پول‌های حاشیه‌ساز/پرونده‌هایی که جنجالی می‌شوند و بعد از یاد می‌روند
پدیده شاندیز، بیمه توسعه و موسسه میزان مواردی هستند که در چند ماه اخیر داستان تخلف‌های مالی آنها رسانه‌ای شده و چندی در صدر اخبار مانده‌اند و بعد انگار همه چیز بلافاصله فراموش شده است. برخی از این داستان‌های جنجالی تا بازار بورس هم رفته و برخی دیگر تنها به برخی تجمعات ختم شده است. اما می‌توان گفت این روزها داستان تجمع و اعتراض سپرده‌گذاران و سهامداران موسسات اعتباری و شرکت‌های سهامی سرمایه‌گذاری در مشهد و خراسان رضوی به قدری عادی و تکراری شده که کمتر حساسیت افراد را برمی‌انگیزد.
به گزارش اقتصادنیوز، در چند ماه گذشته ابتدا موضوع ممنوعیت تبلیغات پدیده شاندیز، تبرک و پردیسبان مطرح شد و بعد از آن بود که موضوع سوء استفاده مالی 94 هزار میلیارد تومانی شرکت پدیده شاندیز در صدر رسانه‌ها قرار گرفت. در میان اتهامات گسترده پدیده شاندیز بیش از همه موضوع فروش سهام به مردم عادی مطرح بود. سهام این شرکت رشد شگفت‌انگیزی را تجربه می‌کرد و هشدار کارشناسان در این مورد هم راه به جایی نبرد. تا آنکه ناگهان خبر پلمب دفاتر فروش سهام این شرکت و تجمع مردم در مقابل دفاتر این شرکت مطرح شد.
بعد از درج این اخبار بود که همه محسن پهلوان، رئیس پدیده شاندیز را شناختند و تا چند روز اخبار این شرکت در صدر اخبار بود. داستان تا جایی پیگیری شد که دفاتر این موسسه پلمب شد. مدیر عامل پدیده شاندیز ادعا کرد مشکلات ادامه فعالیت و حتی درج تبلیغات این شرکت همه و همه حل شده یا در حال حل شدن است و بعد از آن نه کسی در جریان اخبار بعدی قرار گرفت و نه کسی پیگیر حل ماجرا شد. همه چیز ختم به اخبار ضد و نقیضی شد که درباره پدیده منتشر شد.
داستان جنجالی بعدی داستان موسسه توسعه بود. داستانی ادامه‌دار از دولت قبل که دامنه آن به موضوع بیمه توسعه هم رسید. در آذر ماه سال گذشته یکی از نمایندگان مجلس اعلام کرد که یک بانک خصوصی منحل خواهد شد. اعلام این خبر حاشیه‌های زیادی به همراه داشت و در نهایت نیز این خبر از سوی بانک مرکزی تکذیب اما مدتی بعد اعلام شد که موضوع انحلال مربوط به بانک نبوده و شایعات در مورد یک موسسه مالی و اعتباری بوده است.
در نهایت چندین بار خبر استعفا و خداحافظی مدیر عامل این موسسه در رسانه‌ها عنوان شد. چندین تجمع صورت گرفت و در نهایت موضوع انحلال این موسسه، دلایل و دامنه تبعات آن در هاله‌ای از ابهام ماند. اما هنوز جو انحلال موسسه توسعه فروکش نکرده بود که موضوع انحلال موسسه میزان مطرح شد. اما پیش از انحلال این موسسه سرمایه‌گذاران برای دریافت سود و اصل پول خود به شعب این موسسه مراجعه کرده بودند اما به دلیل مشکل مالی بانک نتوانسته بود وجهی دریافت کنند.
دستگاه قضایی به اعضای هیئت مدیره موسسه میزان مهلت دو هفته‌ای داد تا بتوانند حقوق مردم را پرداخت و جلب رضایت کنند، اما چون نتوانستند در مهلت مقرر به تعهدات خود عمل کنند ۱۹ اردیبهشت ماه هر سه عضو هیئت‌مدیره این موسسه بازداشت شدند. بازداشت اعضای هیات مدیره میزان هم مهر پایانی بود بر تمام جنجال‌هایی که در مورد این موسسه عنوان شد.
تجربه انحلال موسسات مالی و اعتباری یا فسادهای مالی در سازمان بورس یا موارد این چنینی در اقتصاد ایران کم نیست. همه ساله اخبار این چنینی منتشر می‌شود. مدتی اذهان عمومی را درگیر می‌کند و بعد از آن داستان تمام می‌شود. جنجال‌هایی با عمر بسیار کوتاه اما تکرار شدنی.
موضوع قابل بررسی دلیل تکرار این موارد است. در همه این موارد قوه قضاییه به سرعت ورود پیدا می‌کند. گمانه‌زنی‌ها آغاز می‌شود اما در نهایت پرونده مسکوت مانده و همه چیز در هاله‌ای از ابهام قرار می‌گیرد. شاید کمتر پرونده فساد مالی یا انحلال موسسه مالی را بتوان مثال زد که انتهای داستان رسیدگی به آن به یاد مانده باشد. یا به عبارتی جریان رسیدگی به پرونده پایان شفافی داشته باشد.
انگار رویه تکرار این موارد همیشه به یک گونه است و سناریوها تکرار می‌شود. ابتدا کارشناسان در مورد موارد شبهه‌انگیز فعالیت یا بروز فساد هشدار می‌دهند. هشدارها اصولا نادیده گرفته می‌شود یا در بهترین حالت برای بررسی به مجلس یا قوه قضاییه ارجاع داده می‌شود. در این فاصله مواردی رخ می‌دهد که در شرایطی خاص موضوع فساد یا انحلال مالی یک شبه رسانه‌ای می‌شود. چند روزی اخبار نقل محافل اقتصادی و سیاسی می‌شود. نهادهای مرتبط قول پیگیری سریع را می‌دهند و بعد جنجال‌ها همه فراموش می‌شود.
