3 ضلع همکاری معدنی ایران با شرکای اروپایی

فریبا رسولی: پیشتازی اروپایی‌ها و رفت‌وآمد هیات‌های تجاری از کشورهای ایتالیا، لهستان و چک در روزهای اخیر گمانه‌زنی‌ها را نسبت به همکاری‌های اقتصادی ایران و شرکای اروپایی قوت بخشیده است. رفت‌وآمد هیات‌های تجاری ایران و کشورهای خارجی در حالی بخش‌‌های اقتصادی را متحول خواهد کرد که بخش معدن همواره یکی از اهداف همکاری‌های مشترک محسوب می‌شود.

اگرچه بیشتر پیش‌بینی‌ها از روند شراکت معدنی ایران و کشورهای اروپایی در زمینه انتقال تکنولوژی است اما از آنجایی که اروپایی‌ها متوجه اهداف توسعه‌‌ای معادن ایران شده‌اند، احتمال ورود شرکت‌های بزرگ اروپایی در واحدهای معدنی برای مطالعات و تحقیقات بالا گرفته است.

اما همکاری معدنی ایران با اروپایی‌ها موضوع تازه‌ای نیست و شرکت «دانیلی» ایتالیا با گردش مالی چهار میلیارد دلاری در سال، پیش از اینها تمایل خود را برای معدنکاری و ورود به پروژه‌های معدنی ایران اعلام کرده بود. این شرکت که هم‌اکنون علاوه بر ایران در کشورهایی مانند چین، هند، ویتنام و تایلند نیز کار می‌کند، بزرگ‌ترین بازار هدف خود را منطقه خاورمیانه می‌داند. سال گذشته راه‌اندازی خط تولید و طراحی ماشین‌آلات کارخانه‌های فولاد و ذوب آهن توسط این شرکت ایتالیایی در چابهار آغاز شده است.

از سویی دیگر لهستان هم برای همکاری معدنی ایران کشوری غریبه نیست. همکاری ایران و لهستان در زمینه تدوین طرح جامع زغال‌سنگ مدتی است آغاز شده و یک شرکت ایرانی، لهستانی و انگلیسی قرار است در این راستا گزارش‌های کاملی در خصوص معادن زغال‌سنگ برای سازمان توسعه و نوسازی معادن تهیه کند. از این رو پیش‌بینی می‌شود همکاری‌‌های معدنی ایران و لهستان پس از رفت و آمدهای هیات‌تجاری و مذاکره‌های بسیار بیشتر از گذشته شود. ضمن اینکه لغو تحریم‌ها دریچه‌ای تازه رو به کشورهای خارجی باز می‌کند. اما تبلور حضور شرکت‌های معدنی جمهوری چک در قرارداهای معدنی به‌تازگی اتفاق افتاده و اعلام آمادگی جمهوری چک برای توسعه همکاری‌های صنعتی و معدنی با ایران اخیرا اعلام شده است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد ابراز تمایل همکاری این کشور برای معدنکاری در ایران در حالی مطرح شده که در دیدار علی طیب‌نیا، وزیر امور اقتصادی و دارایی ایران با وزیر صنعت و تجارت جمهوری چک برای امضای موافقت‌نامه اجتناب از اخذ مالیات مضاعف بین این دو کشور بر علاقه‌مندی این کشور برای توسعه روابط تجاری با ایران تاکید شده است.

همچنین وزیر اقتصاد برای توسعه همکاری با چک خواستار کمیته کاری مشترکی شده که بنا بر حوزه‌های پیشنهادی این کشور برای شراکت صنایع و معدن ایران در راس این همکاری‌ها قرار گرفته است. این در حالی است که همکاری معدنی با این کشور اروپایی هنوز جریان نگرفته و هر گونه شراکتی با این کشور آغازی برای همکاری‌های جدید معدنی محسوب می‌شود.

به گزارش اقتصادنیوز، اما با وجود نقاط مثبت در روابط تجاری ایران و کشورهای صاحب تکنولوژی، احتمال همکاری‌های معدنی با کشورهای اروپایی در حالی قوت گرفته که ورود پیمانکاران این کشورها سبب ارتقای دانش، تکنولوژی و مهارت فرآوری در معادن ایران خواهد شد. کارشناسان معتقدند در کنار این موضوع صادرات مواد معدنی در بازارهای صادراتی هم پس از جدی شدن همکاری‌ها رونق خواهد گرفت.

پیش از این با سفر رئیس‌جمهور ترکیه به ایران فعالان معدنی ایران درباره همکاری‌های این دو کشور ابراز تمایل کردند اما دلیل اصلی این استقبال تکنولوژی ترکیه‌ای‌ها بود که در همکاری گسترده‌ با شرکت‌های اروپایی به ارث برده‌اند.

حال که زمینه‌هایی برای ورود شرکای اروپایی به معادن ایران در حال فراهم شدن است، حضور و فعالیت بیشتر از گذشته این صاحبان تکنولوژی فرصت مناسبی را در اختیار ایران قرار می‌دهد که بنا بر اظهار نظر فعالان این حوزه لازمه اصلی وقوع این همکاری‌های معدنی شفافیت‌های قراردادهای دو طرف است.

اگرچه تمامی رفت و آمدهای هیات‌های تجاری اروپایی و ایران در حد مذاکره و وعده است و تا زمانی که شرکت‌های اروپایی پای قراردادهای معدنی با ایران را برای انتقال تکنولوژی، مهارت‌های استخراجی و فرآوری امضا نکنند، همکاری‌ها قطعی نخواهد شد، اما در شرایطی که معادن ایران وضعیت بحرانی را پشت سر می‌گذرانند، آیا می‌توان نسبت به مذاکره با کشورهای اروپایی امیدوار بود؟