پیشنهادات اقتصادی ترامپ به پوتین برای پایان دادن به جنگ اوکراین | چه قراردادهای بزرگ و سودمندی روی میز است؟
به گزارش اقتصادنیوز، طرح جدید تحریمها علیه روسیه قرار است با اعمال فشار بر ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، او را به پایان دادن به جنگ اوکراین وادار کند. اما دونالد ترامپ در حال تقویت رویکرد متفاوتی است و ارائه مشوق به روسیه را در نظر دارد.
نیویورک تایمز در گزارشی نوشت: وقتی فرستادگان دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اوایل این ماه در کرملین با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، دیدار کردند، رهبر روسیه با اعتمادبهنفس ظاهر شد.
اقتصادنیوز: اصل ریگان در مذاکرات با شوروی روشن بود: «اعتماد کن، اما راستیآزمایی را فراموش نکن.» همین واقعگرایی باید امروز نیز مبنای مذاکرات اوکراین و روسیه قرار گیرد.
پوتین گفت که ظرف چند ماه، نیروهای روسیه سرانجام کل منطقه دونباس اوکراین را تصرف خواهند کرد. او همچنین گفت روسیه آماده است شبکه برق اوکراین را هدف حملات گسترده قرار دهد و زمینه را برای زمستانی دشوار و طاقتفرسا فراهم کند.
در ادامه دیدار، جرد کوشنر، یکی از فرستادگان ترامپ، تلاش کرد با این دیدگاه مقابله کند. کوشنر خطاب به رئیسجمهور روسیه گفت: با کمال احترام، آقای رئیسجمهور، شما دقیقا همین حرف را یک سال پیش هم به ما گفتید. چقدر احتمال دارد یک سال دیگر دوباره اینجا برگردیم و شما باز هم همین حرف را بزنید؟ شاید بهتر باشد یک سال دیگر را از دست ندهیم.
این گفتوگو که به گفته فردی آگاه از مذاکرات و یک مقام آمریکایی رخ داده است، دشواری اصلی تلاشهای بیش از ۱۸ ماهه ترامپ برای پایان دادن به جنگ اوکراین را به خوبی نشان میدهد.
تحریمهای انرژی علیه روسیه
کنگره آمریکا این هفته طرحی مهم برای تحریم روسیه تصویب کرد که بخش انرژی این کشور را هدف قرار میدهد. این طرح تلاش تازهای برای افزایش هزینههای جنگ برای روسیه و وادار کردن پوتین به پذیرش مصالحه است.
اما همزمان با حرکت این طرح به سمت میز ترامپ، دولت او در حال تقویت رویکردی متفاوت است؛ ارائه امتیازات و منافع اقتصادی به روسیه با این امید که پوتین را به بررسی امکان پایان دادن به جنگ ترغیب کند.
یکی از مشوقهای جدیدی که کاخ سفید در حال بررسی آن است، امضای قراردادهای تجاری با روسیه پیش از پایان جنگ اوکراین است. این موضوع را دو فرد نزدیک به مذاکرات مطرح کردهاند.
یک مقام آمریکایی که به شرط ناشناس ماندن درباره مذاکرات صحبت کرده، گفت توافقهای تجاری با روسیه پیش از پایان جنگ امکانپذیر است، زیرا چنین توافقهایی نشان خواهد داد که آمریکا در ایجاد رابطهای جدید با روسیه جدی است.
این رویکرد با وعده سال گذشته ترامپ تفاوت دارد. او در آن زمان گفته بود قراردادهای تجاری با روسیه تا زمانی که جنگ حلوفصل نشود امضا نخواهد شد.
به نظر میرسد این تغییر موضع نشاندهنده تلاش استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ترامپ برای پایان دادن به جنگ، برای یافتن راههای تازهای جهت ترغیب روسیه به توقف جنگ باشد؛ بهویژه اکنون که مشخص شده اوکراین حاضر نیست از بخشهایی از خاک خود که پوتین اصرار دارد روسیه باید پیش از پایان جنگ کنترل آنها را در اختیار داشته باشد، عقبنشینی کند.
این رویکرد همچنین با سیاستی که هر دو حزب جمهوریخواه و دموکرات در کنگره دنبال میکنند تفاوت دارد؛ رویکردی که متحدان اروپایی کییف و خود اوکراین نیز بر آن تأکید دارند و بر اساس آن، تنها افزایش فشار اقتصادی و نظامی بر پوتین میتواند او را به پذیرش مصالحه وادار کند.
تحریمها در برابر مشوقهای اقتصادی
مایکل مککال، نماینده جمهوریخواه ایالت تگزاس و یکی از حامیان اصلی طرح تحریمها، روز چهارشنبه پس از تصویب این قانون با رأی ۲۶۲ در برابر ۱۵۹ گفت: این طرح ماشین جنگی روسیه را فلج خواهد کرد و سرانجام پوتین را به میز مذاکره خواهد آورد.
ترامپ اعلام کرده است که این طرح را امضا خواهد کرد. این طرح را لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه کارولینای جنوبی، تا پیش از مرگش در ماه ژوئیه دنبال میکرد.
بر اساس این قانون، رئیسجمهور آمریکا میتواند بر کشورهایی که بیشترین میزان نفت یا گاز روسیه را خریدری میکنند، تعرفههایی تا سقف ۱۰۰ درصد اعمال کند. همچنین مقامهای روس، فعالان اقتصادی و مؤسسات مالی این کشور نیز هدف تحریم قرار خواهند گرفت.
دارلین گراهام، خواهر لیندسی گراهام که پس از مرگ او کرسی سنا را در اختیار گرفت، گفت این قانون اهرم چانهزنی رئیسجمهور را افزایش خواهد داد.
با این حال، اگر سیاست دولت ترامپ در قبال پوتین را ترکیبی از چماق و هویج بدانیم، به نظر میرسد در حال حاضر تمرکز بیشتر بر هویج است.
مقام آمریکایی گفت دولت ترامپ میخواهد مشوقهای بیشتری برای اعضای نخبگان سیاسی و اقتصادی روسیه ایجاد کند تا آنها نیز به سمت پایان جنگ فشار بیاورند.
به گفته او، اجرای برخی قراردادهای تجاری پیش از پایان جنگ میتواند به مخالفان سرسخت آمریکا در اطراف پوتین نشان دهد که ترامپ واقعاً خواهان ایجاد رابطهای جدید با روسیه است.
بالاش جارابیک، دیپلمات پیشین اتحادیه اروپا در کییف که اکنون در مؤسسه تحلیل سیاسی «آر. پولیتیک» فعالیت میکند، گفت نشانهها حاکی از آن است که آمریکا در حال بررسی امتیازات بزرگتر به روسیه است.
او گفت: واشنگتن اکنون این پیام را میدهد که اگر مسکو ابتدا خویشتنداری ملموسی نشان دهد، برخی توافقها میتوانند پیش بروند.
جارابیک که مذاکرات را از نزدیک دنبال کرده است، افزود: واشنگتن پیشتر در برابر امضای چنین توافقهایی پیش از برقراری آتشبس مقاومت میکرد.
چه توافقهایی روی میز است؟
هنوز مشخص نیست دقیقاً چه قراردادهایی در حال بررسی هستند. یوری اوشاکوف، مشاور سیاست خارجی کرملین، پس از دیدار پوتین با ویتکاف و کوشنر در پنجم سپتامبر گفت که «موضوعات اقتصادی و پروژههای بزرگ بالقوه و متقابلاً سودمند روسیه و آمریکا» بهطور مفصل مورد بحث قرار گرفته است.
کرملین از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید در سال گذشته، همواره فرصتهای اقتصادی و تجاری با روسیه را به دولت آمریکا پیشنهاد کرده است.
مقامهای روسیه از توافقهایی در زمینه عناصر نادر خاکی و آلومینیوم، سرمایهگذاریهای مشترک در قطب شمال و حتی مشارکت شرکتهای آمریکایی در فروش گاز طبیعی روسیه به اروپا سخن گفتهاند.
ترامپ ظرفیت اقتصادی روسیه را عظیم توصیف کرده است، اما پیشتر قراردادهای تجاری را بهعنوان پاداشی برای روسیه در صورت برقراری صلح مطرح کرده بود.
ترامپ سال گذشته پیش از نشست آلاسکا با پوتین گفته بود: آنها میخواهند تجارت کنند. اما تا زمانی که جنگ را حلوفصل نکنیم، تجارت نمیکنند.
بنبست بر سر دونباس
به نظر میرسد این تغییر موضع محتاطانه دولت ترامپ نتیجه تلاش برای یافتن ایدههای جدید جهت پایان دادن به جنگ باشد؛ جنگی که پس از شکست مذاکرات درباره احتمال عقبنشینی اوکراین از بخش باقیمانده دونباس، مذاکرات مربوط به آن در اوایل سال جاری عملاً به بنبست رسید.
مقامهای اوکراینی اوایل امسال پیشنهاد کرده بودند این منطقه «دانیلند» نامیده شود؛ تلاشی برای جلب نظر ترامپ و ترغیب او به اعمال فشار بیشتر بر روسیه در برابر مطالبات ارضی مسکو.
جرد کوشنر نیز آخر هفته گذشته در یک سخنرانی ویدئویی در نشست سالانه YES در کییف، به این بنبست اشاره کرد. این نشست با حضور حامیان بینالمللی اوکراین برگزار شد.
کوشنر گفت: «رئیسجمهور پوتین خط قرمز و خواسته خود را درباره آنچه میخواهد به دست بیاورد مشخص کرده است. اگر اوکراین میخواست به آن خط عقبنشینی کند، طبیعتاً بخشهای دیگر توافق از قبل آماده و تنظیم شده بود. اما اوکراین در حال حاضر نمیخواهد چنین کاری انجام دهد.»
کوشنر ادامه داد که وظیفه دولت ترامپ بهعنوان «میانجی» این است که «راهحلی خلاقانه پیدا کند» که به «هر دو طرف اجازه دهد به پیش بروند.»
او گفت ترامپ و ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، برای ادامه مذاکرات تعهد زیادی دارند و افزود: «آنچه ما شنیدهایم این است که رئیسجمهور پوتین نیز به این موضوع بسیار متعهد است.»
در همین لحظه، بخشی از حاضران در کییف شروع به خندیدن کردند؛ واکنشی که نشاندهنده تردید عمیق متحدان اوکراین نسبت به تصویری بود که دولت ترامپ از مذاکرات بهعنوان روندی متوازن میان دو طرف ارائه میکرد.
دو روز بعد، یک پهپاد روسی مجهز به موتور جت به قطاری در یک گذرگاه مرزی حمله کرد؛ گذرگاهی که مقامهای بلندپایه، از جمله دیوید پترائوس، رئیس پیشین سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، از آن عبور میکردند.
تلاش برای بازگرداندن مذاکرات صلح
مذاکرات برای پایان دادن به جنگ روسیه که اکنون بیش از چهار سال و نیم از آغاز آن میگذرد و صدها هزار کشته بر جای گذاشته است، اوایل امسال تا حد زیادی متوقف شد؛ زمانی که ویتکاف و کوشنر تمرکز خود را بر جنگ با ایران گذاشتند.
سفر ویتکاف و کوشنر به مسکو و سپس کییف در ماه جاری به نظر میرسد تلاشی برای ازسرگیری مذاکرات بوده باشد.
مقامهای اوکراینی گفتهاند مذاکرات سهجانبه میان آمریکا، اوکراین و روسیه ممکن است در ماه اکتبر از سر گرفته شود.
احتمال برقراری یک آتشبس محدود نیز قرار است در این مذاکرات مورد بحث قرار گیرد؛ آتشبسی که میتواند شامل توقف حملات به کشتیرانی در دریای سیاه یا توقف حملات به زیرساختهای انرژی باشد
