تشدید تنش در روابط باکو- آنکارا/ الهام علی اف، دعوت شخصی اردوغان را رد کرد
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از ایسنا، روابط ترکیه و جمهوری آذربایجان در هفته‌های اخیر بر سر انتقاد برخی مقام‌های آنکارا از تصمیم باکو برای اعمال محدودیت بر استفاده از حجاب در چارچوب مقررات جدید پوشش مدارس سکولار، تیره شده است.
علی‌اف و دیگر مقام‌های باکو در واکنش به این انتقادها، بدون نام بردن از ترکیه، نسبت به دخالت در امور باکو هشدار داده‌اند و این به بروز شکافی کم‌سابقه در اتحاد بین این دو کشور ترک زبان منجرشده است.
به گزارش رویترز این شکاف در عین حال ترکیه را از بابت تضعیف برنامه‌هایش برای افزایش نفوذ در منطقه‌ای که به طور سنتی زیر سلطه روسیه بوده بیمناک ساخته است.
بر پایه این گزارش، این دو کشور ترک زبان در عین حال بر سر مساله رژیم صهیونیستی نیز اختلاف دارند؛ آنکارا منتقد سرسخت جنایات این رژیم علیه فلسطینی‌ها است، در حالی که جمهوری آذربایجان روابط مستحکمی با این رژیم دارد.
مقام‌های ترکیه تلاش کردند تنش‌ها را کم‌اهمیت جلوه دهند و اردوغان در افتتاحیه نشست جمعه، با تاکید بر ارسال پیام وحدت به دلیل زبان، فرهنگ و ریشه‌های مشترک، بدون نام بردن از جمهوری آذربایجان گفت: «در تصویر خانوادگی ما جایی برای جدایی، تفرقه یا درگیری نیست. ما همه یکی هستیم، با هم هستیم و به خواست خدا برای همیشه برادریم.»
«جیحون بایراموف»، وزیر امور خارجه جمهوری آذربایجان، نماینده کشورش در این نشست بود و پس از اردوغان سخن گفت، اما به تنش‌ها اشاره‌ای نکرد و از میزبانی ترکیه تشکر کرد.
به نوشته رویترز، این تنش‌ها غیرعادی است، زیرا دو کشور رابطه خود را « دو دولت، یک ملت» توصیف می‌کنند و روابطشان پس از حمایت ترکیه از جمهوری آذربایجان در جنگ ۲۰۲۳ قره‌باغ و در حوزه‌های دفاعی و انرژی، از جمله خرید عمده گاز طبیعی جمهوری آذربایجان توسط آنکارا، نزدیک تر شده بود.
اردوغان این هفته یکی از مشاوران خود، «اوکتای سارال»، را پس از انتقاد علنی او از تصمیم باکو درباره حجاب برکنار کرد و بر اساس اعلام دفتر وی، هفته گذشته در تماسی تلفنی شخصاً از علی‌اف برای شرکت در نشست سازمان کشورهای ترک‌زبان دعوت کرده بود.
خبرگزاری «آذرپرس» بدون ذکر منبع اعلام کرد علی‌اف به دلیل «برنامه‌های از پیش تعیین‌شده و فشردگی برنامه کاری»، از جمله مراسم و جشنی مرتبط با جام جهانی فوتبال زیر ۱۵ سال فیفا در باکو، در نشست مذکور که ماه‌ها پیش برنامه‌ریزی شده بود شرکت نکرده است. از سوی دیگر، دفتر ریاست‌جمهوری ترکیه و وزارت امور خارجه این کشور به درخواست‌ها برای اظهارنظر پاسخ ندادند و جمهوری آذربایجان نیز موضع رسمی اعلام نکرده است.
«گونول تول»، مدیر برنامه ترکیه مؤسسه خاورمیانه مستقر در واشنگتن، در شبکه اجتماعی ایکس گفت کناره‌گیری علی‌اف از این نشست، آخرین نشانه تنش فزاینده میان این دو متحد است و نوشت: «در زیر شعار "۲ دولت، یک ملت"، تنش‌ها مدت‌هاست بر سر مسائلی از جمله حاکمیت جمهوری آذربایجان، نفوذ آنکارا بر باکو، سیاست‌های واگرا نسبت به اسرائیل و نزدیکی ترکیه به ارمنستان در جریان بوده است. مناقشه حجاب نشانه‌ای از شکافی عمیق‌تر است.»
بر اساس این گزارش، ترکیه برای عادی‌سازی روابط با ارمنستان تلاش می‌کند، اما این امر را به تلاش‌های صلح میان آذربایجان و ارمنستان مشروط کرده و مقام‌های ترکیه‌ای گفته‌اند آنکارا در انتظار پیشرفت در این زمینه است تا بتواند گام‌های عملی مانند بازگشایی مرزها با ارمنستان را بردارد.
در همین حال و در میان هشدارهای تلویحی علیه ترکیه، وزارت امور خارجه جمهوری آذربایجان این ماه ۳۱ تبعه ترکیه را به دلیل انتشار پست‌هایی در شبکه‌های اجتماعی در انتقاد از باکو، عنصر نامطلوب اعلام کرد.
