گرایش شرق آسیا به نفت آمریکا | تعطیلی 10 پالایشگاه اروپا از سال 2020
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از روزنامه دنیای اقتصاد، بررسیها نشان میدهد در سال۲۰۲۶ پالایشگران عمده شرق آسیا بهطور فزایندهای به سمت خرید نفتخام سبک شیرین آمریکا گرایش پیدا میکنند. گفته میشود، اقتصاد پالایش عامل اصلی این گرایش پالایشگران آسیایی به سمت نفت آمریکا است.این روند نهتنها برای تنوعبخشی به منابع تامین خوراک و کاهش ریسکهای ژئوپلیتیک، بلکه برای بهبود حاشیههای سود پالایشی و تقویت روابط دیپلماتیک با واشنگتن پیگیری میشود.
معاونت امور بینالملل و بازرگانی ادارهکل امور اوپک وابسته به وزارت نفت ایران در گزارشی به بررسی تغییرات ظرفیتهای پالایشی در جهان پرداخته است. دادهها نشان میدهد؛ ظرفیت پالایشی عمدتا در اقتصاد کشورهای عضو سازمان همکاریهای اقتصادی و توسعه(OECD)، روند کاهشی داشتهاست؛ جاییکه تاسیسات قدیمیتر و کوچکتر در مواجهه با رکود تقاضا، مقررات سختگیرانهتر زیستمحیطی و رقابت با صادرات پالایشگاههای بزرگ سایر کشورها، برای کسب درآمد تلاش میکنند. از سال، ۲۰۲۰ اروپا شاهد تعطیلی ۱۰پالایشگاه بودهاست که حدود ۱/۱میلیون بشکه در روز ظرفیت پالایش نفتخام را تشکیل میدهند.
دو پالایشگاه از چهار پالایشگاه باقیمانده استرالیا در سال۲۰۲۱ تعطیل شدند، در حالیکه آمریکا انتظار دارد پس از تعطیلی پالایشگاه فیلیپس۶۶ در لسآنجلس در اکتبر ۲۰۲۵، امسال پالایشگاه دیگری نیز تعطیل شود؛ این در حالی است که ظرفیت پالایش در سطح جهان در حال افزایش است. از سال۲۰۰۰ چین بیش از۲.۱میلیون بشکه در روز به ظرفیت خود اضافه کرده که بهطور فزایندهای با هدف تامین تقاضای خوراک پتروشیمی انجام شدهاست. در خاورمیانه نیز تقریبا ۱/۱میلیون بشکه در روز به ظرفیت پالایش نفت اضافه شدهاست. آفریقا هم از راهاندازی بزرگترین پالایشگاهی که این قاره تاکنون به خود دیده است، یعنی تاسیسات دانگوت با ظرفیت ۶۵۰هزار بشکه در روز در نیجریه، استقبال کردهاست.
در این گزارش گفتهشده که این تغییرات ناشی از آشفتگی شدید ژئوپلیتیک رخداده و نشان میدهد صنعت پالایشی از اثرات آن مصون نیست. در اروپا، جنگ اوکراین منجر به تحریمهایی شده که پالایشگاههای اروپایی را از نفتخام روسیه دور کردهاست. حملات پهپادی اوکراین به پالایشگاههای روسیه ضربه سختی واردکرده و صادرات فرآوردههای اروپا را در سپتامبر ۲۰۲۵ به سطوحی رساندهاست که حتی در زمان سقوط تقاضا در دوران همهگیری کوویدـ۱۹ نیز دیده نشده بود. تحریمهای جدید آمریکا علیه ایران و روسیه، «شرکت سینوپک چین» را مجبور به کاهش فعالیت خود کرد و باعث تعطیلی یک پالایشگاه متعلق به روسیه در صربستان شد.
تهدیدات تعرفهای آمریکا حتی برای مدتکوتاهی پالایشگاههای آمریکایی را از احتمال از دستدادن عرضه نفتخام کانادا نگران کرد. همه این موارد، مقابله با اختلالات عملیاتی «عادی» را برای صنعت پالایش جهانی دشوارتر کردهاست. ماههای پایانی سال۲۰۲۵ شاهد توقفهای غیرمنتظره در پالایشگاههای چین، فرانسه، مجارستان، ایتالیا، هند و کویت و همزمان افزایش سودهای پالایشی بود. سود پالایشی اروپا بر اساس سه بشکه نفتخام که دو بشکه بنزین و یک بشکه دیزل تولید میکند، در ماه نوامبر۲۰۲۵ بهطور متوسط ۲۵.۸۰ دلار در هر بشکه بود که بالاترین حد ۲۷ ماه اخیر و ۱۵ دلار در هر بشکه نسبت به سالگذشته افزایش یافتهاست.
پالایشگران آسیایی و راهبرد جذب نفتخام آمریکا
طبق این گزارش در سالهای اخیر، بازار پالایش نفت آسیا وارد مرحلهای از تغییرات ساختاری و راهبردی شدهاست که ریشه در دو عامل اصلی دارد: تحول الگوی تقاضای فرآوردههای نفتی و چشمانداز افزایش عرضه خوراک پالایشی از سوی تولیدکنندگان غیراوپکپلاس و خاورمیانه. بررسی دادههای اخیر نشان میدهد؛ پالایشگران آسیایی در حال بازتعریف راهبردهای تامین خوراک، ترکیب سبد نفتخام و مدیریت حاشیه سود خود هستند. در سال ۲۰۲۶ پالایشگران عمده شرق آسیا بهطور فزایندهای به سمت خرید نفتخام سبک شیرین آمریکا گرایش پیدا میکنند.
این روند نهتنها برای تنوعبخشی به منابع تامین خوراک و کاهش ریسکهای ژئوپلیتیک، بلکه برای بهبود حاشیههای سود پالایشی و تقویت روابط دیپلماتیک با واشنگتن پیگیری میشود. بر اساس گزارش پلاتس، کشورهایی مانند کرهجنوبی، ژاپن، تایلند و تایوان در حال افزایش واردات نفتخامهایی مانند وستتگزاس سبک و دبلیو تیای هستند تا وابستگی سنتی خود به نفتخام ترش را کاهش دهند. پالایشگران شرق آسیا عمدتا بهطور سنتی به نفتخام ترش خاورمیانه وابسته بودهاند و در کشوری مانند ژاپن، بیش از ۹۰درصد واردات نفتخام ترش بود، اما مدیران خوراک و موجودی ذخیرهسازیها در پالایشگاههای دولتی و خصوصی کرهجنوبی، ژاپن، تایلند و تایوان، از جمله PTT و ENEOS، بر لزوم افزایش امنیت انرژی و پایداری زنجیره تامین تاکید دارند.
تاجران نفت شیرین و ترش در دفاتر معاملاتی سنگاپور نیز این روند را تایید کردهاند. ژاپن، بهعنوان چهارمین واردکننده بزرگ نفتخام آسیا، در اکتبر بیش از ۱۰۶هزار بشکه در روز WTI Midland و WTL از آمریکا وارد کرد که این رقم ۲۶برابر بیشتر از سالقبل و سهبرابر نسبت به سپتامبر بود. این افزایش نشاندهنده تلاش برای ایجاد پرتفوی متعادلتر است. تحلیلگران ارشد در شرکت معاملاتی میتسوی ژاپن و مدیران ENEOS این تغییر را پاسخی به ریسکهای ژئوپلیتیک میدانند. در تایلند، کرهجنوبی و تایوان نیز پالایشگران به سمت نفتخام آمریکا حرکت کردهاند. مدیر خوراک یک پالایشگاه عمده در اولسان کرهجنوبی میگوید: «ادغام نفت سبک شیرین آمریکا نهتنها نوسانات واردات نفتترش را کاهش میدهد، بلکه منابع تامین را متنوعکرده و حاشیههای پالایشی را بهبود میبخشد.»
بر اساس گزارشهای شرکت نفت کرهجنوبی، این کشوردر سال ۲۰۲۵ بزرگترین مشتری نفتخام آمریکا در آسیا باقیماند و ۱۳۶میلیون بشکه نفت خریداری کرد. تایوان نیز آمریکا را بهعنوان بزرگترین تامینکننده خود اعلام کرد و بر اساس گزارش اداره انرژی وزارت اقتصاد تایوان، این کشور با واردات ۶۳میلیون بشکه در ۱۰ ماه اول سال، ۰.۲درصد افزایش سالانه داشتهاست. بر اساس دادههای گمرکی تایلند نیز این کشور، واردات WTI Midland را در ۱۰ماه اول ۳۱درصد افزایش داد و به ۱۴۸هزار بشکه در روز رساند. این آمارها نشاندهنده شتابگیری روند است. پالایشگران آسیایی با خرید نفت سبک شیرین، امنیت انرژی خود را تقویت میکنند و از اختلالهای احتمالی در خاورمیانه مصون میمانند. این گزارش میگوید: اقتصاد پالایش، عامل اصلی گرایش پالایشگران آسیایی به سمت نفت آمریکا است.
ضعف در اختلاف قیمت برنت و دبی که در نیمه دوم ۲۰۲۵ بهطور متوسط به ۲۷سنت در بشکه رسید (درمقایسه با ۱.۱۲ دلار در نیمه اول)، نفتهای شیرین مرتبط با WTI را ارزانتر از نفتهای مرتبط با دبی کردهاست. موسسه پلاتس اختلاف قیمتWTI Midlandو Murban را در سهماهچهارم منفی ۴۶سنت در بشکه ارزیابی کردهاست. مدیران خوراک در شرق آسیا و تاجران سنگاپور تاکید دارند کهWTI Midlandباکیفیت برتر، بازده بالاتر تقطیری میانی مانند گازوئیل و سوخت جت و تحویل از مسافتهای دور، گزینهای مقرونبهصرفه است، بهویژه در دورههای قوی کرکاسپرد گازوئیل و جت آسیا، این نفت سبک محبوبیت بیشتری پیدا میکند.
ارسال نظر