کسی در عراق برای جولانی فرش قرمز پهن نمیکند | پشت پرده دشمنی بغداد و دمشق | تاریخ فراموش نمیشود
به گزارش اقتصادنیوز، کارزار دیپلماتیک احمد الشرع (محمد جولانی) رئیس دولت سوریه در عرصه بینالمللی چشمها را به خود خیره کرده است. رئیسجمهور موقت سوریه در سازمان ملل با تشویق روبهرو شد و در باشگاههای خصوصی اعضا در نیویورک نشستهای سطح بالا برگزار کرد. او در پاریس نیز با استقبال گرم رئیسجمهور فرانسه مواجه شد. با این حال، یکی از همسایگان نزدیکتر او همچنان تحت تأثیر قرار نگرفته و از الشرع خشمگین است.
اکونومیست در گزارشی نوشت: اگر زمانه دیگری بود؛ عراق و سوریه میتوانستند متحدان طبیعی یکدیگر باشند، دو کشور همزاد در دو سوی فرات، با جمعیتهای متنوع و شهرهای تاریخی. اما در عمل، روابط آنها برای دههها سمی بوده است. حزب بعث، با ایدئولوژی سوسیالیستی و ملیگرای عربی، میتوانست شکاف میان دو کشور را پر کند، اما در عوض آن را عمیقتر کرد. تا دهه ۱۹۷۰، دو رژیم رقیب بعثی در دمشق و بغداد حکومت میکردند. حافظ اسد، رئیسجمهور وقت سوریه، صدام حسین و متحدانش در عراق را یک باند خواند. صدام هم سوریه را به خیانت متهم کرد. پس از حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳، بشار اسد اتوبوساتوبوس نیرو را از زندانهایش به عراق فرستاد، به این امید که آمریکا را در ویتنامی قرن بیستویکمی گرفتار کند.
عراقیها تاریخ را فراموش نمیکنند
حضور احمد الشرع در قدرت، چنین تاریخی را بهسختی کنار خواهد زد. او زمانی علیه اشغالگران آمریکایی در عراق جهاد کرد و پنج سال را در زندانهای عراق گذراند. در عراقی که اکثریت جمعیت آن شیعه هستند، تصمیم او به عنوان رئیس جمهور موقت سوریه برای پیوستن به جهادیها بهآسانی بخشوده نمیشود.
ظهور داعش در سال ۲۰۱۴ موجب رشد شبهنظامیان در عراق شد. بیش از یک دهه بعد، بسیاری از این گروههای مسلح فرقهای همچنان عمیقا در ساختار دولت عراق نفوذ دارند و کماکان بهسرسختی با شبهنظامیان سنی که به الشرع در سرنگونی اسد در دسامبر ۲۰۲۴ کمک کردند، مخالفاند. از سوی دیگر، سوریها به یاد دارند که هم دل خوشی از این شبهنظامیان به دلیل نزدیکی به بشار اسد ندارند.
ضربه الشرع به بغداد
در سالهای اخیر، محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، طرحهای بلندپروازانهای برای ساختوساز و توسعه زیرساختها از جمله خدمات دیجیتال در عراق پیش برده و همزمان تلاش کرده است گروهها را متقاعد کند بهجای جنگیدن، از راه تجارت ثروتمند شوند. اما قدرتگیری الشرع موجب بازنگری شده است. برخی از شبهنظامیان این روزها در تلاشاند تا مشروعیت داخلی خود را بهعنوان محافظان در برابر شبهنظامیان سنیِ الشرع بازتعریف کنند. دیگران نگراناند که سنیهای عراق که ۴۰ درصد جمعیت را تشکیل میدهند از پیروزی الشرع الهام بگیرند.
تحولات اخیر بر این دشمنی افزوده است. این ماه نیروهای دولتی سوریه بخشهای وسیعی از قلمرو تحت کنترل «نیروهای دموکراتیک سوریه» یک گروه شبهنظامی به رهبری کردها را بازپس گرفتند. مقامهای آمریکایی انتقال تا ۷۰۰۰ نفر از خطرناکترین زندانیان داعش، که در زندانهای منطقه نگهداری میشدند، به عراق را آغاز کردند. برخی در عراق خشمگین شدند، اما دولت تأکید کرد این اقدام موقتی است و بهتر از آن است که این افراد بخواهند از زندانها فرار کنند.
کسی در عراق برای الشرع فرش قرمز پهن نمیکند
ظهور و درخشش الشرع در چشم قدرتهای غربی؛ نگرانی عمیقی در بغداد برانگیخته است. ماه گذشته رئیس دستگاه اطلاعاتی عراق ادعا کرد ۱۰ هزار نیروی داعش در سوریه آزادانه فعالیت میکنند، در حالی که این رقم یک سال پیش ۲ هزار نفر بود. السودانی از معدود رهبران عرب است که هنوز برای الشرع فرش قرمز پهن نکرده است. اکنون دیواری بتنی به طول ۳۵۰ کیلومتر در امتداد مرز سابقا نفوذپذیر دو کشور کشیده شده است.
عراق همچنان زخمهای بهجامانده از یاران پیشین الشرع را در موصل و فلوجه بر تن دارد. بسیاری در بغداد وقتی میبینند رهبران غربی از رهبر سوریه استقبال میکنند، آزرده میشوند. یک دیپلمات عراقی هشدار میدهد: او قابل اعتماد نیست و در اینجا کسی به الشرع خوشآمد نخواهد گفت.
