جنگ نفتی چه بر سر قطبشمال میآورد؟
به گزارش اقتصادنیوز، تلویزیون «الجزیره» در گزارشی پیرامون این منطقه دورافتاده کره زمین اعلام کرد: 25 درصد نفت و 30 درصد ذخیره گاز طبیعی جهان و مقدار زیادی املاح معدنی در قطب شمال وجود دارد. علاوه بر آن، ذوب شدن یخهای قطور قطب شمال، این فرصت را فراهم میکند که از سمت شمال غربی یک مسیر تجاری جدید نیز احداث شود. در حال حاضر آمریکا و کانادا در این باره اختلاف دارند که آیا این یک آبراه بینالمللی است، یا یک مسیر آبی مستقل برای کانادا؟
از سوی دیگر روسیه وارد میدان شده و اعلام کرده که قصد دارد تا سال 2018، حضور نظامیاش را در قطب شمال افزایش دهد و بر اساس گزارش «سربین تایمز»، اوایل ماه آگوست، درخواستی تقدیم سازمان ملل کرده و قلمرویی به ارزش 30 تریلیون دلار نفت و گاز طلب کرده است. مسکو تصمیم دارد ظرف 15 سال آینده ظرفیت مسیر شمال غربیاش را تا 20 برابر ظرفیت کنونی افزایش دهد.
اما همواره این بحث وجود داشته که با توجه اینکه استخراج سوختهای فسیلی به قطب شمال آسیبهای بسیاری وارد خواهد کرد و پیشروی و دستیابی به سوختهای تجدیدپذیر را مختل میکند، حفاری و شروع عملیات استخراج در این منطقه درست است؟ باراک اوباما، رئیس جمهور آمریکا نیز با تأکید بر تغییر آب و هوا در آمریکا، خطاب به شورای قطب شمال (متشکل از 8 عضو ثابت) به آنها هشدار داد.
لری آدامز، یک شهروند آلاسکایی به گزارشگر «الجزیره» میگوید: به خاطر ذوب شدن یخها، دریا غیرقابل پیشبینی و واقعاً ترسناک شده و دیگر امن نیست.
اگرچه آلاسکا ممکن است آخرین مرز با قطب باشد، اما ساحل قطبی آن از اولین قربانیهای تغییرات آب و هوایی است. نه تنها ماهیگیری دشوار شده، بلکه روستاهای ساحلی نیز در معرض خطرات فزایندهای قرار دارند.
رابین برونن، از مؤسسه عدالت آلاسکا میگوید: جای امنی برای رفتن وجود ندارد و روستاهای غرب آلاسکا با جاده به قسمتهای دیگر مرتبط نیستند؛ در نتیجه وقتی توفان بیاید، تخلیه روستا غیرممکن است.
اما در مکانی مانند شهر کیوالینای آلاسکا که تنها با قایق یا هواپیما میتوان به آن رسید و نرخ بیکاری 3 برابر متوسط ملی است، موقعیتهای چندانی وجود ندارد و چنانچه حفاری نفت موفقیتآمیز باشد، ممکن است اشتغال به وجود آورد و بازدیدکننده جذب کند.
با همه اینها، آلاسکا، روسیه و آمریکا تنها کشورهای دخیل در این موضوع نیستند. ایسلند نیز در تصمیمگیری برای سرنوشت نفت پنهان زیر یخهای قطبی تأثیرگذار است. گونار براگی اسویسون، وزیر خارجه ایسلند، در مورد نتیجه دیدار اخیر نمایندگان کشورهای دخیل قطب شمال در آلاسکا، میگوید: به عقیده من جلسه بسیار مهمی بود، زیرا شرکتکنندگان زیادی داشت و قرار بر این شد که وقتی برای کنفرانس «تغییرات آبوهوایی» در ماه دسامبر در پاریس گردهم آیند، هر کشوری درباره چگونگی جایگزین کردن سوخت فسیلی با انرژی سبز و مبارزه با تغییرات آبوهوایی گزارشی ارائه کند.
اسویسون تصریح کرد: همانطور که باراک اوباما نیز بهوضوح اعلام کرد، آمریکا در این مسیر پیشرو خواهد بود. نگرانی ما در مورد قطب شمال، آب شدن یخهاست و وقتی این یخها در اقیانوس ذوب شوند، بسیاری کشورها تحت تأثیر عواقب آن خواهند بود.
مجری «الجزیره» خاطرنشان کرد که اگرچه قصد داریم با تغییرات آبوهوایی و استفاده از سوختهای فسیلی بجنگیم، اما حفاری و اجرای پروژههای نفتی و گازی بهمنزله ایجاد موقعیتهای جدید شغلی و رشد اقتصادی است. اوباما در اجلاس کشورهای قطب شمال سخنرانی تأثیرگذاری داشت، اما کمی بعد یک پروژه استخراج شیل جدید به راه افتاد و این دو با هم در تضاد است.
وزیرامور خارجه ایسلند در این خصوص اظهار داشت: کاملاً درست است که پروژههای نفت و گاز موقعیتهای بسیاری ایجاد خواهد کرد، اما من همیشه معتقد بودهام که پیادهسازی چنین برنامههایی در وهله اول باید به نفع مردم بومی منطقه باشد و تنها تحت قوانین و مقررات مشخصی صورت گیرد.
به گفته اسویسون، تغییر توجهات از سمت سوختهای فسیلی به استفاده از انرژیهای سبزتر، از اولویتهای ایسلند است. صندوق بینالمللی پول نیز باید به نوبه خود کمک کرده و یارانه بسیار زیادی را که به سوختهای فسیلی اختصاص داده، به سمت انرژیهای سبز معطوف کند تا به جای حمایت از تغییرات آبوهوایی با این پدیده جنگیده باشد.