تزریق منابع بانک‌ها دردی از بورس دوا نمی‌کند
به گزارش اقتصادنیوز،بورس اوراق بهادار، در سال 94، بعد از دوران هیجانی و رشد پرسرعتی که بر اثر بیانیه لوزان به دست آورده بود، وارد فاز رکودی عمیقی شد که در نهایت منجر به تجمع عده ای از سهامداران در تالار حافظ شد. تجمعی که البته شائبه سیاسی بودن هم داشت.
پس از این موضوع دولت برای حمایت وارد گود بازار سرمایه شد. بطوریکه بعداز ظهر همان روز که تجمع مقابل تالار حافظ شده بودف وزیر اقتصاد بانک های بزرگ کشور را فراخواند.
علی طیب نیا بانک ملی، ملت، صادرات، تجارت و سپه را موظف کرد که برای حمایت از بازار سرمایه، مبلغی حدود 5 هزار میلیارد تومان به این بازار تزریق کنند. اما برخی از کارشناسان و فعالان این بازار معتقدند که این نوع حمایت ها کمک ریشه ای و بلند مدت به بورس نمی کند.
موسی احمدی، کارشناس بازار سرمایه در این باره در گفت وگو با اقتصادنیوز اظهار کرد: در حال حاضر رکود در بازارهای مختلف از جمله مسکن، ارز و خودرو وجود دارد. این رکود باعث شده تا اقشار مختلف مردم، برنامه‌ای برای نقدینگی مازاد نداشته باشند و این نقدینگی با توجه به اخبار مختلف، به صورت بی هدف در بازارهای مختلف در جریان باشد.
به گفته این استاد دانشگاه درباره تصمیم دولت مبنی بر تزریق پول از بانک ها به بورس گفت: در اقتصادهای بانک پایه معمولاً جریان پول از بانک‌ها به سمت بازار سرمایه برقرار می‌شود، اما در اقتصادهای بازارپایه عکس این حالت صادق است. به عنوان مثال، در ایالات متحده آمریکا زمانی که بانک‌ها با مشکل مواجه می‌شدند اقدام به فروش گواهی سپرده خود در بازار سرمایه نموده و مشکل خود را با استفاده از منابع مالی بازار سرمایه حل می‌کنند.
او افزود: در ایران، جریان اعتبار از بانک‌ها به بورس بوده و بانک‌ها، درجات مختلفی از اعتبار را به شرکت‌های کارگزاری اعطا می‌نمایند و این اعتبارات از طریق خود کارگزاری‌ها و مشتریان بزرگ آن‌ها در بازار سرمایه جریان پیدا می‌کند.
به گفته احمدی، این اقدام هر چند ممکن است در کوتاه‌مدت برخی از مشکلات بازار سرمایه در زمینه ورود نقدینگی به بازار را برطرف نماید اما استمرار آن باعث می‌شود، برخی از ریسک‌های بازار پول به بازار سرمایه نیز منتقل شود. لذا به منظور جلوگیری از این امر بوده است که بازار سرمایه آمریکا در اقدامات خود طی قوانینی که پس از بحران مالی جهانی مصوب نمود فعالیت هلدینگ‌های مالی در بازار سرمایه را محدود نمود.
این عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی، دلایل مهم تاثیرپذیری شدید بورس از هیجانات را سطح پایین فرهنگ سرمایه‌گذاری و سواد مالی افراد و فقدان برخی ابزارها و نهادهای مالی دانست و اظهار کرد: نقدینگی که اخیراً پس از هیجانات ایجاد شده به بازار سرمایه جریان یافت، با فروکش‌کردن این هیجانات و مایوس‌شدن سهامداران از سودهای بالاتر، به دنبال راهی برای خروج از این بازار بود که بالتبع با روند کاهشی قیمت مواجه شدند.
او همچنین اذعان داشت این موضوع به نوبه خود نشان می‌دهد که در بازار سرمایه کشور، الگوهای رفتار توده‌ای جریان داشته و اقشار مردم از سواد مالی کافی برای تصمیم‌گیری مناسب برای سرمایه‌گذاری منابع نقد خود برخوردار نیستند.
احمدی فقدان ابزارهای مالی و گزینه‌های متنوع سرمایه‌گذاری را از دیگر مشکلات بازارسرمایه دانست و گفت: این مساله موجب شده تا افراد با سلایق و سطوح ریسک پذیری مختلف گزینه مناسب سرمایه‌گذاری خود را پیدا نکنند. در صورتی که با وجود ابزارهای متنوع و رتبه‌بندی اعتباری ناشران و اوراق مختلف، جریانات نقدینگی متناسب با خصوصیت ریسک‌پذیری افراد جریان پیدا کند تا مبتنی بر هیجانات موجود در جامعه.
به گفته این استاد دانشگاه، تمامی مباحث فوق نشان می‌دهد که لازم است در بلندمدت حرکت‌هایی در جهت ایجاد تنوع در ابزارها، بازارها و نهادهای مالی، ایجاد سازوکارهای افزایش شفافیت اطلاعات، ارتقاء سطح فرهنگ سرمایه‌گذاری و سواد مالی افراد از طریق ارائه آموزش‌های مختلف انجام شود.
همچنین روح الله میرصانعی، دبیرکل کانون کارگزاران در این باره به اقتصاد نیوز گفت: تزریق پول از بانک ها به بازار سرمایه نتیجه خوب و دائمی نخواهد داشت. اگر بخواهیم شرایط را بهبود ببخشیم، باید سعی کنیم شرایطی را که باعث شده است بازار رکودی شود را برطرف کنیم و یا مشکلات ساختاری بازار را برطرف کنیم.
او افزود: این موضوع که وجوهی به بورس واریز شود برای برطرف کردن هیجانات بازار مناسب است اما راه حل اساسی و پایدار نیست. برای راه حل اساسی باید به دنبال رفع موانع ساختاری بازار باشیم که ابهامات بازار برطرف شود، گره از کار صنایع بازار باز شود تا سرمایه گذاران به بازارسرمایه خوشبین شوند.
