فشار اقتصادی سنگین بر طبقه متوسط در شهرهای کوچک به روایت یک اقتصاددان | بازار کالاهای غیرضروری کوچک میشود اگر... | افزایش مهاجرت، از تبعات مخرب کاهش اندازه طبقه متوسط است
به گزارش اقتصادنیوز، وحید شقاقیشهری، اقتصاددان، در بخشی از گفتوگوی خود با اقتصادنیوز در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه «برخی معتقدند فشار اقتصادی دیگر محدود به کلانشهرها نیست و حتی در شهرهای کوچک نیز هزینههای زندگی با سرعت زیادی افزایش یافته است. آیا مزیت معیشتی شهرستانها نسبت به گذشته از بین رفته و این موضوع چه اثری بر طبقه متوسط در سراسر کشور گذاشته است؟» اظهار کرد: در گذشته شهرهای کوچک و شهرستانها چند مزیت داشتند:هزینه مسکن پایینتر، هزینه خدمات و زندگی کمتر و شبکههای حمایتی خانوادگی قویتر. اما چند تغییر باعث کاهش این مزیت شده است؛ افزایش سریع قیمت مسکن در بسیاری از شهرهای کوچک، افزایش هزینه حملونقل و کالاها در سراسر کشور، یکپارچه شدن قیمتها در اقتصاد ملی و کاهش فرصتهای شغلی پایدار در شهرستانها.
اقتصادنیوز: یک اقتصاددان میگوید: طبقه متوسط ایران بیشتر از آنکه بهطور ناگهانی فقیر شود، در حال تجربه یک فرسایش تدریجی در کیفیت زندگی است. آمارها و شواهد نیز حکایت از همین مساله دارند بطوریکه در ابتدای دهه 90 سهم طبقه متوسط حدود 65 تا 70 درصد بود و طی 15 سال اخیر سهم این طبقه به دلیل تحریمهای اقتصادی و عدم بازتوزیع ثروت و پیامد آنها تداوم تورمهای بالا و رکود تورمی پیوسته کم و کمتر شده و در سالهای اخیر به حدود 50 درصد سقوط کرده است.
او ادامه داد: در نتیجه فاصله هزینه زندگی بین شهرهای بزرگ و کوچک کمتر شده، اما سطح درآمد در شهرهای کوچک همچنان پایینتر است. این مسئله فشار بیشتری بر طبقه متوسط شهرستانی وارد کرده است.
شقاقی شهری در پاسخ به این پرسش « طبقه متوسط معمولاً یکی از مهمترین پایههای ثبات اقتصادی و اجتماعی در هر کشوری محسوب میشود. اگر روند فعلی کاهش قدرت خرید و ناامیدی اقتصادی ادامه پیدا کند، این فرسایش چه پیامدهایی میتواند برای اقتصاد، بازار مصرف، سرمایه اجتماعی و آینده جامعه ایران داشته باشد؟ این روند پیش زمینه اعتراضات بعدی نیست؟» افزود: طبقه متوسط بار اصلی فرهنگ و دانش جامعه را به دوش میکشد. طبقه متوسط معمولاً نقش مهمی در پایداری اقتصادی، مصرف داخلی و ثبات اجتماعی دارد. فرسایش آن میتواند چند پیامد مهم داشته باشد:
کاهش تقاضای مصرفی: طبقه متوسط موتور اصلی مصرف در بسیاری از اقتصادهاست. وقتی این طبقه قدرت خرید خود را از دست بدهد، بازار کالاهای غیرضروری کوچک میشود و رکود در برخی بخشهای خدماتی و فرهنگی افزایش مییابد. تشدید موجودی انبار طی سالهای اخیر یکی از همین نشانهها است.
کاهش سرمایه انسانی: وقتی خانوارهای دهک متوسط نتوانند در آموزش، مهارت یا سلامت سرمایهگذاری مناسبی کنند، کیفیت سرمایه انسانی در بلندمدت کاهش مییابد که اثر ماندگار و بزرگی بر اقتصاد تحمیل میکند.
کاهش سرمایه اجتماعی و اعتماد: نااطمینانی اقتصادی طولانیمدت میتواند احساس بیثباتی و کاهش اعتماد به آینده اقتصادی را تقویت کند.
افزایش مهاجرت نخبگان طبقه متوسط: وقتی امکان بهبود وضعیت اقتصادی محدود شود، تمایل به مهاجرت افزایش پیدا میکند که جزو تبعات مخرب کاهش اندازه طبقه متوسط است.
