رشد صادرات کانادا به بازارهای غیرآمریکایی | آیا کانادا میتواند وابستگی به همسایه قدرتمند را کاهش دهد؟ | فعلاً چیزی جز تب طلا نیست
به گزارش اقتصادنیوز، وقتی سخن از تنوع تجارت میشود، ذهنها به نوآوری و گسترش بازارهای تازه میرود. اما در کانادا، تجربه چند ماه اخیر نشان میدهد که گاهی اوقات «تنوع» بیشتر شبیه یک باد طلایی و نفتی است تا تغییر ساختاری واقعی در اقتصاد.
افزایش چشمگیر ارزش صادرات، اما عمدتاً ناشی از طلا و نفت است. آیا سیاستهای جاهطلبانه نخستوزیر کانادا در مسیر کاهش وابستگی به آمریکا موفق بودهاند یا هنوز در مرحله نمایش اعداد و ارقام هستند؟
مارک کارنی - نخستوزیر کانادا
بلومبرگ نوشت، نخستوزیر کانادا، مارک کارنی سال گذشته هدفی جاهطلبانه برای کشور تعیین کرد تا صادرات غیرآمریکایی خود را طی ده سال آینده دو برابر کند، هدفی که بر وعده کمپین انتخاباتی او مبنی بر کاهش وابستگی اقتصاد کانادا به همسایه جنوبیاش بنا شده بود.
از آن زمان، دولت او نشانههای اولیه موفقیت را اعلام کرده است. بهروزرسانی بودجه اخیر آن گفته است که تلاشهای تنوعبخشی به تجارت «به ثمر نشستهاند» و اشاره کرده است که صادرات کالاهای غیرآمریکایی از سال ۲۰۲۴ حدود ۳۶٪ افزایش یافته است.
اما نگاهی دقیقتر به دادههای تجاری نشان میدهد که افزایش صادرات کانادا به کشورهای غیرآمریکایی عمدتاً ناشی از دو کالای نوسانپذیر قیمتی، طلا و نفت، بوده است، نه کسبوکارهایی که در بازارهای جدید دست به نوآوری زده باشند.
مارک اَرکولاو، اقتصاددان بانک تورنتو دومینیون، در مصاحبهای گفت: «در حالی که افزایش سهم کالاهای صادرشده به کشورهایی غیر از آمریکا معمولاً به معنای تنوعبخشی به تجارت است، بخش عمده آن افزایش مربوط به شمش طلا و نفت خام است».
رشد 70 درصدی صادرات طلا
افزایش شدید قیمت طلا موجب جهش صادرات فلزات گرانبهای کانادا شده است، بهطوری که طبق دادههای گمرکی، صادرات این فلزات بین دسامبر ۲۰۲۴ تا مارس ۲۰۲۶ حدود ۷۰٪ رشد داشته است. این افزایش عمدتاً ناشی از افزایش قابل توجه ارسال طلا به بریتانیا بوده که طی این مدت تقریباً سه برابر شده است.
با کنار گذاشتن فلزات گرانبها، صادرات کانادا به کشورهای غیرآمریکایی نسبت به دسامبر ۲۰۲۴، پیش از جنگ تجاری با آمریکا، عملاً ثابت باقی مانده است، طبق دادههای گمرکی.
برخی از طلای شمارششده در میان صادرات کانادا حتی از کشور خارج نشده است. این موضوع وقتی مشخص میشود که تفاوت بین دادههای گمرکی، که کالاهای عبوری از مرز را نشان میدهد، و دادههای تراز پرداختها، که مالکیت را دنبال میکند، بررسی شود. این اختلاف نشان میدهد بخشی از فلزات گرانبهای «صادرشده» در مارس صرفاً مالکیت خود را تغییر دادهاند بدون اینکه فیزیکی جابهجا شوند.
یک شمش طلا در ضرابخانه سلطنتی کانادا در اتاوا در تاریخ ۱۱ می
افزایش صادرات انرژی
صادرات انرژی به کشورهای غیرآمریکایی نیز افزایش یافته است، که بخشی از آن ناشی از افزایش محمولهها به آسیا پس از افتتاح خط لوله توسعهیافته ترنس مانتین در سال ۲۰۲۴ است. اما به طور کلی، صادرات انرژی در این دوره نسبتاً ثابت باقی ماند، با وجود برخی نوسانات ماهانه، تا شروع جنگ ایران در اواخر فوریه.
«خلاصه اینکه هنوز شاهد شواهد پایدار نیستیم که نشان دهد داریم کانالهای صادراتی جدید برای محصولات جدید به بازارهای جدید ایجاد میکنیم»، که احتمالاً یک فرآیند چندساله خواهد بود، گفت ارکولاو. «ساخت این زنجیرههای تأمین با آمریکا دههها طول کشید.»
کارنی وعده داده بود که تجارت را متنوع کند تا در واکنش به تعرفههای آمریکا که اقتصاد کانادا را تحت فشار قرار داده و نگرانی درباره وابستگی شدید کشور به دسترسی به بازار آمریکا را ایجاد کرده بود، اقدامی انجام دهد. نخستوزیر زمان قابل توجهی را صرف سفرهای هوایی به سراسر جهان کرده تا روابط تجاری نزدیکتر با کشورهایی مانند چین و امارات متحده عربی برقرار کند.
اما اندرو دیکاپوا، اقتصاددان ارشد در اتاق بازرگانی کانادا، گفت که «هنوز برای قضاوت زود است» که آیا تلاش برای تنوعبخشی به تجارت نتیجه داده است یا خیر.
دیکاپوا گفت: «از منظر ارزش، ما واقعاً محصولات انرژی بیشتری صادر نمیکنیم، اما محصولات انرژی بیشتری به بازارهای غیرآمریکایی صادر میکنیم. اگر این روندها ادامه یابد، قادر خواهیم بود صادرات خود را متنوع کنیم. اما در نهایت، ارزش صادرات به بازارهای غیرآمریکایی هنوز بسیار کم است، بنابراین واقعاً اعداد را تغییر نمیدهد.»
یک روش دیگر برای سنجش تنوعبخشی تجارت، نگاه به تعداد شرکتهای کانادایی است که به بازارهای غیرآمریکایی صادرات میکنند. دیکاپوا اشاره کرد که این دستهبندی سال گذشته حدود ۳۰۰ شرکت رشد کرده است، که اولین افزایش از سال ۲۰۱۹ به شمار میرود. اما تعداد کمتری از شرکتها به آمریکا صادرات داشتند که باعث کاهش تعداد کل شرکتهای صادرکننده شد.
کارنی ساخت پروژههای بزرگ انرژی و زیرساختهای تسهیلکننده صادرات را بهعنوان سنگ بنای برنامه سیاسی خود قرار داده است. هفته گذشته، دولت او مشاورههایی درباره تغییرات پیشنهادی قوانین اعلام کرد که هدفشان سرعتبخشی به بررسی پروژههای فدرال است، با تعهد به ارائه تصمیمگیریها در عرض یک سال.
این مشاورهها پس از اظهارات فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بینالمللی انرژی انجام شد که از کانادا خواست با سرعت بیشتری منابع انرژی خود را توسعه و صادر کند.
دیکاپوا نیز خواست بیرول را تأیید کرد و گفت که کانادا باید تمرکز خود را بر توسعه ظرفیت صادرات انرژی به جهان حفظ کند اگر بخواهد اهداف تنوعبخشی به تجارت خود را پیش ببرد.
دیکاپوا گفت: «هماکنون، نشانههای اولیه این است که توانستهایم خلا ایجادشده در دادههای تجاری ناشی از تعرفههای آمریکا را جایگزین کنیم. مسیر تجارت آینده ما به این بستگی دارد که چه میزان قادر باشیم توانمندیهای داخلی کشورمان را برای بهرهبرداری از فرصتهای جهانی بسازیم».
ارسال نظر