پشتپرده آتشبس سه روزه روسیه و اوکراین؛ پای تنگه هرمز هم به معادله باز شد؟ | فریدون مجلسی: روسیه از بسته شدن هرمز زیان چندانی نمیبیند
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از ایلنا، فریدون مجلسی، کارشناس مسائل آمریکا در تشریح اعلام آتشبس سه روزه روسیه در قبال اوکراین اظهار کرد: روسیه بسیار کوشیده است مسئله خود با اوکراین را به خلیج فارس و تنگه هرمز پیوند بزند. ما اطلاعات دقیقی در این زمینه نداریم، اما شواهدی وجود دارد که روسها تجهیزاتی فروختهاند. اتفاقاتی رخ داده که نشان میدهد آمریکاییها در حال پاسخ دادن بهاصطلاح به تهدید روسیه هستند و تلاش میکنند روسیه را از تندروی در اوکراین بازدارند و متقابلاً مانع دخالت آن در مسائل خلیج فارس و بهویژه تنگه هرمز شوند. روسیه یکی از معدود کشورهایی است که از بسته شدن تنگه هرمز زیان چندانی نمیبیند. آمریکا نیز بهطور مستقیم زیان چندانی از این وضعیت نمیبیند، اما هزینه آمریکا در این است که باید نیروی عظیمی را بسیج و آماده به خدمت نگه دارد تا بتواند ایران را محاصره کند و طبیعتاً این مسئله هزینهبر است. روسیه حتی این هزینه را هم ندارد و در عین حال میتواند از وضعیت ایجادشده استفاده کند؛ یعنی با عرضه نفت و گاز خود، بازارهای شرقی را تا حد زیادی اشباع کند و از این وضعیت بهرهمند شود.
وی ادامه داد: واقعاً حیف است که اروپاییها به این شکل به تکاپو افتادهاند که با ایجاد تهدید بیشتر، روسیه را سر جای خودش بنشانند. از سوی دیگر، روسها در کریمه و دونتسک ادعای حقوقی دارند و اروپاییها نیز به جای نادیده گرفتن این حقوق و تشدید تنش، میتوانند به سمت سازش، سازگاری و راهحلهای میانه حرکت کنند؛ راهحلهایی که همیشه ممکن است. برای مثال، میتوان به عبور آزاد از مرزها یا الگویی شبیه اتحادیه اروپا فکر کرد که در آن کشورها ضمن حفظ استقلال خود، ارتباطات بسیار نزدیکی با یکدیگر داشته باشند. غیر از این، راه دیگری وجود ندارد. اوکراین پالایشگاههای روسیه را هدف قرار میدهد و روسیه نیز بهراحتی میتواند تمام نیروگاهها و پالایشگاههای اوکراین را هدف قرار دهد و این کشور را در تاریکی محض فرو ببرد؛ آن هم در شرایطی که پاییز و فصل سرد برای اوکراین و روسیه در پیش است. روسیه کشوری است با جمعیتی که نسبت به وسعتش ناچیز است و بزرگترین منابع جهان را در اختیار دارد؛ از نفت و گاز گرفته تا جنگل، طلا، پلاتین، زغالسنگ، زمینهای کشاورزی، استپهای سیاه و سرزمینهای یخزده و جنگلهای سیبری، در کنار مناطق معتدل حاشیه دریای سیاه و دریای خزر و اساساً این کشور از اقیانوس آرام تا دریای بالتیک امتداد دارد.
این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: با وجود چنین ظرفیت عظیمی، چرا باید روسیه به فکر این باشد که فلان قسمت را از کشور دیگری بگیرد؟ چرا باید این همه پول و هزینهای را که میتواند صرف سرمایهگذاری، ثروتآفرینی و افزایش رفاه مردمش شود، در جنگ از بین ببرد؟ در این میان امیدوارم سفرها و دیدارهایی مانند دیدار پوتین با ویتکاف و کوشنر برای منافع خود آنها نیز که از سوی آمریکاییها گرفتار این مسئله شدهاند، دستکم به پایان دادن به بخشی از این جنگ کمک کند. مردم اوکراین و روسیه باید بتوانند نفس راحتی بکشند و در کنار خویشاوندان خود، که با یکدیگر پیوندهای تاریخی و خانوادگی دارند، زندگی کنند. با تمام این اوصاف، فکر میکنم این آتشبس، بهعنوان یک نشانه مثبت، میتواند نوعی پذیرش باشد. ضربات شدیدی به پالایشگاهها و نیروگاههایشان روسیه وارد شده، اما اینکه اوکراین را بزنند، مسئله روسیه را حل نمیکند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: آسیب نرساندن، همکاری کردن، نشستن بر سر میز مذاکره و زندگی مسالمتآمیز در کنار یکدیگر، مسائل همه را حل میکند. این یک نهضت اخلاقی است که امروز در دنیا با کمبود آن مواجهیم؛ نهضتی که به جای اینکه همه اندیشمندان و نخبگان جوامع مختلف در آن به دنبال تشویق و ترغیب جنگ، انتقامجویی و قهرمانبازیهای کودکانه باشند، بر صلح و همکاری تأکید کند. تنشی که میان روسیه و اروپا ایجاد شده، بهویژه در آستانه فصل سرما، التهاب موجود در اروپا را نشان میدهد و بیانگر این است که اروپاییها نیز بهشدت نیازمند آرامش و آسایش هستند تا بتوانند در وضعیت اقتصاد رقابتیشده خود بازنگری داشته باشند. اروپا در عرصه بینالمللی با یک اقتصاد رقابتی مواجه شده است و این رقابتی شدن میتواند از سرعت توسعه و افزایش ثروت و رفاه مردم اروپا بکاهد. آنها نیز به صلح و آرامش نیاز دارند و همزمان باید بازنگری برای ورود به یک جهان رقابتی و اقتصاد بینالمللی جدید انجام دهند.
