جنایت ترامپ علیه «آتش بس» | وقتی آتشبس، ابزار «دیپلماسی نمایشی» میشود | الگوی تکراری آتش بس در اوکراین
به گزارش اقتصادنیوز، تحلیلگران می گویند آتشبسهای موقت به ابزاری برای دیپلماسی نمایشی تبدیل شده اند و به جای آنکه مقدمه ای برای رسیدن به توافقی پایدار باشند، خود به هدف نهایی بدل شده اند.
نیویورک تایمز در گزارشی نوشت: در حالی که زمان آتشبس سه روزه اعلام شده از سوی دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا به پایان میرسید، صدها پهپاد روسی، بمب هدایتشونده و موشک آسمان اوکراین را دربر گرفتند. مقامها گفتند چهار غیرنظامی اوکراینی روز سهشنبه کشته شدند و هشت نفر دیگر نیز در حملات بامداد چهارشنبه جان باختند. نبرد در خط مقدم هم ادامه یافت و در طول این آتشبس ظاهری حتی لحظهای متوقف نشد.
اقتصادنیوز: آمادگی جنگی چین ممکن است سالها بهخاطر همین پاکسازیهایی که شی آنها را برای پاکسازی و تقویت ارتش ضروری میداند مختل شود. آنچه ابتدا شبیه مبارزهای محدود با فساد بود، به برکناری گسترده دهها افسر ارشد تبدیل شد و سرانجام در اوایل امسال به سقوط ژانگ یوشیا، عالیترین فرمانده یونیفورمپوش چین، انجامید؛ کسی که بهنظر میرسید از نزدیکان شی باشد.
مفهومی که از معنا تهی شد
آخرین آتشبس در جریان جنگ روسیه و اوکراین نشان داد که این مفهوم در دوران ترامپ چگونه از معنای سنتی خود تهی شده است. در طول تاریخ، آتشبسها معمولا پس از فرایندهای طولانی حاصل میشدند؛ فرایندهایی که به طرفهای درگیر کمک میکردند به یک توافق پایدار برسند. اما تحلیلگران میگویند در جنگ اوکراین، آتشبسها به ابزاری برای دیپلماسی نمایشی تبدیل شدهاند؛ ابزارهایی مستقل که برای مدیریت چرخه خبرها به کار می روند، در حالی که ماشین جنگ بیوقفه به کار خود ادامه میدهد.
جدا شدن آتشبسها از روندهای واقعی صلح فقط در اوکراین رخ نداده بلکه در خاورمیانه نیز دیده میشود. در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، دو طرف خیلی سریع توافق کردند که درگیری ها را متوقف کنند؛ آن هم پس از آنکه ترامپ تهران را به نابودی تمدنی تهدید کرد. چند هفته بعد، تنش ها همچنان حل نشده باقی مانده اند، حملات پراکنده ادامه دارد و ترامپ روز دوشنبه گفت این آتشبس روی «دستگاه تنفس مصنوعی عظیم» قرار دارد.
مادهو جوشی، استاد موسسه کروک برای مطالعات صلح بین المللی در دانشگاه نوتردام گفت: آنچه اکنون در حال رخ دادن است تمرکز بر لحظههای ویروسی و رسانهای است که برای رهبران سیاسی توجه رسانهها را جلب میکنند.
او که پژوهشهایی درباره ۴۲ توافق جامع صلح که میان سال های ۱۹۸۹ تا ۲۰۱۸ حاصل شده بودند منتشر کرده است، دریافته یک روند موفق صلح به طور متوسط ۱۵۷۰ روز یعنی بیش از چهار سال کار فنی و تخصصی زمان میبرد.
او گفت در مقابل، آخرین آتشبس روسیه و اوکراین فاقد عناصر اساسی موفقیت بود؛ یعنی نظارت مستقل و یک پایه سیاسی واقعی و جدی.
مذاکراتی که جدی نیستند
مذاکرات صلحی که آمریکا میان مسکو و کییف میانجیگری میکرد و توسط دو نفر یعنی استیو ویتکاف و جرد کوشنر هدایت میشد، ماههاست متوقف شده است. این دو نفر ارتباط شخصی با ترامپ دارند اما تجربه دیپلماتیک چندانی ندارند. خبر آتشبس سه روزهای که از شنبه آغاز شد، ناگهان در یک پست تروث سوشال از سوی ترامپ اعلام شد.
جوشی گفت: تمام آتشبسهای اخیر، از آمریکا و ایران گرفته تا اسرائیل و لبنان، اسرائیل و غزه و روسیه و اوکراین، با روندهای معمول صلح تفاوت دارند. دنیل بایمن، استاد دانشگاه جورج تاون و پژوهشگر ارشد مرکز مطالعات راهبردی و بین المللی، گفت این وضعیت ناشی از کمبود صبر در کاخ سفید ترامپ نسبت به ماهیت فرسایشی و پرنوسان دیپلماسی است.
بایمن گفت: برای رئیس جمهور، آتشبس برابر با صلح است.
او توضیح داد که این رویکرد مقامهای باتجربه میانی را کنار زده و به جای آنها روی تیتر مثبت امروز تمرکز کرده است.
وقتی ترامپ آخرین آتشبس روسیه و اوکراین را اعلام کرد، لحنی خوشبینانه داشت. او نوشت: «امیدواریم این آغاز پایان جنگی بسیار طولانی، مرگبار و سخت باشد.»
او ماههاست بارها چنین اظهاراتی را تکرار کرده، در حالی که تلاشهای دیپلماتیکش نتیجه چندانی نداشته است. تبادل اسیرانی که قرار بود همراه این آتشبس انجام شود هنوز محقق نشده است.
کییف به واشنگتن بدبین است
فروپاشی این آتشبس برای کییف بخشی از الگویی آشنا بود. بدبینی اوکراین نسبت به توقفهای مذاکره شده در میدان نبرد از توافق های ناقص مینسک در سال های ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵ آغاز شد؛ توافقهایی که نتوانستند حملات روسیه در شرق اوکراین را متوقف کنند.
از زمان آغاز تهاجم گسترده روسیه بیش از چهار سال پیش، این الگو ادامه داشته است؛ از کریدورهای انسانی شکست خورده در سال ۲۰۲۲ که ده ها هزار غیرنظامی درمانده نتوانستند از جنگ فرار کنند، تا آتشبس کریسمس ارتدوکس در سال ۲۰۲۳ که کییف آن را چیزی جز فرصتی برای تجدید قوای روسیه نمی دانست.
از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید، واشنگتن پنج آتشبس موقت را میانجیگری کرده که همه آنها با اتهام نقض توافق همراه بوده اند.
ولودیمیر یرمولنکو، نویسنده و فیلسوف اوکراینی و سردبیر وبسایت اوکراین ورلد، این چرخه را یک نمایش حساب شده توصیف کرد.
در این چارچوب، اعلام توقف درگیریها به معنای پایان جنگ نیست. هدف آن نشان دادن آمادگی ظاهری برای صلح است، در حالی که همزمان برای حملات جدید آماده سازی انجام میشود.
هر امیدی که وجود داشت دولت ترامپ از اهرم فشار خود برای وادار کردن مسکو به توافقی قابل قبول برای اوکراینیها استفاده کند، کم رنگ شد؛ زیرا واشنگتن تا حد زیادی اصلی را کنار گذاشت که زمانی میانجیگران غربی از آن دفاع میکردند: «اینکه آتشبس باید فضای فیزیکی و سیاسی لازم را برای مذاکرات دشوار و طولانی فراهم کند.»
در عوض، وقتی دولت آمریکا تا حد زیادی نگاه مسکو به جنگ را پذیرفت، کییف خود را مجبور دید که با آتشبس های توخالی همراهی کند تا به عنوان مانع صلح معرفی نشود.
تحلیلگران میگویند این همراهی هزینه دارد، زیرا مدلی را مشروعیت میبخشد که در آن اعلام صلح خود محصول نهایی است، نه نخستین گام.
با این حال، حتی در شرایطی که توافق بزرگ صلح هنوز شکل نگرفته و اوکراین روز چهارشنبه همچنان حملات دوربرد خود را ادامه داد و یک تاسیسات گاز طبیعی روسیه در نزدیکی مرز قزاقستان را هدف قرار داد، اوکراینیها هنوز برخی مزایا را در حتی یک وقفه نسبی میبینند.
آندری سیبیها، وزیر خارجه اوکراین، این هفته خواستار آن شد که کشورهای اروپایی نقش اصلی را در میانجیگری برای توقف متقابل حملات به فرودگاه ها بر عهده بگیرند. او هنگام سفر به بروکسل به پولیتیکو گفت: احتمالا ما به نقش تازه ای برای اروپا در تلاش های صلح خود نیاز داریم. او تاکید کرد که منظورش جایگزین شدن اروپا به جای واشنگتن نیست و گفت این فقط «مسیر مکمل» خواهد بود.
