شرطبندی ترامپ بر روی نفت ونزوئلا | «ثروتی عظیم» در قلب پروژه تغییر دولت مادورو
به گزارش اقتصادنیوز، بازارهای جهانی انرژی و سرمایه، در حالی چشمانتظار پیامدهای تحولات ونزوئلا هستند که دونالد ترامپ با لحنی صریح اعلام کرده نفت در قلب برنامه او برای آینده این کشور قرار دارد؛ برنامهای که از تزریق میلیاردها دلار سرمایه توسط شرکتهای آمریکایی، بازسازی زیرساختهای فرسوده و بازتعریف نقش ونزوئلا در نقشه انرژی جهان سخن میگوید. با این حال، تجربه مداخلات گذشته، سایه تردید را بر این سناریوی جاهطلبانه انداخته و پرسش اصلی این است: آیا «ثروت عظیم» وعدهدادهشده، میتواند بر دههها بیثباتی و ریسک سرمایهگذاری غلبه کند؟
به گزارش فایننشالتایمز، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد شرکتهای انرژی ایالات متحده با سرمایهگذاری «میلیاردها دلار» به ونزوئلا بازخواهند گشت؛ اظهاراتی که نشان میدهد نفت در مرکز برنامه او برای تغییر رژیم در این کشورِ غنی از منابع قرار دارد.
بازگشت غولهای نفتی آمریکا به کاراکاس
ترامپ روز شنبه گفت حفاران آمریکایی، که اغلب آنها دههها پیش ونزوئلا را ترک کرده بودند، بخش نفت این کشور را بازسازی میکنند و «مقدار عظیمی ثروت» استخراج خواهند کرد.
او افزود: «شرکتهای بسیار بزرگ نفتی آمریکا، بزرگترینها در جهان، وارد میشوند، میلیاردها دلار هزینه میکنند، زیرساختهای بهشدت فرسوده نفتی را تعمیر میکنند و شروع به درآمدزایی برای کشور میکنند.»
نفت؛ انگیزه آشکار مداخله
این اظهارات تنها چند ساعت پس از آن مطرح شد که واشنگتن حملاتی را علیه کاراکاس آغاز کرد و نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، را بازداشت کرد؛ اقدامی جسورانه که با اشاره صریح رهبر آمریکا به نقش نفت، بیش از پیش شگفتانگیز شد.
تجربههای پیشین مداخلات مورد حمایت آمریکا در کشورهای نفتخیز، مانند لیبی، عراق و ایران، سالها بیثباتی بهدنبال داشته است.
ذخایر عظیم، رقابت ژئوپولیتیک
ونزوئلا بزرگترین ذخایر نفتی جهان را در اختیار دارد. چین سالها بزرگترین مشتری این کشور بوده و روسیه نیز شریک مهم نفتی آن محسوب میشود. اکنون به گفته ترامپ، بخش بالادستی نفت ونزوئلا قرار است به داراییای برای توسعه توسط غولهای نفتی آمریکا تبدیل شود.
تحلیلگران میگویند این اقدام تازه واشنگتن، بازتابی جهانی خواهد داشت.
هشدار تحلیلگران: «تغییردهنده بازی»
مرکز سیاست انرژی جهانی دانشگاه کلمبیا به نقل از جیسون بوردوف میگوید: «اگر اقداماتی واقعاً استثنایی انجام شود، از مصادره و ملیسازی تا اجازه دادن به شرکتهای آمریکایی برای استفاده از نفت بهعنوان ابزار فشار و استخراج رانتهای کلان از دولت جدید، این موضوع میتواند نگاه جهان به ایالات متحده و شرکتهای نفتی آمریکایی را دگرگون کند.»
از اوج تا سقوط تولید
ونزوئلا بیش از ۳۰۰ میلیارد بشکه ذخایر اثباتشده نفت دارد—حتی بیش از عربستان سعودی. این کشور زمانی تأمینکننده مهم پالایشگاههای ساحل خلیج آمریکا بود که برای نفت فوقسنگین اورینوکو طراحی شدهاند.
اما فساد گسترده، تحریمهای آمریکا و سوءمدیریت، تولید را طی دههها بهشدت کاهش داد و به کمی بیش از ۹۰۰ هزار بشکه در روز رساند؛ کمتر از یکدهم تولید خودِ آمریکا. سرمایهگذاران خارجی نیز با افزایش کنترل دولت بر اقتصاد، کشور را ترک کردند.
وعده درآمد برای رژیم جدید
ترامپ گفت درآمدهای احیای صنعت نفت از یک رژیم جدید در ونزوئلا حمایت خواهد کرد و همچنین غولهای نفتیای را که «مورد سوءاستفاده قرار گرفتند» جبران میکند.
با این حال، کهنهکاران صنعت نفت محتاطترند. باب مکنالی، رئیس Rapidan Energy، گفت: «فرصت بازگشت به همسایهای با بزرگترین ذخایر نفتی جهان وسوسهکننده است؛ اما تاریخ و عدمقطعیت وجود دارد و شرکتها پیش از جهش، با دقت نگاه خواهند کرد.»
شِورون؛ گلوله نقرهای کوتاهمدت؟
Chevron تنها شرکت نفتی آمریکاست که هماکنون در ونزوئلا حضور دارد و اعلام کرده مطابق همه قوانین و مقررات فعالیت میکند، اما درباره برنامههای توسعه اظهار نظری نکرده است.
به گفته علی مشیری، مدیر پیشین شِورون، «فعلاً گلوله نقرهای سرمایهگذاری شِورون است؛ چون زیرساخت و نیروی انسانی دارد، در حالی که دیگران ندارند.»
هزینههای نجومی، تردید سرمایهگذاران
برخی تردید دارند که سرمایهگذاران با توجه به دههها بیثباتی و ابعاد سرمایهگذاری موردنیاز در نفت سنگین، شتابزده وارد شوند.
تحلیلگر Rystad میگوید: «فقط برای حفظ تولید فعلی تا ۲۰۴۰ حدود ۶۵ میلیارد دلار لازم است و برای بازگشت به ۲ میلیون بشکه در روز بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایه نیاز است. این چیزی نیست که شرکتها ساعاتی پس از یک مداخله بهسویش بدوند.»
دعواهای حقوقی قدیمی
ExxonMobil از جمله شرکتهایی بود که داراییهایش در ۲۰۰۷ توسط هوگو چاوز مصادره شد و در ۲۰۱۴ ۱.۶ میلیارد دلار غرامت گرفت. سال گذشته نیز دادگاه داوری بانک جهانی درخواست ونزوئلا برای لغو حکم ۸.۳۷ میلیارد دلاری به نفع ConocoPhillips را رد کرد.
این شرکتها همچنان در پی دریافت بخش عمده غرامتها هستند—موضوعی که ترامپ با اشاره به «نفت دزدیدهشده» برای توجیه برکناری مادورو از آن استفاده کرده است.
واکنش بازارها؛ کوتاهمدت محدود، بلندمدت نامطمئن
بازارهای جهانی نفت با بازگشایی معاملات واکنش نشان خواهند داد؛ هرچند وفور عرضه جهانی دست ترامپ را باز گذاشته است. نفت برنت جمعه کمی بالاتر از ۶۰ دلار بسته شد—پایینتر از اوجهای پس از تهاجم روسیه به اوکراین در ۲۰۲۲.
اختلال احتمالی عرضه ونزوئلا میتواند قیمتها را بالا ببرد، اما راهاندازی تولید اضافی زمانبر است و حجمها در ابتدا محدود خواهد بود. حتی در سناریوی خوشبینانه، دو برابر شدن تولید به بیش از ۲ میلیون بشکه در روز طی دهه آینده، هنوز کمتر از نیمی از تولید نفت تگزاس است.
هلیما کرافت از RBC Capital Markets میگوید: «با توجه به افت چنددههای، هنوز نمیتوان مأموریت احیای نفت ونزوئلا را موفق اعلام کرد؛ مسیر بازگشت، طولانی است.»
ارسال نظر