چرا رشد اقتصادی آمریکا امسال ناامیدکننده بود؟
به گزارش اقتصادنیوز، حتی با وجود افزایش اشتغال و افت جدی قیمت بنزین طی سال گذشته، که باعث شده تا مردم پول بیشتری برای خرج کردن داشتهباشند، اما شاهد هستیم که مصرفکنندگان آمریکایی به طرز نامشخصی صرفهجو شدهاند. در عینحال، کمپانیهای حفاری نفتی که بر اثر افت قیمت جهانی نفت متضرر شدهاند، سرمایهگذاری در حوزه حفاری و اکتشافات نفتی را بیشتر و سریعتر از آنچه که توقع میرفت، کاهش دادند.
اما دسته دیگری از اتفاقات که عمدتا عوامل موقتی هستند نیز بر رشد اقتصادی این کشور تاثیرگذار بودهاند. بهعنوان مثال، زمستان سخت فروشندگان را در خانه نگهداشت و مناقشات کارگری نظیر آنچه که در اعتصابهای کارگری سکوهای نفتی بنادر «وستکاست» شاهد بودیم، صادرات آمریکا را کند کرد.
به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، با اینحال، همچنان برای نیمه دوم سال و با مشاهده نشانههایی از احیای اقتصادی، این امید وجود دارد که اقتصاد آمریکا بتواند دوباره قدرت از دست رفته خود را بازیابد. کارفرمایان نیز همچنان روی نیروهای خود حساب میکنند و نرخ اخراج نیروی کاری خود را در پایینترین سطح خود نگه داشتهاند که همه این شواهد نشان از ادامه چشمانداز مثبت آنهاست.
درگزارشی که روز پنجشنبه گذشته منتشر شد، دولت ایالات متحده اعلام کرد: میزان حقوق و مزایای بیکاری در کشور به پایینترین سطح خود در 15 سال اخیر رسیده و این بدان معناست که بیکاری و اخراج به پایینترین سطح و امنیت شغلی به بالاترین سطح خود رسیدهاست. کارفرمایان آمریکا در ماه آوریل 223 هزار فرصت شغلی ایجاد کردند و نرخ بیکاری به 5.4 درصد کاهش یافت.
«جوزف لاوورنا»، اقتصاددان «دویچهبانک» میگوید: کمپانیها و کارخانجات آمریکا علنا دارند نشان میدهند که به این باور رسیده اند که این رکود موقتی بودهاست. آنها ضعف بنادر و شرایط نامساعد جوی را عامل این رکود میدانند.
تحلیلگران برآورد میکنند که اقتصاد آمریکا در ماه آوریل تا ژوئن، تنها دو درصد رشد داشته باشد. این درحالی است که در سهماهه قبلی یعنی ژانویه تا مارس، شاهد رشد 0.2 درصدی بودهایم. برخی اقتصاددانان بر این باورند که اصلاحیه بعدی دولت از نرخ رشد اقتصادی در این بازه زمانی، برآوردهای قبلی را به منطقه منفی و احتمالا منفی یک درصد تنزل دهد.
درصورت وقوع این اتفاق، رشد اقتصادی ایالات متحده، در نیمه نخست سال 2015، در سطح ناامید کننده 0.5 درصدی خواهد بود. «مایکل فرولی»، اقتصاددان موسسه «جیپی مورگان چیس» با بیان این مطلب افزود: نرخ رشد 0.5 درصدی، فاصله بسیاری با نرخ رشد سه درصدی دارد که بسیاری از اقتصاددانان از اواخر سال گذشته، برای سال 2015 میلادی، انتظار آنرا داشتند که از سال 2005 میلادی، هنوز این نرخ رشد اقتصادی برای آمریکا محقق نشدهاست.
مهمترین عامل در پس این رشد ناامید کننده، مشتریان و مصرفکنندگانی هستند که به شدت انتظار میرفت تا به مسیر قبلی خود یعنی خرج آزادانه بازگردند. قیمت بنزین در آمریکا همچنان به ازای هر گالن یک دلار ارزانتر از سال گذشته است، این درحالی است که به تازگی قیمت بنزین اندکی افزایش یافتهاست. همچنین، افزایش مستمر استخدامها در سال گذشته نشان میدهد سه میلیون نیروی کاری بیشتر، در مقایسه با سال گذشته، حقوق دریافت میکنند.
همچنین، طی ماههای اخیر، شاخص اعتماد مصرفکننده افزایش یافتهاست. با تمامی این اوصاف، در سهماهه نخست سال، مردم آمریکا میزان هزینههای خود را تنها 1.9 درصد افزایش دادهاند که این نرخ ضعیفترین رشد طی یکسال محسوب میشود. گزارشی از رستورانها و خرده فروشیها نشان میدهد در ماه آوریل میزان هزینه مصرفکنندگان بدون تغییر و روی یک خط مستقیم بودهاست که این اتفاق، تمام امیدها را نسبت به بهبود شرایط اقتصادی آمریکا در سال جاری، نقش برآب کردهاست.
بسیاری از اقتصاددانان به این نتیجه رسیدهاند که مردم آمریکا از خرج کردن پساندازهای ناشی از افت قیمت نفت و فرآوردههای نفتی امتناع میکنند زیرا براین باورند که این افت موقتی خواهد بود. درعین حال، میزان سرمایهگذاری کمپانیهای نفت و گاز روی حفاریهای جدید، صنایع تولید لولههای فولادی و سایر تجهیزات، در نیمه نخست سال حدود 50 درصد کاهش یافته که این افت بسیار بیشتر از توقع و پیشبینیهای اقتصاددانان است.
«پل اشورث» اقتصاددان موسسه «کپیتال اکونومیک» میگوید: ما انتظار داشتیم که ارزانی نفت، تاثیرات مثبتی بههمراه داشتهباشد اما آیا واقعا دارد همه پیشبینیها برعکس از آب در میآید؟ پاسخ کوتاه به این سوال این است: «احتمالا همینطور است.»
بسیاری از اتفاقاتی که روی رشد اقتصادی تاثیر میگذارند، بایستی برچیده شوند. اقتصاددانان میگویند: مبادلات تجاری بینالمللی آمریکا در نیمه دوم سال رشد کمتری خواهد داشت. روند افزایش ارزش دلار در برابر سایر واحدهای پولی نظیر یورو تقریبا متوقف شده است. افزایش ارزش دلار، صادرات را برای آمریکا گرانتر کرده و بازارهای خارجی را دچار مشکل کردهاست. ازسوی دیگر، احتمالا، موج شدید واردات در ماه مارس، که سبب افزایش شکاف مبادلاتی و کاهش تولید شده، یکی از رویدادهایی است که از بیانیه پایانی مناقشات بندر «وستکاست» ناشی شد.
لاوورنا میگوید: هزینه مصرفکننده باید از سطح غیر معمول سهماهه نخست سال فاصله گرفته و افزایش یابد؛ همچنین سقوط سرمایه گذاری کمپانیهای انرژی نیز احتمالا در سهماهه سوم متوقف خواهد شد. وی معتقد است که نرخ رشد سالانه آمریکا در نیمه دوم سال به سه درصد برسد.
همچنین، یکی دیگر از عواملی که سبب کندی رشد اقتصادی آمریکا شده، مسکن است. زمستان سخت در ماههای ژانویه و فوریه سبب تاخیر در اتمام برخی پروژههای ساخت مسکن شد، اما در ماه مارس، ساخت مسکن، در مقایسه با ماه قبل، دو درصد رشد داشتهاست. ثبات اشتغالزایی نیز کمک خواهد کرد تا آمریکاییها پول بیشتری برای خرج کردن داشتهباشند.