آخرین وضعیت متغیر های پولی در تیر ماه 1400

یادگاری روحانی؛ چاپ پول روزی 423 میلیارد تومان

کدخبر: 433565
اقتصادنیوز: رشد نقطه به نقطه پایه پولی در پایان تیر ماه امسال بالغ بر 42 درصد به ثبت رسیده است، این درصد رشد نقطه ای در دهه 90 بی سابقه بوده است.

به گزارش اقتصادنیوز حجم نقدینگی موجود در اقتصاد ایران در پایان تیر ماه 1400 مرز 3 هزار 800 هزار میلیارد تومان را رد کرد. پایه پولی در یکسال منتهی به تیر ماه امسال بالغ بر 154 هزار میلیارد تومان افزایش داشته است، این افزایش معادل با رشد 42.6 درصدی است. بر این اساس از تیر ماه 99 تا تیر ماه 1400 روزانه به طور متوسط 423 میلیارد تومان چاپ پول توسط بانک مرکزی صورت گرفته است.بررسی ها نشان می دهد این درصد رشد نقطه ای برای این متغیر پولی با اختلاف در دهه 90 رکورد دار است.

رکورد رشد سالانه پایه پولی شکست

حجم پایه پولی با 3.3 درصد رشد نسبت به خرداد، در پایان تیر ماه 1400 به 517.5 هزار میلیارد تومان رسیده است، افزایش ماهانه پایه پولی در اولین ماه از تابستان جاری بالغ بر 16 هزار میلیارد تومان بوده است. از تیر 99 تا تیر امسال 154 هزار میلیارد تومان به حجم پایه پولی افزوده است، به بیان ساده تر در یکسال منتهی به تیر ماه امسال بالغ بر 154 هزار میلیارد تومان چاپ پول یا خلق اعتبار توسط بانک مرکزی صورت گرفته است. این افزایش معادل با رشد 42.6 درصدی است. رشد سالانه به ثبت رسیده پایه پولی در تیر ماه 1400، با اختلاف بالاترین رشد نقطه ای سالانه این متغیر پولی در دهه 90 است.

چرایی رشد بالای پایه پولی در یکساله گذشته

در شاخص نقطه به نقطه مقدار دو نقطه از زمان نسبت به هم قیاس می شود، بنابراین نوسانات و تغییرات این بین در نظر گرفته نمی شود. اکنون علت جهش یکباره رشد نقطه ای پایه پولی از 30.7 درصد در خرداد امسال به 42.6 درصد در تیر ماه چیست؟

در تیر ماه سال گذشته دولت برای جبران کسری بودجه خود از ابزار عملیات بازار باز و فروش اوراق استفاده کرد. درآمد حاصل از فروش اوراق که توسط بانک مرکزی وصول شده بود بایستی به خزانه داری دولت تحویل داده می شد. اما دولت برای یک بازه زمانی این مبلغ را از بانک مرکزی برداشت نکرد و بر این اثر سپرده دولت نزد بانک مرکزی افزایش یافت. این افزایش سپرده دولت نزد بانک مرکزی باعث کاهش جزئی از بدهی دولت به بانک مرکزی شد و همین امر باعث کاهش در پایه پولی شد. بنابراین افزایش شدید رشد نقطه به نقطه پایه پولی در تیر ماه امسال به علت کاهش 5.3 درصدی این متغیر در تیر ماه سال گذشته بوده است.

رشد 12 درصدی پایه پولی از ابتدای سال

پایه پولی در پایان تیر ماه نسبت به پایان سال گذشته 12.8 درصد رشد داشته است که در مقایسه با رشد این متغیر در بازه زمانی مشابه سال قبل 2.8 درصد بوده است. به بیان دیگر از ابتدای سال تاکنون حدود 58 هزار میلیارد تومان خلق اعتبار توسط بانک مرکزی صورت گرفته است که عبارتی می شود روزانه به طور متوسط 477 میلیارد تومان چاپ پول. علت اصلی رشد پایه پولی در 4 ماه نخست سال را می توان استقراض دولت تحت عنوان تنخواه گردان خزانه از بانک مرکزی دانست.

طبق قانون دولت می تواند در سال یکبار 3 درصد از بودجه عمومی را از بانک مرکزی استقراض کند، طبق مصوبه هیئت وزیران این 3درصد به 4 افزایش پیدا کرده است. چهار درصد از بودجه عمومی سال 1400 برابر است با حدود 51 هزار میلیارد تومان که دولت در چند ماهه نخست سال این رقم را استقراض کرده است. همچنین دولت بالغ بر 3 هزار میلیارد تومان ذیل عنوان خرید تضمینی گندم از بانک مرکزی استقراض کرده است. به طور کلی می توان گفت که بالغ بر 54 هزار میلیارد تومان از 58 هزار میلیارد تومان افزایش پایه پولی در 4 ماه نخست سال، به علت استقراض دولت از بانک مرکزی بوده است. البته قسمتی از این افزایش به علت انقباض پولی توسط عملیات بازار باز خنثی شده است.

photo_2021-08-15_12-35-34

رشد 3 درصدی نقدینگی در تیر ماه

 حجم نقدینگی اقتصاد ایران در پایان تیر ماه 1400 با 115 هزار میلیارد تومان افزایش نسبت به خرداد به رقم 3 هزار و 820 هزار میلیارد تومان رسیده است، این افزایش 3.1 درصد برآورد می شود. رشد نقطه به نقطه نقدینگی در تیر ماه نیز 39.4 درصد به ثبت رسیده است که تقریبا معادل رشد نقطه ای این متغیر در خرداد ماه است. مقدار رشد تیر ماه بالغ بر هزار هزار میلیارد تومان برآورد می شود.

مقدار نقدینگی در پایان تیر ماه نسبت به پایان سال 99 رشدی معادل با 9.9 درصد داشته است، این رشد به ارزش 344 هزار میلیارد تومان برآورد می شود. به بیان دیگر از بتدای سال تا کنون به طور متوسط روزانه نزدیک به 2.8 هزار میلیارد تومان خلق نقدینگی در اقتصاد ایران صورت گرفته است.

حجم پول در اقتصاد ایران چقدر است؟

حجم پول در پایان تیر ماه 1400 به 750 هزار میلیارد تومان رسیده است، در واقع حجم کل مسکوکات، اسکناس و سپرده های دیداری موجود در اقتصاد ایران 750 هزار میلیارد تومان است. بر این اساس رشد ماهانه این متغیر پولی 3.2 درصد برآورد می شود. رشد 4 ماهه حجم پول نیز 8.5 درصد به ثبت رسیده است، این رشد به ارزش 59 هزار میلیارد تومان است.

رشد نقطه به نقطه حجم پول در اردیبهشت و خرداد ماه به ترتیب 47.2 درصد و 44.6 درصد به ثبت رسیده بود. اکنون این درصد رشد در پایان تیر ماه 1400 به حدود 34 درصد رسیده است. بنابراین در یکسال گذشته 195 هزار میلیارد تومان به حجم اسکناس، مسکوکات و سپرده های دیداری افزوده شده است.

کاهش رشد حجم پول به معنی کاهش انتظارات تورمی است؟

کاهش رشد حجم پول در اقتصاد بدین معنی تلقی می شود که مردم بیشتر ترجیح داده اند پول های خود را بیشتر از اینکه به صورت نقد نزد خود ( نقد یا سپرده جاری) نگهداری کنند، آن را در حساب های بلند مدت بانکی قرار دهند. این موضوع را می توان اینطور قلمداد کرد که فرد انتظاراتش نسبت به تورم آتی پایین آمده و جذابیت سود سپرده بانکی برایش افزایش یافته است. کاهش شدید رشد نقطه ای حجم پول در نگاه اول می تواند به معنی کاهش چشمگیر انتظارات تورمی جامعه است، اما لزوما اینطور نیست.

زیرا عکس اتفاقی که در مورد پایه پولی رخ داده برای حجم پول رخ داده است. در طول یک دهه گذشته بالاترین رشد ماهانه حجم پول در تیر ماه 99 با بالغ بر 10 درصد رشد بوده است. از همین رو علت کاهش شدید رشد نقطه به نقطه پول در تیر امسال به علت افزایش شدید این متغیر در تیر پارسال بوده است. به بیان دیگر به این علت که حجم پول در تیر 99 بسیار بالا بوده است، زمانی که مقدار این متغیر را در تیر 1400 با آن مقایسه می کنیم، درصد رشد پایین تری را نشان می دهد.

البته روند رشد ماهانه این متغیر نشان می دهد کمی این متغیر در ماه های گذشته آرام گرفته است، اما این کاهش رشد به هیچ وجه به اندازه کاهشی که در شاخص نقطه به نقطه رخ داده است نیست.

وضعیت حساب های بلند مدت بانکی در پایان تیر

حجم شبه پول در پایان تیر ماه امسال از 3 هزار هزار میلیارد تومان عبور کرد. به بیان دیگر حجم پول یا اعتبار موجود در حساب های بلند مدت بانکی در تیر ماه 1400 به رقم 3 هزار 70 هزار میلیارد تومان رسیده است. رشد ماهانه این متغیر در تیر حدود 3 درصد برآورد شده است. از ابتدای سال تا پایان ماه چهارم سال نیز شبه پول 10.2 درصد رشد داشته است.

همچنین از تیر ماه سال گذشته تا تیر ماه امسال شاهد رشد 40.5 درصدی شبه پول بوده ایم، این رشد به ارزش 886 هزار میلیارد تومان بوده است.

photo_2021-08-15_12-35-41

 

تیتر یک
از دست ندهید
بلیط هواپیما