هادیان: توافق مرحلهای یا تعامل گزینشی میتواند مسیر گفتوگوی ایران و آمریکا را باز کند | ایران نباید سیاست خود را بر مبنای نتیجه انتخابات آمریکا تنظیم کند
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از جبهه اصلاحات، ناصر هادیان استاد روابط بینالملل که به عنوان کارشناس مهمان در نشست اخیر کمیته سیاسی جبهه اصلاحات ایران به منظور ارزیابی سناریوهای پیشروی روابط ایران و آمریکا و امکان ازسرگیری مذاکرات، شرکت کرده بود، با تصریح اینکه در شرایط کنونی امکان حرکت مستقیم به سمت یک توافق جامع و همهجانبه با آمریکا محدود است، گفت: «توافق مرحلهای» یا تعامل گزینشی میتواند امکانپذیرتر باشد و بنابراین ما ابتدا باید یک توافق مرحلهای را به پیش ببریم و پس از آن، در صورت فراهم شدن شرایط، به سمت یک توافق جامع و کامل حرکت کنیم.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه سیاست آمریکا در قبال ایران همواره ترکیبی از «مهار» و «تعامل گزینشی» بوده است، در مقابل، سیاست ایران را نیز «ضد مهار» و مبتنی بر «تعامل گزینشی» توصیف کرد و گفت: به نظر میرسد این تاکتیک در عمل همواره به زیان ما تمام شده است و باید به سمت تعامل همهجانبه حرکت کنیم تا مجموعه مسائل و اختلافات میان دو کشور در یک چارچوب جامع مورد حلوفصل قرار گیرد. البته با توجه به مسائل داخلی ایران، در مقطع فعلی امکان حرکت به سمت تعامل همهجانبه وجود ندارد؛ بنابراین، در شرایط موجود ناگزیر باید بار دیگر به سمت تعامل گزینشی حرکت کنیم.
ناصر هادیان با بیان این که علائمی از شکلگیری نوعی واقعبینی در بخشی از ساختار قدرت و حاکمیت ایران دیده می شود، اظهار کرد: تجربه عملی نشان داده است که تفاهم و توافق، در مقایسه با ادامه وضعیت تقابل و بلاتکلیفی، میتواند دستاوردها و مزایایی برای کشور داشته باشد.
از این منظر، به اعتقاد وی، اکنون بخشهایی از ساختار قدرت در ایران بار دیگر به این جمعبندی نزدیک شدهاند که باید مسیر تفاهمنامه اسلامآباد را مورد توجه قرار دهند و امکان بازگشت به آن را بررسی کنند.
وی با تأکید بر ضرورت بهرهگیری از فرصتهای ایجادشده پس از جنگ و ترجیح این که ایران با آمریکا وارد یک معامله و توافق شود، اظهار کرد: آنچه باید مورد توجه قرار گیرد این است که ما در این جنگ به برخی از اهداف و دستاوردهای مهم خود دست یافتهایم. از جمله، اهمیت ژئوپولیتیک و استراتژیک تنگه هرمز بیش از پیش آشکار شد و این مسئله باید در محاسبات آینده مورد توجه قرار گیرد.
این استاد روابط بینالملل افزود: اکنون باید تلاش کنیم جنگ بهگونهای پایان یابد که زمینه برای توسعه کشور فراهم شود و این امر، با بهرهگیری از ظرفیت دیپلماسی، از مسیر عادیسازی روابط با آمریکا و حرکت تدریجی به سمت توافق امکانپذیر است. بنابراین، بهتر است ابتدا درباره تنگه هرمز اقدام کنیم و اعلام کنیم که آماده بازگشایی آن هستیم و سپس وارد گفتوگوهای وسیعتر درباره موضوعات مختلف شویم.
ناصر هادیان در عین حال با اشاره به انتخابات میاندورهای آمریکا تأکید کرد: ایران نباید سیاست خود را بر مبنای نتیجه انتخابات میاندورهای آمریکا تنظیم کند و نباید منتظر بماند تا مشخص شود ترامپ یا جمهوریخواهان در این انتخابات چه وضعیتی پیدا خواهند کرد.
به گفته وی، ایران باید بر اساس منافع ملی خود تصمیم بگیرد و چه پیش از انتخابات و چه پس از آن، در صورت فراهم بودن شرایط، مسیر تفاهم و توافق را دنبال کند.
وی با بیان اینکه زمانبندی باید در محاسبات ایران مورد توجه قرار گیرد، گفت: اگر توافق و اقدامی قرار است صورت گیرد، ممکن است انجام آن پیش از انتخابات میاندورهای مزایایی داشته باشد؛ زیرا در صورت شکست جمهوری خواهان یا افزایش فشارهای داخلی بر ترامپ پس از انتخابات، این احتمال وجود دارد که فضای سیاسی آمریکا پیچیدهتر شود و حتی رفتار ترامپ تحت تأثیر فشارهای داخلی قرار گیرد و به لج بیفتد.
این استاد روابط بینالملل همچنین در توضیح تحلیل رفتار ترامپ، تأکید کرد: باید میان ادبیات تهدیدآمیز او و امکان واقعی دستیابی به توافق تفکیک قائل شد و بررسی کرد که چه نوع توافقی میتواند هم منافع ایران را تأمین کند و هم برای ترامپ قابل ارائه بهعنوان یک دستاورد سیاسی باشد.
به اعتقاد وی، ترامپ انگیزهای برای آن ندارد که جنگی طولانی و پرهزینه را در کارنامه خود ثبت کند و با شرایطی مواجه شود که از منظر سیاسی و اقتصادی برای دولت او هزینهزا باشد.
