ترس «آقای امنیت» از تصمیمات ترامپ درباره ایران | اسرائیل آماده تشدید حملات نظامی به ایران بود اما...
به گزارش اقتصادنیوز، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و اطرافیانش اصرار دارند که اسرائیل از تصمیمات اخیر کاخ سفید درباره ایران غافلگیر نشده است؛ تصمیماتی از جمله تعلیق عملیات نظامی آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز و پیشرفت در مسیر دستیابی به توافق با ایران.
اما منابع دیپلماتیک به المانیتور گفتهاند که اسرائیل بهطور فزایندهای خود را خارج از دایره تصمیمگیری میبیند؛ در حالی که واشنگتن در حال دنبال کردن توافقی است که ممکن است همه نگرانیهای اسرائیل را در نظر نگیرد.
اقتصادنیوز: قدرتهای میانه بهطور ساختاری به نظمی وابستهاند که توسط قدرتهای بزرگ شکل میگیرد، نظمی که میتوانند از آن انتقاد کنند، اما نمیتوانند آن را بسازند.
المانیتور در گزارشی نوشته است: نتانیاهو اواخر چهارشنبه گذشته گفت که شب گذشته با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گفتوگو کرده و تاکید کرد که اسرائیل و آمریکا درباره تماسهای واشنگتن با ایران کاملا هماهنگ هستند. او در آغاز نشست کابینه امنیتی همان روز نیز گفت که از تحولات اخیر در مذاکرات آمریکا و ایران غافلگیر نشده است.
او گفت: ما تماس دائمی با دوستانمان در آمریکا داریم. من تقریبا هر روز با رئیسجمهور ترامپ صحبت میکنم. تیم من و تیم او هر روز، از جمله امروز، با هم در تماس هستند. و امشب دوباره با رئیسجمهور ترامپ صحبت خواهم کرد. نتانیاهو همچنین افزود که ارتش اسرائیل برای هر سناریویی آماده است.
یک منبع ارشد دیپلماتیک اسرائیلی که نخواست نامش فاش شود، به المانیتور گفت: اعلام نتانیاهو مبنی بر تماس تلفنی با ترامپ، آشکارا واکنشی به گزارشهایی بود که همان روز منتشر شد و میگفت اسرائیل از تصمیم آمریکا برای تعلیق “پروژه آزادی” و همچنین از گزارشهای مربوط به پیشرفت واشنگتن و تهران به سمت توافق غافلگیر شده است.
این منبع افزود: نتانیاهو پس از آنکه زیر فشار آمریکا با آتشبس در ایران و لبنان موافقت کرد، حالا مجبور است دائما به مخالفانش، چه در داخل ائتلاف حاکم و چه بیرون از آن، نشان دهد که کاملاً با ترامپ هماهنگ است.
منظور این منبع، گزارش رویترز در روز چهارشنبه بود که میگفت اسرائیل از تغییر سریع موضع ترامپ شگفتزده شده است؛ از جمله تعلیق تلاشهای نظامی برای بازگشایی تنگه هرمز تنها چهار روز پس از آغاز عملیات و همچنین احتمال دستیابی به توافقی جدید با ایران. طبق این گزارش، اسرائیل خود را برای تشدید درگیری نظامی آماده میکرد و از اینکه رئیسجمهور آمریکا به دنبال نهاییکردن توافق است، اطلاع نداشت.
مسیر دیپلماتیک پرشتاب
نتانیاهو هرگز ترجیح خود برای ادامه فشار بر ایران را پنهان نکرده است. اما اعلام ترامپ روشن کرد که واشنگتن مذاکره را در اولویت قرار داده است.
موضع اصلی نتانیاهو همچنان این است که هیچ توافق هستهای با ایران نمیتواند توافق خوبی باشد، زیرا به باور او نمیتوان به تهران اعتماد کرد. به همین دلیل او امیدوار بود حملات علیه ایران از سر گرفته شود؛ از جمله حملات بیشتر به زیرساختهای ایران برای افزایش فشار بر حکومت.
اما فعلا چنین چیزی روی میز نیست. ترامپ روز جمعه بهصراحت گفت که میخواهد جنگ پایان یابد و تاکید کرد که آتشبس باید حفظ شود؛ حتی با وجود تبادل آتش میان دو طرف.
با ادامه گفتوگوهای واشنگتن و تهران، نتانیاهو اکنون با دو مشکل روبهروست؛ این را ایتان گیلبوا، استاد دانشگاه رایشمن و دانشگاه بار-ایلان، توضیح میدهد.
گیلبوا به المانیتور گفت: مشکل اول این است که ترامپ بر مسئله هستهای تمرکز کرده و برنامه موشکهای بالستیک و حمایت ایران از نیروهای نیابتی را کنار گذاشته؛ موضوعاتی که برای اسرائیل فوقالعاده نگرانکننده هستند. مشکل دوم این است که ترامپ ظاهرا به دنبال مذاکرات سریع ۳۰ روزه است و به نظر میرسد حاضر باشد به یک توافق چارچوبی یکصفحهای رضایت دهد.
او افزود که اسرائیل معتقد است رسیدن به توافقی که واقعا برنامه هستهای ایران را مهار کند، به مذاکراتی بسیار طولانیتر و جزئیتر نیاز دارد.
اقتصادنیوز: این جنگ ناکارآمدیهایی را در پنتاگون آشکار کرده است؛ نهادی که توسط یکی از وفاداران ترامپ، پیت هگست، مجری سابق فاکسنیوز، اداره میشود. او بهعنوان «وزیر جنگ» عنوانی که این دولت برای او برگزیده، بارها دست به پاکسازی در میان مقامات عالیرتبه غیرنظامی و نظامی زده است.
نتانیاهو خواهان رویکردی حداکثری است
اسرائیل خواهان رویکردی حداکثری است؛ یعنی جلوگیری از نگهداری هرگونه اورانیوم غنیشده بالاتر از ۳.۹ درصد توسط ایران. البته ترجیح اسرائیل این است که ایران اصلاً هیچ اورانیومی نگه ندارد، اما میداند که احتمالاً واشنگتن با چنین شرطی موافق نیست.
منبع دیپلماتیک اسرائیلی گفت از نگاه اسرائیل، ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی باید به آمریکا منتقل شود، نه اینکه توسط ایران رقیق شود یا به روسیه یا کشور ثالث دیگری انتقال یابد. به گفته او، واشنگتن به این استدلال توجه نشان داده است.
او افزود: ترامپ در اظهاراتش درباره این مسئله قاطع بوده است. بنابراین حتی اگر اسرائیل بخشی از مذاکرات با ایران نباشد و حتی اگر آمریکاییها الزاما همه منافع اسرائیل را در نظر نگیرند، به نظر میرسد در این موضوع خاص با دیدگاه اسرائیل همسو هستند.
او گفت اسرائیل همچنان برای دستیابی به گستردهترین توافق ممکن فشار خواهد آورد؛ توافقی که برنامه موشکهای بالستیک و نیروهای نیابتی ایران را نیز شامل شود. اما مشخص نیست که ترامپ چنین مسیری را دنبال کند.
کنار گذاشته شدن در پرونده لبنان؟
گفتوگوهای ۱۳ آوریل آمریکا و ایران در اسلامآباد پس از آن انجام شد که ترامپ آتشبس با ایران را اعلام کرد؛ آتشبسی که اسرائیل را نیز در بر میگرفت، و همچنین پس از آنکه اسرائیل با آتشبس در لبنان موافقت کرد.
کارشناسان امنیتی که آن زمان با المانیتور صحبت کرده بودند، گفتند اسرائیل در ازای آنکه ترامپ توافقی با ایران را دنبال کند که به کاهش توان هستهای و موشکی تهران و همچنین کاهش حمایت آن از حزبالله و دیگر نیروهای نیابتی منجر شود، پذیرفت حملات به اهدافی در شمال رود لیتانی در لبنان را متوقف کند.
به گفته آنان، اسرائیل ترجیح میداد این دو جبهه را از هم جدا نگه دارد؛ یعنی در حالی که آتشبس با ایران حفظ میشود، حملات علیه حزبالله ادامه پیدا کند. اما تحت فشار آمریکا، رهبران اسرائیل به این نتیجه رسیدند که چنین تفکیکی پایدار نخواهد بود.
چهار هفته بعد، این نگرانی که دو جبهه به هم مرتبط هستند همچنان اسرائیل را آزار میدهد. گزارش شبکه ۱۲ اسرائیل در روز پنجشنبه به نقل از یک منبع ارشد امنیتی گفت که اسرائیل به گوشه رانده شده است.
طبق ارزیابی اسرائیل، ترامپ قصد ندارد از خواسته خود مبنی بر خروج اورانیوم غنیشده ۶۰ و ۲۰ درصدی از خاک ایران عقبنشینی کند. به گفته این منبع، ترامپ در گفتوگوی چهارشنبه شب خود با نتانیاهو روشن کرده که آمریکا بدون چنین اقدامی با هیچ توافقی موافقت نخواهد کرد.
با این حال، توافق با ایران میتواند آزادی عمل نظامی اسرائیل در لبنان را بهشدت محدود کند. نگرانی اسرائیل از توافق احتمالی آمریکا و ایران که ممکن است به آتشبسی بلندمدت در لبنان منجر شود، شاید توضیحی برای عملیات نظامی چهارشنبه اسرائیل در بیروت باشد؛ عملیاتی که آتشبس را نقض کرد.
در بیانیهای که دفتر نتانیاهو پنجشنبه منتشر کرد آمده بود این عملیات پیامی به فرماندهان حزبالله بوده که نمیتوانند در بیروت پنهان شوند و همزمان از جنوب لبنان عملیات علیه اسرائیل را هدایت کنند.
اما منبع دیپلماتیک اسرائیلی گفت که ارتش اسرائیل، از ترس فشار واشنگتن برای آتشبسی طولانی در لبنان، تلاش میکند فوراً مجموعهای از عملیاتهای تهاجمی مهم را در این کشور انجام دهد.
او گفت: از آنجا که ما در جریان کامل مذاکرات نیستیم، نمیدانیم چه مدت زمان داریم تا کاخ سفید از اسرائیل بخواهد تمام حملات در لبنان را متوقف کند. بنابراین اسرائیل اکنون تلاش میکند حداکثر فشار ممکن را بر حزبالله وارد کند و آن را تا جای ممکن تضعیف کند تا بتواند توافق بهتری با دولت لبنان مذاکره کند.
نتانیاهو نمیتواند در برابر ترامپ بایستد، حتی اگر این مسئله او را در برابر رأیدهندگان خودش در موقعیت دشواری قرار دهد. او سالها خود را «آقای امنیت» معرفی کرده است. نتانیاهو در سال ۲۰۲۲، زمانی که رهبر اپوزیسیون بود، در کنست گفته بود که نخستوزیر اسرائیل باید بتواند به رئیسجمهور آمریکا «نه» بگوید. اما ظاهرا شرایط کنونی کاملا متفاوت است.
گیلبوا گفت: ما این را پیشتر در لبنان هم دیدیم؛ جایی که نتانیاهو با وجود مخالفتهایی در داخل ائتلاف خود، فشار ترامپ برای آتشبس و مذاکرات مستقیم با دولت بیروت را پذیرفت.
بهطور کلی، جایگاه نتانیاهو در واشنگتن نیز تضعیف شده است. افکار عمومی آمریکا بهشدت انتقادیتر شده؛ دموکراتها عمدتا با او مخالفاند و حتی چند نماینده جمهوریخواه نیز نسبت به جنگ با ایران تردید دارند. در جامعه یهودیان آمریکا نیز انتقادها افزایش یافته است.
اگر دموکراتها پس از انتخابات میاندورهای کنترل کنگره را دوباره به دست بگیرند، نتانیاهو ممکن است حمایت سیاسی بیشتری را در واشنگتن از دست بدهد.
از نگاه گیلبوا، نتانیاهو بیش از آنکه عامل محافظت از روابط اسرائیل و آمریکا باشد، به عاملی تبدیل شده که این روابط را پیچیدهتر میکند.
