ارزیابی تحلیلگر BBC از تنش نظامی ایران و اسرائیل؛ تهران آماده است برای پیوند دادن سرنوشت جنگ ایالات متحده و ایران با جنگ بین اسرائیل و حزبالله، ریسک حمله علیه خاک خود را بپذیرد/ توافق مورد انتظار ترامپ در مورد مساله هستهای قریبالوقوع نیست
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از عصرایران، تام بیتمن" خبرنگار حوزه سیاست خارجی آمریکا در شبکه جهانی بی بی سی، با اشاره به تنش اخیر بین ایران و اسرائیل نوشت:
تنش نظامی اخیر بین ایران و اسرائیل در آخر هفته، علیرغم درخواست دونالد ترامپ از بنیامین نتانیاهو برای توقف آتش، تهدیدی برای بازگشت خاورمیانه به دور دیگری از رویارویی مستقیم بین تهران و واشنگتن بود.
اسرائیل برای اولین بار از زمان آتشبس در ماه آوریل، پس از شلیک موشکهای ایران به اسرائیل، در اقدامی که تهران آن را تلافی حملات اسرائیل به بیروت، پایتخت لبنان، خواند، سایتهایی را در ایران بمباران کرد.
اقتصادنیوز: اسرائیل هیوم نوشت: ایران با حمله موشکی اخیر موفق شده معادله بسیار نگرانکننندهای ایجاد کند.
شبکه فعلی اتحادهای متزلزل و آتشبسهای ناکارآمد نشان میدهد که منطقه، بیش از 3 ماه پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، چقدر خطرناک و بیثبات شده است.
این تشدید تنش همچنین سه نکته را در مورد مسیر فعلی جنگ برجسته میکند:
یکم: ترامپ نمیتواند یا نمیخواهد متحد اسرائیلی خود را تا حدی که علنا اعلام میکند، مهار کند، نکتهای که تهران نیز از آن غافل نیست، تهرانی که هدفش آشکار کردن و استفاده از هرگونه اختلاف بین ایالات متحده و اسرائیل است.
دوم: تهران آماده است تا برای پیوند دادن سرنوشت جنگ ایالات متحده و ایران با جنگ بین اسرائیل و حزبالله، ریسک حمله علیه خاک خود را بپذیرد.
سوم: توافق مورد انتظار ترامپ در مورد مساله هستهای قریبالوقوع نیست، زیرا ایران احساس میکند که می تواند و باید به دنبال گرفتن امتیاز بیشتر از واشنگتن در میز مذاکره باشد.
پس از حمله موشکی ایران به اسرائیل در روز یکشنبه، ترامپ با چندین روزنامهنگار صحبت کرد و به یکی از آنها گفت که "همین الان با نتانیاهو تماس خواهد گرفت و به او خواهد گفت که تلافی نکند."
این بدان معناست که یک حمله متقابل اسرائیل میتواند دیپلماسی بسیار شکننده او با تهران را به خطر بیندازد.
چند ساعت بعد، اسرائیل به ایران حمله کرد. ترامپ بعدازظهر دوشنبه به بیبیسی گفت که هواپیماهای اسرائیلی هنگام صحبت با نتانیاهو "از قبل در راه بودهاند."
رئیسجمهور آمریکا در یک تماس تلفنی کوتاه با بیبیسی، سرپیچی نخستوزیر اسرائیل از دستور خود را تکذیب کرد و گفت: "اگر به او بگویم کاری انجام دهد، او آن را انجام میدهد."
در ظاهر، ترامپ نتوانست نتانیاهو را متوقف کند، که این خود تشدید دیگری در سلسلهای از گفتگوهای پرتنش بین دو رهبر بود.
ترامپ روز سهشنبه گفت: "ما در مراحل پایانی یک توافق بسیار بسیار خوب هستیم."
وقتی از او پرسیده شد که آیا این توافق چند روز یا چند هفته طول خواهد کشید، گفت که ممکن است "دو یا سه روز" طول بکشد و تنگه هرمز بلافاصله پس از آن باز خواهد شد.
طبق گزارشها، هفته گذشته، ترامپ با لحنی تند و توهینآمیز نتانیاهو را به خاطر تمایلش به حمله به بیروت "دیوانه" خطاب کرد.
نتانیاهو گفت که حملات به بیروت در بحبوحه تهدید حزبالله علیه شمال اسرائیل ضروری بود.
ترامپ احساس میکرد رفتار نتانیاهو تلاش او برای رسیدن به توافق با تهران برای بازگشایی تنگه هرمز و تضمین برنامه هستهای ایران را تهدید میکند.
ترامپ هفته گذشته در مصاحبهای با نیویورک پست گفت که از "جنگ مداوم نتانیاهو با لبنان" نگران است.
آیا نتانیاهو با حملات اخیرش به ایران، ترامپ را به چالش کشید؟
اگرچه این یکی از روایتهای غالب است، اما پاسخ تقریبا مطمئنا منفی است.
اقدامات بعدی اسرائیل نشان میدهد که واشنگتن حداقل رضایت محدودی داده است، اما از نظر ترامپ، اسرائیل با احتیاط پیش رفته و فقط برای یک دور حمله اقدام کرده است.
همانطور که "آرون دیوید میلر"، مذاکرهکننده کهنهکار آمریکایی، صبح دوشنبه به بیبیسی گفت - ترامپ به نتانیاهو "چراغ زرد چشمکزن" نشان داد.
در عمل، اسرائیل نمیتوانست بدون حداقل تایید ضمنی واشنگتن به ایران حمله کند.
ایالات متحده در حال حاضر بزرگترین تجمع نظامی خود را در منطقه از زمان حمله به عراق دارد.
صدها پرسنل نظامی در اسرائیل دارد که با ارتش اسرائیل (IDF) در ارتباط هستند.
اسرائیل باید پیش از هرگونه اقدام نظامی علیه ایران، از طریق مسیرهای هوایی با نیروهای آمریکایی در منطقه هماهنگ میشد.
ارتش اسرائیل پس از حملات به خبرنگاران اسرائیلی اطلاع داد که "هماهنگی کامل" با فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) وجود داشته است.
در این بیانیه آمده است که ارتش ایالات متحده همچنین به سرنگونی موشکهای شلیک شده توسط ایران به اسرائیل کمک کرده است.
تا بعد از ظهر دوشنبه به وقت واشنگتن، هم اسرائیل و هم ایران اعلام کردند که جملات متقابل آنها به یکدیگر به پایان رسیده است.
این جایی است که ترامپ میخواهد اوضاع ثابت بماند. پیامهای او در یکشنبه شب مبنی بر اینکه نتانیاهو را متوقف خواهد کرد، ممکن است برای جلب توجه تهران و جدا کردن واشنگتن از حملات اسرائیل بوده باشد.
یا ممکن است او واقعا قصد متوقف کردن نتانیاهو را داشته، اما نتانیاهو او را متقاعد کرده باشد که این کار را نکند.
در حالی که اسرائیلیها محاسبه کردهاند که نمیتوانند حملات موشکی ایران را بدون تلافی تحمل کنند، محاسبه ایران برای انجام این حملات در اینجا بسیار مهم است.
این اولین باری بود که ایران در پاسخ به حمله اسرائیل به لبنان (و نه در تلافی مستقیم حمله اسرائیل به ایران) به اسرائیل شلیک کرد.
ایران سعی داشت نظر خود را در مورد پیوند دو آتشبس - آتشبس خود با ایالات متحده و آتشبس دیگری که فقط به اسم بین اسرائیل و حزبالله وجود دارد - تحمیل کند.
همچنین ایران در حال آزمایش نحوه واکنش ترامپ بود.
آمریکاییها تا چه حد از حمله متقابل اسرائیل به ایران حمایت خواهند کرد؟
آیا آمریکاییها به آنها ملحق خواهند شد؟
ایرانی ها هرچه بتوانند اختلاف بیشتری بین ایالات متحده و اسرائیل در مورد مسیر آینده جنگ ایجاد کنند، برای تهران بهتر است.
در نهایت، ترامپ - حداقل در ملاء عام - فاصله را انتخاب کرد و (دستکم در ظاهر) به پیشبرد دیپلماسی با تهران ادامه داد.
او روز یکشنبه، ساعاتی قبل از شعلهور شدن آتش اختلافات، در مصاحبهای با شبکه انبیسی، بار دیگر بر دیدگاه خود مبنی بر "بسیار نزدیک بودن" توافق با ایران تاکید کرد.
پس از آن، او اسرائیل و ایران را در موضعی مشابه توصیف کرد و گفت که هر کدام "خوشگذرانی خود" را داشتهاند و اکنون زمان مذاکره فرا رسیده است.
به نظر میرسد رهبران ایران از نتیجه این رویارویی جسورتر شدهاند.
مسعود پزشکیان اظهار داشت که حملات نظامی ایران به اسرائیل، موضع مذاکره با ایالات متحده را تقویت کرده است.
او "دیپلماسی و دفاع" را "دو بال قدرت ملی" نامید.
او در شبکههای اجتماعی نوشت: "ما نه میدان را رها کردهایم و نه میز مذاکره را."
اقتصاد ایران تحت فشار عظیمی است که با محاصره دریایی بنادر آن توسط ایالات متحده بدتر شده است.
رهبری آن حداقل دو چیز را از مذاکرات با واشنگتن در اولویت میخواهد.
یکی دسترسی به پول، به شکل کاهش تحریمها و آزاد شدن دهها میلیارد دلار از درآمدهای نفتی آن است.
مورد دیگر محدود کردن تشدید تنش اسرائیل علیه حزبالله در لبنان است، زیرا حزبالله را به عنوان عاملی بازدارنده در حملات بیشتر اسرائیل علیه خود میبیند.
با توجه به فشارهای وارده بر اقتصاد ایالات متحده به دلیل قیمت بالای نفت ناشی از بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران، در سال انتخابات میاندورهای ایالات متحده، تهران احتمالا احساس کرده است که اشتهای ترامپ برای ریسک در حال حاضر کم است (اگرچه هر تشدید بیشتر ممکن است صبر او را لبریز کند).
این بدان معناست که ایران احتمالا تلاش خواهد کرد تا دو نکته خود را در دستور کار قرار دهد، یعنی تلاش برای "پیشبرد" کاهش تحریمها و آزادسازی داراییها در توافق پیشنهادی با ایالات متحده، زیرا احساس میکند که ترامپ بیش از آنکگه مشتاق بازگشت به جنگ باشد، خواهان یک توافق است.
در مصاحبه روز یکشنبه از ترامپ پرسیده شد که آیا به عنوان بخشی از یک توافق، داراییهای ایران را از حالت مسدود خارج میکند یا هرگونه تحریمی را از قبل لغو میکند.
پاسخ او: "نه."
این ممکن است یکی از دلایلی باشد که هنوز هیچ توافقی حاصل نشده است.
اما احتمال بیثباتی فزاینده در منطقه که به طور بالقوه ایالات متحده و ایران را به دور دیگری از جنگ مستقیم سوق میدهد، همچنان قابل توجه است.
