین بیاورد.
فیصل المنیعی، رئیس بزرگترین پلتفرم توکنیزهسازی عربستان سعودی، سالها پیش از ظهور بیتکوین در سال ۲۰۰۹ به پرداختهای دیجیتال باور داشت. او تا سال ۲۰۰۷ هدایت فرآیند انتقال نظام پرداخت ۴ تریلیون دلاری و مبتنی بر پول نقد عربستان را به یک شبکه دیجیتال برعهده گرفته بود.
پیش از آنکه سامانه «سداد» در سال ۲۰۰۴ راهاندازی شود، همان سیستم پرداخت دیجیتال بانک مرکزی عربستان که مناعی طراحی کرده بود، حدود ۷۰ درصد پرداخت قبوض در سراسر این کشور بهصورت نقدی و در شعب فیزیکی انجام میشد. مردم باید ساعتها در صف میایستادند تا فقط یک قبض خدماتی را پرداخت کنند. المنیعی با اتصال تمام بانکهای این کشور نفتخیز به همه شرکتهای بزرگ خدماتی از طریق یک مسیر دیجیتال واحد، به این وضعیت پایان داد.
فیصل المنیعی، معمار سیستم مالی مدرن پادشاهی سعودی، در مصاحبهای مفصل با کویندسک گفت در حالی که جهان هنوز در حال بحث در مورد توکنیزاسیون است، عربستان سعودی ثابت کرده است که سیستمهای مالی میتوانند درونزنجیرهای باشند.
معمار زیرساخت مالی عربستان؛ از پرداخت دیجیتال تا بلاکچین
فیصل المنیعی که در سراسر منطقه خلیج فارس بهعنوان «معمار لولهکشی مالی پادشاهی عربستان» شناخته میشود، سیستمی ایجاد کرد که در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۴.۵ میلیارد تراکنش به ارزش تقریبی ۲۵۰ میلیارد دلار را پردازش کرد.
او در گفتوگویی مفصل با CoinDesk، در حالی که اکنون مجوزهایی به ارزش ۱۲.۵ میلیارد دلار برای انتقال داراییهای واقعی (RWA) به بلاکچین از طریق پلتفرم droppRWA دریافت کرده، پیشبینی جسورانهای را مطرح کرد.
یک نظام مالی توکنیزهشده در مقیاس ملی
او گفت: «تا سال ۲۰۳۰، عربستان سعودی چیزی را به جهان نشان خواهد داد که هنوز بسیاری از کشورها درباره آن بحث میکنند؛ اینکه توکنیزهسازی در سطح حاکمیتی میتواند بهعنوان زیرساخت اصلی مالی یک کشور عمل کند.»
رئیس droppRWA گفت تسویهحساب با استیبلکوینها در بخش املاک طی چهار سال آینده عملیاتی خواهد شد. همچنین چندین بازار عضو گروه ۲۰، چارچوبهای نظارتی و مدلهای زیرساختیای را که عربستان نخستینبار اجرایی خواهد کرد، بهکار خواهند گرفت.
بر اساس گزارش ماه مه بانک مرکزی اروپا، بازار تسویهحساب استیبلکوینها تا اواسط سال ۲۰۲۶ به بیش از ۳۰۰ میلیارد دلار ارزش بازار رسیده و حجم تراکنشهای آن در سال ۲۰۲۵ از ۳۰ تریلیون دلار عبور کرده است. بازار توکنیزهسازی هنوز در مراحل ابتدایی خود قرار دارد، اما همین حالا نیز ارزشی معادل ۲۵ میلیارد دلار پیدا کرده است.
المنیعی تأکید کرد: «پرسش مربوط به زیرساختها حل خواهد شد. و تفاوت اصلی میان صرفاً پیچیدن یک دارایی در لایهای دیجیتال و واقعاً ساختن بنیان بازاری که آن دارایی را قابل سرمایهگذاری میکند، روشن خواهد شد.»
انقلاب در بازار املاک؛ معامله سند در چند ثانیه
فیصل المنیعی اکنون پشت نخستین معامله سند مالکیت توکنیزهشده در جهان قرار دارد. در چهارم فوریه، پلتفرم droppRWA انتقال سندی را انجام داد که نشان داد بلاکچین میتواند زمان تسویه معاملات ملکی را از چند روز به چند ثانیه کاهش دهد؛ تحولی که داراییهای فیزیکی و کمنقدشونده را به داراییهایی نقدشونده و قابل برنامهریزی تبدیل میکند.
او گفت: «پس از اجرای موفق این پروژه، قرار است این زیرساخت در مقیاسی گستردهتر در سراسر زنجیره چند تریلیون دلاری املاک عربستان، از جمله مناطق ویژه سرمایهگذاری، گسترش یابد.»
اما هدف المنیعی تنها بازار املاک نیست. او قصد دارد بخشهای مختلف اقتصاد عربستان از جمله انرژی، تولید و صنایع دیگر را نیز توکنیزه کند. به گفته او، دلیل حمایت گسترده از این پروژه، نهفقط در بالاترین سطوح حاکمیتی عربستان بلکه در سراسر منطقه خلیج فارس، کاملاً روشن است.
در آمریکا، والاستریت با سرعت در تلاش است رهبری بازار توکنیزهسازی را در دست بگیرد؛ بهطوری که جیپیمورگان، بلکراک و دیگر مؤسسات بزرگ مالی هماکنون وارد این حوزه شدهاند. نشانه روشن سرعت رشد این بازار نیز آن است که اوراق خزانهداری توکنیزهشده آمریکا در ماه مه به رکورد ۱۵.۵ میلیارد دلار رسید.
«قطعیت»؛ ارزشمندترین کالای عصر جدید
فیصل المنیعی گفت: «توکنیزهسازی راهی برای محافظت از ثروت کشورهای خلیج فارس در برابر شوکهای اقتصادی است؛ زیرا ریسکها را حذف کرده و تابآوری را افزایش میدهد.»
او افزود: «در دورههای بیثباتی، ارزشمندترین چیز برای صاحبان دارایی، قطعیت است؛ قطعیت در مالکیت، انتقال، وثیقهگذاری و تسویهحساب.»
به گفته او، توکنیزهسازی میتواند این قطعیت مطلق را بدون اصطکاکهای فیزیکی و اداری سیستمهای سنتی فراهم کند.
او گفت: «وقتی بازارها آرام هستند، توکنیزهسازی باعث افزایش بهرهوری میشود. اما زمانی که بازارها تحت فشار قرار میگیرند، این فناوری میتواند به یک لایه امنیتی تبدیل شود.»
او افزود: «موضوع بسیار مهم دیگر، امکان جابهجایی دیجیتال ارزش داراییهاست؛ در حالی که این داراییها همچنان از نظر حقوقی به داراییهای واقعی متصل باقی میمانند. این موضوع ابزاری قدرتمند برای حفظ ثروت است.»
المنیعی، توکنیزهسازی بومیِ حاکمیتی را یک مدل عملیاتی مقاومتر برای ثروت ملی توصیف میکند؛ مدلی که دقیقاً در زمانی بهترین عملکرد را دارد که زیرساختهای سنتی بیشترین فشار را تحمل میکنند.
چشمانداز عربستان در میانه جنگ ایران
فراتر از زیرساختهای فنی، فیصل المنیعی در پاسخ به پرسشهایی درباره نظم جهانیِ در حال فروپاشی، چشمانداز خود را تشریح میکند. در حالی که غرب هنوز درباره ارزشهای سفتهبازانه رمزارزها بحث میکند، خاورمیانه در حال مشاهده کاربرد واقعی این فناوری در زمان واقعی است.
وقتی از او درباره نوسانات اخیر پس از درگیری در ایران سؤال شد، موضع مناعی بیشتر عملگرایانه بود تا ایدئولوژیک. او اشاره کرد که هرچند «شدیدترین جهشهای» استفاده از رمزارزها در ایران رخ داده، که به گفته او «نشانهای» از تلاش مردمی جنگزده برای دور زدن نظام بانکی در حال فروپاشی است، اما کشورهای خلیج فارس در حال برداشت درسی پیچیدهتر از این تحولات هستند.
او گفت: «آخر هفتهای که حملات اولیه آغاز شد، قابلتوجه بود؛ چون بازارهای رمزارزی عملاً تنها بازارهای فعال بودند، در حالی که بورسهای سنتی تعطیل بودند.»
به گفته المنیعی، هدف اصلی افزایش «معاملات کریپتویی» نیست، بلکه دستیابی به همان تابآوریِ «همیشه فعال» برای بازارهای سرمایه قانونگذاریشده و حاکمیتی است.
او گفت این تابآوری حتی به سلطه جهانی دلار آمریکا نیز مرتبط میشود. مناعی با اشاره به شایعات مربوط به «دلارزدایی» در منطقه خلیج فارس، تأکید کرد که آینده موردنظر کشورهای منطقه، جایگزینی دلار نیست؛ بلکه حرکت به سمت واقعیتی «چندمسیره» در نظام مالی است.
او گفت: «دلار همچنان عمیقاً در منطقه ریشه دارد و این وضعیت ادامه خواهد داشت. اما در عین حال، دولتهای خلیج فارس بهوضوح در حال توسعه زیرساختهای تسویهحساب سریعتر و مستقلتری هستند که در کنار مسیرهای فعلی فعالیت میکنند، نه در تقابل با آنها.»
استیبلکوین؛ استاندارد جدید تسویه مالی
در قلب این مسیرهای مالی جدید، استیبلکوینها قرار دارند؛ موضوعی که مناعی با احتیاط یک بانکدار مرکزی به آن نگاه میکند. در حالی که والاستریت و فعالان بومی بازار رمزارزها بهدنبال محصولات سودده هستند، المنیعی هشدار میدهد: «لحظهای که ذخایر مالی برای کسب بازدهی به کار گرفته شوند، تضمین پشتوانه آنها مشروط خواهد شد.»
او افزود که تمرکز عربستان سعودی بر زیرساختهای تسویهحساب است، نه ابزارهای سفتهبازانه.
به باور او، مسیر کاملاً روشن است. تا پایان سال ۲۰۲۶، تسویهحساب با استیبلکوینها در بازار املاک عربستان عملیاتی خواهد شد. تحت همکاری سازمان بازار سرمایه و بانک مرکزی عربستان، توسعهدهندگان خواهند توانست سرمایه جهانی را ظرف چند دقیقه، نه چند روز، ـ و آن هم در محیطی کاملاً قانونگذاریشده دریافت کنند.
برای فیصل المنیعی، مسیر از ساخت نخستین خطوط دیجیتال سامانه سداد در سال ۲۰۰۴ تا توکنیزهکردن انرژی و زمینهای عربستان در سال ۲۰۲۶، یک خط ممتد و بدون توقف بوده است.
او تأکید کرد که تا سال ۲۰۳۰، جهان سرانجام بحث درباره «چگونگی» بلاکچین را کنار خواهد گذاشت و به شگفتیهای «آنچه» این فناوری خلق میکند خواهد پرداخت؛ و عربستان نخستین نمونه عملی این تحول خواهد بود.
المنیعی در پایان گفت: «مسئله زیرساختها حل خواهد شد.»
او معتقد است در رقابت برای ساخت سیستمعامل مالی قرن آینده، «معمار خلیج فارس» نخستین سنگها را از همین حالا بنا کرده است.
ارسال نظر