رمزگشایی از سیگنال های ارسالی ترامپ به ایران | سیانان: تنش در باب المندب بر توافق درباره تنگه هرمز اثر گذاشته است | هیچکس نمیخواهد تنها بجنگد
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از انتخاب، سیانان نوشت: پیشرویهای چشمگیر اخیر انصارالله، گروه طرفدار ایران، از جمله تصرف یک جزیره دارای اهمیت راهبردی در دریای سرخ، ضربه دیگری به منطقهای وارد کرده که در پی جنگ آمریکا با ایران با بحرانهای متعددی روبهروست و بحران شدید انرژی در جهان را نیز تشدید کرده است.
با این حال، به گفته منابع متعدد، نه آمریکا و نه متحد کلیدی آن، عربستان سعودی، برنامه روشنی برای عقب راندن این گروه ندارند؛ مسئلهای که بسیاری در منطقه را به این پرسش واداشته است که ضدحمله قرار است از کجا آغاز شود.
مقامهای آمریکایی اذعان دارند که این گروه یمنی در حال پیشروی با هدف نهایی اعمال کنترل بر تنگه حیاتی بابالمندب است، اما دولت ترامپ نشان میدهد تمایل چندانی به استفاده از ارتش آمریکا برای متوقف کردن آنها ندارد و در عوض، بر عربستان سعودی برای انجام این کار تکیه کرده است.
با این حال، حتی با دریافت حمایت بیشتر اطلاعاتی و کمک در زمینه تعیین اهداف از سوی آمریکا، عربستان نتوانسته است بهطور مؤثر مانع تصرف شهرهای ساحلی کلیدی در یمن توسط انصارالله شود؛ موضوعی که مقامهای آمریکایی و کشورهای خلیج فارس را ناامید کرده است. منابعی که با سیانان گفتوگو کردهاند، درباره توانایی عربستان برای متوقف کردن انصارالله بهتنهایی ابراز تردید کردهاند.
حرکتهای گروه انصارالله برای منابع منطقهای و دیپلماتهای سابق غافلگیرکننده نبوده است؛ آنها میگویند ضعف نیروهای یمنی مورد حمایت عربستان از مدتها قبل شناخته شده بود. مقامهای آمریکایی میگویند گزارشهای اطلاعاتی آمریکا طی ماهها نشان میداد که این گروه تلاش خواهد کرد یک آبراه مهم دیگر برای کشتیرانی تجاری را مسدود کند؛ مشابه کاری که ایران در اوایل سال جاری انجام داد.
با این حال، یک مقام آمریکایی گفت آمریکا معتقد است در حال حاضر همه آنچه را که عربستان برای موفقیت در برابر انصارالله نیاز دارد، در اختیار این کشور قرار میدهد؛ منظور او افزایش اخیر در اشتراکگذاری اطلاعات و دادههای مربوط به تعیین اهداف با عربستان بود. دو منبع نیز گفتند عربستان پس از حدود یک دهه آموزش نیروهای نظامی دولت یمن، به مقامهای آمریکایی اطمینان داده بود که به توانایی خود برای مقابله با حوثیها اطمینان دارد.
با این حال، در هفتههای اخیر نبردها از سر گرفته شده و شدت گرفته است. عربستان انصارالله را به هدف قرار دادن مکه، مقدسترین شهر مسلمانان، متهم کرده و انصارالله نیز خبر از سرنگونی یک جنگنده F-15 سعودی داده. طی یک روز گذشته، هشدارهایی در سراسر ریاض به صدا درآمد که نخستین تهدید مستقیم پایتخت عربستان از زمان آغاز تشدید تنشها با حوثیها در ماه ژوئیه محسوب میشود.
حوثیها اعلام کردند روز شنبه با استفاده از موشک و پهپاد، مواضع «حساس» در ریاض و یک تأسیسات آرامکو در ینبع را هدف قرار دادهاند. این گروه مشخص نکرد که دقیقاً کدام نقاط در پایتخت عربستان را هدف گرفته است. ویدئوی رویترز ستون بزرگی از دود سیاه را در نزدیکی فرودگاه اصلی شهر نشان داد، اما مشخص نبود آتشسوزی بر اثر چه چیزی ایجاد شده است. گزارشی درباره تلفات یا خسارت منتشر نشده است.
ویدئوی رویترز در روز شنبه ستون بزرگی از دود سیاه را در نزدیکی فرودگاه اصلی ریاض نشان داد. علت آتشسوزی مشخص نبود، اما ارتش عربستان بعداً اعلام کرد پدافند هوایی این کشور یک موشک بالستیک را که گروه انصار الله یمن بامداد به سوی ریاض شلیک کرده بودند، رهگیری و منهدم کرده است.
ائتلاف به رهبری عربستان که با انصارالله میجنگد، در بیانیهای در اواخر روز شنبه اعلام کرد پدافند هوایی این کشور یک موشک بالستیک را که بامداد از سوی این گروه به سمت ریاض شلیک شده بود، رهگیری و منهدم کرده است. این بیانیه همچنین اعلام کرد دیگر تلاشهای انصارالله برای حمله به اهداف غیرنظامی در سراسر کشور نیز خنثی شده است؛ از جمله حمله به بندر ینبع در دریای سرخ، جایی که یکی از خطوط لوله اصلی نفت عربستان به آنجا ختم میشود.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روشن کرده است که خط قرمز فعلی او، مشارکت مستقیم آمریکا در حملات نظامی علیه انصارالله است. تاکنون حمایت نظامی آمریکا صرفاً شامل ارائه اطلاعات و دادههای مربوط به تعیین اهداف برای حملات عربستان بوده است.
یک مقام آمریکایی گفت: «هیچ حمله تهاجمیای در کار نیست.»
«حوثیها با ما تماس گرفتند و نمیخواهند بجنگند»
چندین منبع در کشورهای خلیج فارس و آمریکا میگویند پیامهایی که از سوی ترامپ ارسال میشود، این سیگنال را به ایرانیها میدهد که او تمایلی به حمایت از متحدان آمریکا در منطقه ندارد.
ترامپ هفته گذشته و در جریان اظهاراتی در ایرلند به خبرنگاران گفت: «حوثیها با ما تماس گرفتند و نمیخواهند با ما بجنگند. آنها نمیخواهند ما علیه آنها وارد عمل شویم و ترجیح میدهند ما دخالت نکنیم و آنها اجازه میدهند بیشتر کشتیها عبور کنند.»
ترامپ در اشاره به عربستان سعودی گفت: «فقط از یک کشور چندان راضی نیستند و ما این مسئله را حل خواهیم کرد.»
باربارا لیف، دیپلمات سابق آمریکایی که در سراسر خاورمیانه فعالیت کرده است، اظهارات خود ترامپ درباره انصارالله را «شوکآور» توصیف کرد.
او گفت: «این شیوهای بسیار تند برای برخورد با رابطه با یک شریک نزدیک است؛ اینکه به نظر برسد شما توافق خود با گروهی را که آن شریک را هدف حمله قرار داده و خودتان آن را بهعنوان یک سازمان تروریستی خارجی معرفی کردهاید، در اولویت قرار میدهید.»
دولت آمریکا در مارس ۲۰۲۵ حوثیها را در فهرست «سازمانهای تروریستی خارجی» قرار داد.
محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، هفته گذشته دو بار با ترامپ گفتوگو کرد تا خواستار حملات آمریکا علیه این گروه شود. این درخواست تاکنون رد شده است و منابع میگویند مشخص نیست آیا سیاست دولت آمریکا تغییر خواهد کرد یا خیر.
در حالی که کمک نظامی برای عملیات تهاجمی عربستان حیاتی است، حفاظت از زیرساختهای داخلی این کشور نیز به همان اندازه به یک نگرانی فوری تبدیل شده است. مقامهای منطقهای به آسوشیتدپرس گفتند ارتش عربستان در حال کمبود موشکهای رهگیر است و ریاض از فرانسه، بریتانیا، پاکستان و مصر درخواست حمایت پدافند هوایی کرده است.
در بحبوحه این ناامیدی از پیشروی انصار الله، بسیاری از منابع کشورهای خلیج فارس معتقدند این عملیات جبهه جدیدی در جنگ ایران ایجاد کرده است که میتواند درگیری را طولانیتر کند. با وجود برخی تلاشها برای رسیدگی جداگانه به این مسائل، منابع بهطور فزایندهای معتقدند بدون رسیدگی به مسئله انصارالله، پیشرفتی در موضوع ایران حاصل نخواهد شد.
جوی هود، سفیر سابق آمریکا که بخش عمده فعالیت حرفهای خود را در خاورمیانه گذرانده است، گفت: «پیشروی حوثیها در دریای سرخ، ایران را جسورتر میکند. سعودیها باید این مسئله را حل کنند، در غیر این صورت در حالی مذاکره خواهند کرد که یک اسلحه روی میز قرار دارد و آنها چنین کاری نخواهند کرد.»
هود، مانند دیگر منابع، ادعا کرد که اگرچه نیروهای انصارالله میگویند نبردشان صرفاً با سعودیهاست، اما ارتباط روشنی با ایران وجود دارد.
او ادعا کرد: «ایران اکنون درگیر نبردی برای موجودیت خود است و همه نیروهای نیابتی را برای جنگ به کار میگیرد. انصارالله از سوی ایران از راه دور کنترل نمیشوند، اما برای سوخت به ایران نیاز دارند. بنابراین اظهارات انصارالله درباره دلایل آغاز این عملیات در مقطع کنونی، بازتاب کاملی از واقعیت نیست.»
وضعیت یمن مذاکرات دیگر، از جمله مذاکرات مربوط به تنگه هرمز، را نیز پیچیده کرده است.
نخستین نشست میان کشورهای شورای همکاری خلیج فارس و ایران از زمان آغاز جنگ آمریکا و ایران، اوایل همین هفته لغو شد. عربستان سعودی به دلیل نگرانی درباره متن توافق احتمالی میان عمان و ایران برای بازگشایی تنگه هرمز، از حضور در این نشست خودداری کرد و کشورهای دیگر خلیج فارس نیز در ادامه همین مسیر را در پیش گرفتند. منابع منطقهای گفتند این اقدام سیگنال روشنی بود مبنی بر اینکه عربستان در شرایطی که حملات انصارالله ادامه دارد، تعامل با ایران را برای خود دارای منفعت نمیبیند.
یک منبع منطقهای به سیانان گفت: «به دلیل حملات نیروهای انصارالله و وضعیت نزدیک کریدور بابالمندب، این مسئله بر توافق مربوط به تنگه هرمز تأثیر گذاشته است. سعودیها خواستار رویکرد همه یا هیچ هستند که قابل درک است، اما این موضوع روند را به تأخیر میاندازد.»
«هیچکس نمیخواهد تنها بجنگد»
عربستان حدود یک دهه است که در حال آموزش ارتش یمن بوده و تاکنون این نیروها نتوانستهاند حوثیها را بهطور مؤثر عقب برانند. حملات عربستان با پشتیبانی اطلاعاتی و هدفگیری دقیق آمریکا، مانع از آن شده است که شبهنظامیان کنترل کاملاً تثبیتشدهای بر برخی مناطق تصرفشده اعمال کنند، اما نتوانستهاند پیشرویهای آنها را بهطور کامل متوقف کنند.
منابع میگویند مقامهای ارشد دولت آمریکا در طول یک دهه گذشته تا حد زیادی تهدید انصار الله را نادیده گرفته بودند، با وجود آنکه مقامهای رده پایینتر آمریکایی و بازیگران منطقهای خواستار توجه بیشتر به این گروه همزمان با قدرتمندتر شدن آن بودند.
کارزار نظامی آمریکا علیه انصار الله در سال گذشته نیز محدودیتهای قدرت نظامی آمریکا را آشکار کرد؛ زیرا ماهها بمباران نتوانست موضع این گروه در داخل یمن را بهطور مؤثر از بین ببرد و در نهایت با یک آتشبس ناگهانی میان آمریکا و انصارالله پایان یافت.
این مقام آمریکایی گفت آمریکا در جریان دیداری که این هفته در عمان برگزار شد، «آتشبس را با انصارالله تثبیت کرد»؛ پیامی که بر عدم تمایل دولت آمریکا برای ورود به این درگیری تأکید دارد.
یک مقام ارشد حوثی که از این موضوع اطلاع داشت، روز پنجشنبه به CNN گفت: «آمریکاییها این پیام را ارسال کردند که نمیخواهند به سعودیها بپیوندند و بخشی از این درگیری باشند.»
این منبع افزود: «ما این پیام را مثبت دریافت کردیم.»
برخی مقامهای فعلی و سابق آمریکایی میگویند این تصور وجود داشت که قدرت نظامی عربستان در کنار سرمایهگذاری این کشور در ارتش یمن میتواند موازنهای در برابر حملات انصارالله ایجاد کند. اما این انتظار محقق نشده است.
او ادامه داد: «نیروهای انصارالله طی ماههای گذشته زمان زیادی را صرف آمادهسازی نیروهای خود برای چنین حرکتی کرده بودند. آنها نیروهای همسو با عربستان و دولت یمن را درهم شکستند؛ همانطور که انتظار میرفت، بهسادگی از خطوط آنها عبور کردند و این نیروها از هم فروپاشیدند.»
یک مقام فعلی کشورهای خلیج فارس گفت: «هیچکس نمیخواهد تنها بجنگد. یا سعودیها میجنگند یا با حوثیها به توافق میرسند.»
اما همزمان با آشکار شدن این مسئله که دولت مورد حمایت عربستان برای مقابله با انصارالله به منابع بیشتری نیاز خواهد داشت، خود عربستان نیز درگیر مجموعه گستردهای از چالشهای ناشی از جنگ جاری است؛ از جمله حمله اخیر به خط لوله شرق به غرب، همکاری با ارتش آمریکا برای امکانپذیر کردن عبور نفتکشها از تنگه و حفظ یک مسیر زمینی برای انتقال منابع حیاتی در منطقه.
عربستان همچنین در روزهای اخیر صادرات نفت خود به اروپا برای ماه سپتامبر را کاهش داده است؛ اقدامی که نشاندهنده احتمال عمیقتر شدن بحران جهانی انرژی است.
به گفته منابع، مقابله مؤثر با انصارالله از سوی نیروهای مورد حمایت عربستان احتمالاً به اعزام نیروی انسانی بیشتر از سوی عربستان یا کشورهای دیگر و همچنین نمایش تعهد آمریکا نیاز خواهد داشت. اما به نظر میرسد هیچیک از این دو عامل محتمل نیست.
یک منبع منطقهای دیگر گفت:«حداقل باید احتمال دخالت آمریکا همچنان بهعنوان عامل بازدارنده بر همه سایه بیندازد. اگر بدون ضرورت این عامل را از بین ببرید، این مسئله بهویژه برای یمنیهای حاضر در میدان، روحیه آنها را تضعیف میکند.»
لیف گفت که از مقامهای منطقه نشنیده است که از عملکرد سعودیها ابراز سرخوردگی کرده باشند؛ بلکه پرسش اصلی آنها این است: «آمریکا قرار است اینجا چه غلطی بکند؟»
منابع کشورهای خلیج فارس و آمریکا همچنین درباره اینکه آیا میتوان تشدید تنش با انصارالله را اساساً از طریق نظامی حل کرد، ابراز تردید کردهاند.
این منبع منطقهای گفت: «آنها سالها تلاش کردهاند» انصارالله را شکست دهند و افزود که اقدام نظامی «آنها را تضعیف خواهد کرد، بله، اما به کار آنها پایان نخواهد داد.»
