فریدون مجلسی: جنگ علیه ایران به ضرر عربستان و ترکیه است | هنوز فرصت داریم، در سیاست باید واقع بین بود

به گزارش اقتصادنیوز، اخبار پیرامون سیاست خارجی ایران لحظه ای شده است، هنوز گمانه ها بر سر مذاکره ادامه دارد که سیگنال جنگ صادر می شود، مقامات ایرانی و آمریکایی برقرار بودن کانال های ارتباطی را تایید می کنند همزمان دونالد ترامپ در اظهارنظری جدید درباره اعتراضات ایران، رسما تهدید به حمله نظامی می کنند.

برای بررسی این اوضاع‌و‌احول سیاست خارجی ایران، اقتصادنیوز با فریدون مجلسی تحلیلگر مسائل سیاست خارجی به گفتگو نشسته است.

خبر مرتبط

کوروش احمدی: ایران نماینده‌ای برای گفتگوی مستقیم با ترامپ معرفی کند | سیاست خارجی آمریکا، شخصی‌سازی شده است

اقتصادنیوز: دیپلمات پیشین می گوید ترامپ روانشناسی خاص خودش را دارد. همه دنیا هم متوجه این موضوع شده‌اند؛ به همین خاطر مسائل مهم را از طریق خود ترامپ به صورت شخصی مطرح و دنبال می‌کنند. ایران هم اگر این موضوع را متوجه شود و قبول کند که با ترامپ شخصا کار کند می‌تواند کارها را پیش ببرد و بحث غنی‌سازی را حل کند.

فریدون مجلسی معتقد است دنیای سیاست، دنیای عقلانیت و رفع خطر است. به اعتقاد او هنوز هم وقت برای جلوگیری از یک درگیری نظامی وجود دارد. او معتقد است شعارهایی که بعضا در داخل خصوصا از سوی برخی نمایندگان مجلس سر داده می‌شود نسبتی با دنیای سیاست ندارد.

مشروح گفتگوی این تحلیلگر سیاست خارجی را با اقتصادنیوز در ادامه بخوانید؛

****

* آقای مجلسی! در روزهای اخیر صحبت هایی در خصوص مذاکره ایران و آمریکا مطرح شده بود. طرف ایرانی می‌گفت آمریکا این پیشنهاد را داده و آمریکا گفته ایران این پیشنهاد را مطرح کرده. حتی صحبت از دیدار عراقچی و ویتکاف هم شد. اما ترامپ به یکباره اعلام کرد که دیدار با مقامات ایرانی را لغو کرده است. شما شرایط را چطور ارزیابی می‌کنید؟

من شرایط را اینطور ارزیابی می‌کنم که به روال معمول باید تهدیدهای ابرقدرت ها را جدی گرفت. آن‌ها همیشه به تهدیدهای خود عمل می‌کنند چون در غیراین‌صورت دیگر ابرقدرت به حساب نمی‌آیند. البته تهدید مدارجی دارد. سخت‌ترین تهدید این است که زمان‌دار و همراه با اتمام حجت باشد؛ مثلا اگر بگویند تا پنج‌شنبه به شما مهلت می‌دهیم و در غیراین‌صورت حمله خواهد شد. کمااینکه در جنگ گذشته هم شاهد این موضوع بودیم که برای مذاکره مهلت تعیین کرده بودند و سرانجام حمله صورت گرفت.

در چنین شرایطی دیگر از این حرف‌ها گذشته که شما بخواهید مثلا برای مذاکره شرط بگذارید چون طرف مقابل وارد عمل خواهد شد. اینکه این عمل چه خواهد بود را نمی‌دانیم. اما موضوع این است که سیاست عرصه سازگاری، هوشمندی، رفع خطر و حفاظت است. رجزخوانی مربوط به میدان جنگ است. در میدان جنگ بازنده‌ترین طرف‌ها نیز تا آخرین لحظه رجز می‌خوانند. در حالی که شما در سیاست باید واقع بین باشید.

ما با کشوری مواجه هستیم که بودجه نظامی آن به تنهایی چندین برابر کل بودجه ایران است. اقتصاد آن 25درصد حجم اقتصاد جهان را به خود اختصاص داده است. کشور ما که دست کم شش درصد منابع جهان را زیر پای خود دارد در اثر سوءمدیریت‌های طولانی سهمش در اقتصاد جهانی به یک درصد نمی‌رسد. بنابراین باید عقلانی‌تر فکر کرد. باید واقع بینانه نگاه کنیم و سعی کنیم جلوی اقدامات آن‌ها را بگیریم.

بهتر است که شرایط دقیق‌تر ارزیابی شود چون با گذشت هر روز امکان مواجه شدن با شرایط سخت تر وجود دارد. ممکن است امروز بتوانیم با امتیازاتی دست به معامله بزنیم و اصطلاحا کنار بیاییم. اما ممکن است فردا همین شرایط امروز را در اختیار نداشته باشیم و نتوانیم سازگاری نشان دهیم.

ممکن است به ما ضربه‌ای زده شود و ما نیز ضربه ای بزنیم اما طرف مقابل با ظرفیت‌هایی که در اختیار دارد 10 ضربه دیگر بزند. بنابراین در جهان سیاست، که جهان عقلانیت، احتیاط و هوشمندی است باید با عقلانیت، عقلانیت و هوشمندی رفتار کرد. متاسفانه آنچه من مشاهده می‌کنم این موضوع نیست. این روزها مقامات مختلفی که سمت اجرایی هم ندارند، مثل برخی نمایندگان مجلس شعارهایی سر می‌دهند که یک بار نتیجه‌اش را به چشم دیده‌اند. اما باز همان شعارهای امتحان شده را دوباره تکرار می‌کنند.

در حالی که باید بگذارند مردم ما هم مثل بقیه مردم دنیا زندگی خود را داشته باشند. آن‌ها باید بگذارند ما به حیات و زندگی متعارف خود در سطح جهانی بگردیم. ما باید بتوانیم با دنیا معامله کنیم. در حالی که الان استقلال اقتصادی و بازرگانی ما از بین رفته و ما دیگر نمی‌توانیم با دنیا تجارت آزاد کنیم. 

هنوز فرصت داریم و هنوز می‌شود کاری کرد

با لغو برجام و برگشت شش قطعنامه محدودیت ایران در عرصه بین‌المللی، کشور به طور عریان در معرض تجاوزات نظامی قرار گرفته است. 

ما هنوز فرصت داریم و هنوز می‌شود کاری کرد. عده‌ای باید بنشینند عاقلانه فکر کنند و قدرت خود را در معرض مقایسه و مقابله با دیگران قرار دهند. 

آمریکایی‌ها واقعیت میدانی را طبق اطلاع خودشان تفسیر می‌کنند

* چه شد که ترامپ که صحبت از مذاکره می‌کرد، ناگهان از موضع خود چرخیده و صحبت از تهدید می‌کند؟

در ایران اعتراضاتی رخ داد. آمریکایی‌ها واقعیت میدانی را طبق اطلاعات خودشان تفسیر می‌کنند. ترامپ هم اعلام کرد که خط قرمزهای ما شکسته شد.

در این شرایط باید به دوستان منطقه‌ای مراجعه کرد. اگرچه ما چندان دوستان منطقه‌ای نداریم اما چون جنگ با ایران به ضرر کشورهایی مثل عربستان و ترکیه است برای منافع خود می‌توانند دخالت کنند و نقش میانجی‌گری را ایفا کنند. یعنی ما باید به جبران گذشته امتیازاتی بدهیم تا صلح را بخریم.

جنگ علیه ایران به نفع کشورهای منطقه نیست

* اتفاقا عربستان اعلام کرده که برای درگیری با ایران به آمریکا اجازه استفاده از حریم هوایی خود را نخواهد داد. عربستان، قطر و عمان در حال ایفای نقش برای کنترل تنش هستند. این مطلب را در همین چارچوب تحلیل می‌کنید؟

بله به همین دلیل است. نفع آن‌ها نیست که جنگ بزرگی در ایران رخ دهد؛ همانطور که به نفع آن‌هاست که صلح پایداری هم در ایران وجود نداشته باشد تا آن‌ها بدون رقابت با ایران بتوانند نفت و گاز خود را بفروشند، به روند توسعه خود ادامه دهند و وضعیت دفاعی خود را محکم کنند و کشورهای خود را به پای کشورهای اروپایی برسانند.

درست است که آن‌ها می‌خواهند ایران را در وضع سکون نگه دارند اما جنگ بزرگ می‌تواند آن‌ها را هم آلوده کند و به منافع آن‌ها لطمه وارد کند و روند توسعه این کشورها را مختل کند. آن‌ها نگرانی این را دارند که اگر موشکی از مسیر آن‌ها به ایران برسد، ایران بخواهد دست به جبران بزند. اگرچه آمریکا و اسرائیل نیازمند استفاده از حریم آن‌ها نیستند، چون مثلا کشتی‌هایشان در دریای عمان مستقر هستند، یا هواپیماهای رادارگریزی وجود دارند که نیازی به اجازه دیگران هم ندارند. با این حال کشورهای منطقه‌ای برای دفع شر این مواضع را می‌گیرند چون می‌دانند که خطر این بار جدی است. این خطر این بار هوایی است و هیچ کشوری به ایران حمله زمینی نخواهد کرد. اما اگر اهدافی مورد اصابت قرار بگیرد زیان آن عاید ایران خواهد بود.

* آقای ایروانی نماینده ایران در سازمان ملل در نامه‌ای خطاب به گوترش به مداخله آمریکا اعتراض کرده است. از طرفی هم ترامپ گفته که هنوز در مورد ایران تصمیمی گرفته است. شما فکر می‌کنید اگر ترامپ تصمیمی بگیرد، گزینه نظامی پیش روی اوست؟

آنها برای حمله به ایران نیازی به تصویب سازمان ملل یا اطلاع دادن به این سازمان نیازی ندارند. در شورای امنیت سازمان ملل شش قطعنامه علیه ایران وجود دارد که آن را در داخل کاغذپاره می‌خواندند. ما محکوم شده شورای امنیت هستیم و در این قطعنامه‌ها مجوز اقدام نظامی‌ هم مستتر است. 

آقای ایروانی وظیفه ای دارد و باید اعتراض کند و کار خود را انجام می‌دهد. مسائل سیاسی با دلایل حقوقی در این دنیای زورمداری قابل حل‌وفصل نیست. در مسائل سیاسی و نظامی؛ «قدرت» تصمیم گیرنده است نه استدلال حقوقی که طرف مقابل هم برای خود استدلال‌های دیگری دارد.