عراقچی: از روز اول برنامهریزی شد که در صورت هدف قرار گرفتن رهبری، تنگه هرمز را ببندیم | بمباران بیت رهبری از طریق حفره امنیتی صورت گرفته | یکی، دو بار برای برگزاری جلسات به تونلها رفتم | تاکنون آیتالله سید مجتبی خامنهای را ندیدهام
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از جماران، سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه در گفتوگو با برنامه «ماجرای جنگ» گفت: آغاز جنگ، تصمیمی از سمت طرف مقابل بود و ما میخواستیم دست فرمان او را به سمتی غیر از جنگ ببریم. اینکه فکر کنیم مذاکره باعث جنگ شد، درست نیست؛ کما اینکه مذاکره اصلا تصمیم شخص من نبود و یک تصمیم جمعی بود.
وزیر امور خارجه با اشاره به اینکه همه چیز از تصور «ایران ضعیف» شروع شد، تصریح کرد: طرف مقابل فکر میکرد ایران بازدارندگی منطقهای خود را از دست داده و برای جبران آن به سمت بازدارندگی هستهای پیش خواهد رفت و لذا باید تجهیزات هستهای آن را از بین برد. با این تصور، جنگ ۱۲ روزه آغاز شد، هرچند پیش از آن نیز دو، سه بار شرایط تا آغاز جنگ پیش رفته بود که به علت فعالیتهای دیپلماتیک و ایجاد نگرانی بابت جنگ در منطقه، جلوی آن را گرفتیم.
ایستادگی ما بر مواضع خودمان در مذاکره، باعث شد طرف مقابل جنگ را امتحان کند
وی افزود: طرف مقابل دیپلماسی را امتحان کرد و از اول هم بر غنیسازی صفر تأکید داشت. ما در این زمینه مقاومت کردیم و وقتی دیدند از طریق مذاکره نمیتوانند به این خواسته خود برسند، جنگ را شروع کردند. بنابراین ایستادگی ما بر مواضع خودمان در مذاکره، باعث شد طرف مقابل جنگ را امتحان کند که شکست خورد.
عراقچی در پاسخ به اینکه اگر مقاومت در جنگ ۱۲ روزه را ادامه میدادیم، جنگ ۴۰ روزه رخ نمیداد، گفت: همین تصور در سمت طرف مقابل هم هست، زیرا جنگ ۱۲ روزه، باعث افزایش آمادگی ایران در جنگ بعدی شد.
خاتمه جنگ، یک تصمیم جمعی است که توسط شورای عالی امنیت ملی اخذ میشود
وی تأکید کرد: خاتمه جنگ، یک تصمیم جمعی است که توسط شورای عالی امنیت ملی اخذ میشود و همه میدانند که تصمیمات این شورا چه زمانی اجرایی میشود.
وزیر امور خا رجه گفت: در ۸ ماه فاصله دو جنگ، سیستم لانچری ایران طوری تغییر کرد که هر چه شلیک میکردیم، موشکهای ما تمام نمیشد. بنابراین، توقف جنگ ۱۲ روزه تصمیم درستی بود، زیرا مقدمه پیروزی ایران در جنگ ۴۰ روزه شد.
وی افزود: پس از اینکه دشمن آرایش نظامی خود در منطقه را کامل کرد، مجددا درخواست مذاکره برای غنیسازی صفر را مطرح کرد و میگفتند اگر این را قبول نکنید، دوباره حمله خواهیم کرد. پس از بحثهای فراوان، مجددا جمعبندی این شد که مذاکرات را آغاز کنیم و عمده هدف ما هم اتمام حجت بود تا بعدا کسی نگوید اگر مذاکره کرده بودید، جنگ نمیشد.
از همان روز اول جنگ برنامهریزیها انجام شد که در صورت هدف قرار گرفتن رهبری، تنگه هرمز را ببندیم
عراقچی تأکید کرد: دستگاه سیاست خارجی و نیروهای نظامی مطمئن بودند که مجددا جنگ خواهد شد و به همین دلیل با مذاکره موافقت کردیم. ما اعلام کرده بودیم دولت و نیروهای مسلح، به امید ما مذاکرهکنندگان ننشینند. در نتیجه همین آمادگی، تنها دو ساعت پس از آغاز جنگ رمضان، پاسخدهی را شروع کردیم. از همان روز اول برنامهریزیها انجام شد که در صورت هدف قرار گرفتن رهبری، تنگه هرمز را ببندیم.
ما برای حفظ اعتبار و آینده سیاسی خودمان کار نمیکنیم
وی در پاسخ به اینکه چند مرتبه حمله در حین مذاکرات باعث کاهش اعتبار مذاکرهکنندگان میشود، گفت: ما برای حفظ اعتبار و آینده سیاسی خودمان کار نمیکنیم. اگرچه برخی هستند که یک سری تصمیمات را صرفا برای اعتبار خود میگیرند، اما من چنین رویکردی را خیانت میدانم.
وزیر امور خارجه افزود: ما آن زمان (بین دو جنگ) کمیته هستهای را در داخل دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی تشکیل دادیم که اکنون به کمیته مذاکرات تبدیل شده و به کمیته ۶ نفره معروف است. ابتدا، شهید شمخانی مسئولیت این کمیته را بر عهده داشت و سپس که شهید لاریجانی به دبیری شورای عالی امنیت ملی رسید، ریاست این کمیته را بر عهده گرفت. تمام بحثهای مربوط به مذاکرات، در این کمیته صورت میگرفت و مصوبات آن، عینا همان روال مصوبات شورای عالی امنیت ملی را طی میکرد. در آنجا، تعابیر جالبی در مورد مذاکرهکنندگان به کار گرفته میشد.
مأموریت داشتیم که خواست دشمن برای پذیرش تعلیق غنیسازی را رد کنیم
وی اظهار داشت: اگرچه تأسیسات هستهای ما در جنگ ۱۲ روزه آسیب دیده بود و ما عملا در یک تعلیق اجباری بودیم، اما مأموریت داشتیم که خواست دشمن برای پذیرش تعلیق غنیسازی را رد کنیم. نمیتوان گفت اگر آن را قبول میکردیم، جنگ نمیشد، اما قطعا اگر میپذیرفتیم، خسارت بدتر از جنگ میدیدیم، زیرا عزت کشور را فروخته بودیم.
عراقچی در پاسخ به اینکه بهتر بود تعلیق را میپذیرفتیم تا دوره ترامپ و نتانیاهو تمام شود، گفت: تصمیمگیری با من و شما نیست. اگر این را میپذیرفتیم، عملا به دشمن اجازه داده بودیم که با جنگ به خواستههای خود برسد و این به یک الگو برای دشمن تبدیل میشد. شکست اینجاست؛ نه نابودی تاسیسات کشور.
بعد از مذاکرات ۷ اسفند، فضا را کاملا جنگی دیدم
وی افزود: با وجود اینکه مذاکرات ۷ اسفند به نتیجه نرسیده بود، اما ملاقات تیمهای فنی در وین را پذیرفتیم. جمعه شب، من فضا را کاملا جنگی دیدم. نتانیاهو گفته بود یک کار تمامنشده وجود دارد و آن، نابودی جمهوری اسلامی است و با یک تحلیل غلط، ترامپ را به جنگ با ایران کشاند.
وزیر امور خارجه تأکید کرد: دشمن از تسلیم بیقیدوشرط شروع کرد و نهایتا به امضای یادداشت تفاهم با ایران رسید؛ یعنی ایران به عنوان یک ابرقدرت در برابر آمریکا نشست و این کشور را وادار کرد به حاکمیت جمهوری اسلامی احترام بگذارد.
وی گفت: قبل از جنگ ۱۲ روزه، یکی از رهبران منطقه با خوشحالی به من گفت جنگ قطعی است و درخواست کرد ما پاسخ ندهیم، زیرا رهبری را خواهند زد. من گفتم هر نقطهای از ایران مورد حمله قرار گیرد، با پاسخ متقابل مواجه خواهد شد. این باعث عصبانیت آن رهبر منطقه شد و گفت هیچکس نمیتواند ما را تهدید کند. بعدا آمریکا به کشورهای منطقه گفته بود یک ماه طاقت بیاورید، جنگ تمام خواهد شد و بعد از آن، مسأله برای همیشه پایان میگیرد.
عراقچی افزود: تجربه ونزوئلا، این تحلیل غلط را به آمریکا داده بود که اگر رهبری از میان برداشته شود، نظام از هم فرومیپاشد. الآن کشورهای دوست ما، میگویند به آنان هشدار داده بودند که ایران فرق دارد. ما در جنگ ۴۰ روزه اگرچه در بعد نظامی غافل نشدیم، اما در محافظت از مقامات سیاسی غفلت کردیم.
برای حوادث دیماه آمادگی نداشتیم
وی در بخش دیگری از گفتوگو با برنامه «ماجرای جنگ» گفت: برای حوادث دیماه آمادگی نداشتیم. البته ۱۸ و ۱۹ دی، یک توطئه خارجی وارد شد؛ سلاح و نیروهای آموزشدیده وارد شد که شروع به تیراندازی به سمت مردم کردند.
وزیر امور خارجه افزود: چهارشنبه بعد از ۱۸ دی، ما تا مرز جنگ رفتیم. حوادث آن دو روز، باعث شد دشمن تصور کند زمینه اجتماعی برای جنگ فراهم است.
وی تأکید کرد: ما در جنگ ۱۲ روزه، فهمیدیم که چه سرمایههایی داشتیم و متأسفانه پس از جنگ ۱۲ روزه نیز قدر این سرمایهها را ندانستیم.
با وجود پیشرفت مذاکرات در ۷ اسفند، ترامپ تصمیم خود را برای جنگ گرفته بود
عراقچی در گفتوگو با برنامه «ماجرای جنگ»، گفت: وزیر خارجه عمان، پس از پایان مذاکرات ۷ اسفند، از ژنو به واشنگتن رفت و از آنجا با من تماس گرفت و گفت در آنجا، فضا بسیار بد و جنگی است و خودش هم به شدت ناراحت بود. ظاهرا ترامپ تصمیم خود را گرفته بود و توسط نتانیاهو، متقاعد شده بود که جنگ طی دو، سه روز پایان مییابد.
وی افزود: من ۸ صبح شنبه ۹ اسفند، خدمت رئیسجمهور رفتم و گزارش مذاکرات ژنو را دادم و گفتم فضا جنگی است. ساعت ۹ با یکی از مسئولین دفتر رهبر شهید دیدار کردم. همزمان با صحبت من با آقای حجازی، جنگ آغاز شد.
وزیر امور خارجه اظهار داشت: جلسه آقای شمخانی در بیت و دفاتر آقای شیرازی، آقای حجازی و رهبر شهید، هدف بود و سریعا مورد حمله قرار گرفت. در آن لحظه، حضرت آقا در دفترشان حضور داشتند و اطلاع داشتن دشمن از برگزاری این جلسات، نشانه وجود حفرههای امنیتی است. این حفرههای امنیتی در جهتدهی به تصمیمات و فضای روانی جامعه نیز وجود دارد.
در فاصله چند ثانیه، سه حمله به مجموعه بیت صورت گرفت
وی افزود: آقای حجازی را تقریبا از داخل آوار درآوردند و منشی دفتر ایشان طوری به شهادت رسید که هیچ چیزی از پیکر او پیدا نشد. در فاصله چند ثانیه، سه حمله به مجموعه بیت صورت گرفت.
عراقچی گفت: روز سوم جنگ، وزیر خارجه یکی از کشورهای منطقه به من زنگ زد و گفت چند ساعت دیگر، به تلافی حملاتی که به خاک ما انجام دادید، فلان نقطه از کشور شما را میزنیم اما دیگر ادامه نمیدهیم و شما هم ادامه ندهید؛ در غیر این صورت، جنگ بین ما و شما هم آغاز خواهد شد.
وی افزود: جنگ اخیر، ساختار امنیتی منطقه را تغییر داد. تمام اقدامات ما، از قبل به تصویب رهبر شهید رسیده بود.
تنها یکی، دو بار برای برگزاری جلسات به تونلها رفتم
وزیر امور خارجه در گفتوگو با برنامه «ماجرای جنگ» اظهار داشت: تنها یکی، دو بار برای برگزاری جلسات به تونلها رفتم. از مقطعی به بعد هم توانستیم کنترل کنیم و میزان شهادت مقامات کاهش یافت.
وی افزود: در مذاکرات قبل از جنگ ۱۲ روزه، به ویتکاف گفتم غنیسازی ما فروشی نیست، زیرا مردم ایران ۲۰ سال به خاطر آن تحریم شدهاند و خون برای آن رفته است.
عراقچی یادآور شد: ما آن زیرساختهایی از منطقه را زدیم که سهامداران آن آمریکایی بودند و از آن موقع بود که آمریکا فهمید جنگ جدی است و منطقه برای پایان جنگ به ترامپ فشار آورد.
دشمن با حمله به مدرسه میناب، خواست ته دل مردم را خالی کند
وی در خصوص ماجرای مدرسه میناب نیز گفت: دشمن مدرسه میناب را از قصد زد؛ با این هدف که ته دل مردم را خالی کند. حمله به ناو دنا نیز با همین هدف انجام شد. زیرساختها را هم با همین رویکرد میزد.
وزیر امور خارجه اظهار داشت: کمیته ۶ نفره متشکل از افرادی مانند رئیسجمهور، قالیباف، دبیر شورای عالی امنیت ملی و من بود که در لحظه برای مذاکرات تصمیم میگرفت، زیرا ارتباط با بالا سخت بود.
من تا کنون آیتالله سید مجتبی خامنهای را ندیدهام
وی در بخش دیگری از این گفتوگو اظهار داشت: من تا کنون آیتالله سید مجتبی خامنهای را ندیدهام و فکر نمیکنم در دوره کنونی، جز چند نفر معدود، دیگر کسی ایشان را دیده باشد. ایشان همیشه به عنوان یکی از افراد شایسته رهبری مطرح بود و تشخیص نهایی با مجلس خبرگان بود. انتخاب ایشان، به دنیا نشان داد تغییری در آرمانها و اصول جمهوری اسلامی به وجود نیامده و نخواهد آمد.
عراقچی افزود: پس از این جنگ، موقعیت جمهوری اسلامی زمین تا آسمان فرق کرد و تصویر ایران قوی، با تصور ایران ضعیف جایگزین شد. ما در جنگ رمضان اعلام کردیم تا نقطه خاتمه جنگ، به جنگیدن ادامه میدهیم. دوست و دشمن اذعان دارند که ایران قدرت واقعی خود را نشان داد و میگویند تازه فهمیدهاند که بمب اتمی ما، تنگه هرمز است.
پهلوی در سفر به اسرائیل، سر تجزیه ایران توافق کرده بود
وی تأکید کرد: در روز چهارم جنگ، ترامپ با تکتک سران اقلیم کردستان تماس گرفت. من همان روز به بارزانی، طالبانی، سودانی و هاکان فیدان زنگ زدم و اخطار دادم و مقامات عراق و اقلیم به من اطمینان دادند که هرگز اجازه چنین کاری را نمیدهند و ترکیه نیز نقشآفرینی خوبی داشت.
وزیر امور خارجه ادامه داد: معلوم شد که پهلوی در سفر به اسرائیل، سر تجزیه ایران توافق کرده و گفته تنها به همین که بتواند مرکز ایران را در دست گیرد و سایر مناطق تجزیه شود، رضایت دارد.
اگر ۱۰ روز زودتر آتشبس را میپذیرفتیم، دستاوردهایمان همچنان سر جای خود بود
وی در پاسخ به اینکه اگر در نقطه پیروزی بودیم پس چرا آتشبس را پذیرفتیم، گفت: جنگ در نقطه پیروزی باید پایان یابد. جنگها یا با پیروزی مطلق نظامی تمام میشود، یا با مذاکره. پیروزی مطلق نظامی یعنی طرف مقابل دستهای خود را بالا ببرد و تسلیم شود؛ مانند بلایی که سر صدام آمد. وقتی توان این کار را نداریم، باید مذاکره شود. مذاکره وقتی باید انجام گیرد که دست بالاتر را در جبهه نظامی داریم. ادامه جنگ، ریسک بود و با جان مردم و سرنوشت کشور نمیتوانیم ریسک کنیم.
عراقچی تأکید کرد: دستاوردهای راهبردی ما در دو هفته نخست جنگ تکمیل شد، اگرچه خسارتهایی هم داشتیم. اگر ما ۱۰ روز زودتر آتشبس را میپذیرفتیم، دستاوردهایمان همچنان سر جای خود بود. باید محاسبه کنیم که آیا جنگ بیشتر باعث تقویت موضع ما در مذاکرات میشود یا به علت ایجاد خسارات بیشتر، موضع ما را تضعیف میکند؟ اگر زیرساختهای ما به وضعی دچار شود که برای گاز و برق مردم لنگ شویم، آیا میتوانیم در میدان مذاکره قویتر شویم؟ بنابراین تشخیص نکته مذاکره بسیار مهم است.
در ایام جنگ، کسی در دولت استعفا نکرده بود
وی در پاسخ به اینکه آیا در زمان جنگ تهدید به استعفا کرده بودید، گفت: نه و هیچکس دیگری هم استعفا نکرد.
وزیر امور خارجه در پاسخ به اینکه آیا آتشبس با موافقت آیتالله سید مجتبی خامنهای صورت گرفت، گفت: آن روزها ارتباط با ایشان بسیار سخت بود و مسائل از طریق رابطین منتقل میشد.
وی افزود: اولین بار پیشنهاد آتشبس از پایان هفته دوم و توسط آمریکاییها مطرح شد و یک طرح ۱۵ مادهای به منظور تسلیم ایران نیز ارائه دادند. ما آن را رد کردیم و یک طرح ۱۰ بندی را دادیم. ترامپ نیز در توئیتی اعلام کرد که طرح ایران، مبنای مذاکره است.
