به گزارش «اقتصادنیوز»، در حالی مدیریت کشور به لحاظ اقتصادی و با توجه به کاهش قیمت نفت و ادامه تحریمها سختتر میشود که مسوولان دولت از مدیریت کشور حتی بدون فروش نفت سخن میگویند.
محمدباقر نوبخت، معاون برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیسجمهور در یازدهمین همایش سراسری فرماندهان و مدیران قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء (ص) با اشاره به ارائه لایحه بودجه سال 1394 به مجلس شورای اسلامی گفت: در این لایحه بودجه عمرانی دولت بالغ بر 47700 میلیارد تومان برآورد شده است که نسبت به سال 1393 16 درصد رشد دارد و دولت مصمم است در هر شرایطی حتی افت شدید قیمت نفت برای عمران و سازندگی کشور هزینه کند.
به عقیده بسیاری از کارشناسان، دولت از جهت مدیریت بخش نفت و اینکه نفت از زاویه دید دولت یک کالای عمومی محسوب میشود، علاوه بر حجیم بودن، تبدیل به بزرگترین پیمانکار نیز شده است. در این شرایط و تاکید کارشناسان بر جابهجایی ناکارآمدی و تصدیگری دولت با رقابتمندی و کارایی، حرکت به سمت کاهش نقش دولت در اقتصاد باید به عنوان استراتژی تلقی شود.
ابزار رسیدن به چنین جایگاهی که بتوان آرزوی دیرینه ایرانیان مبنی بر دخالت ندادن درآمدهای نفتی در بودجههای سنواتی را پوشش دهد، از اهمیت به سزایی برخوردار است. کارشناسان ابزار لازم را کوچکسازی یا لاغر ساختن دولت با جایگزین کردن نهادهای خصوصی و تعاونی میدانند.
شرکتهای خصوصی و تعاونیها هرچند در دو دهه گذشته دچار تحول شدهاند اما همچنان به عقیده بسیاری از کارشناسان به دلیل نبود فضای رقابتی و وجود رانت از جایگاه اصلی خود دور شدهاند و با تمام ظرفیت به کار خود ادامه نمیدهند. این کارشناسان معتقدند: رقیب بخش خصوصی و تعاونیها، دولتی است که به پیمانکار اصلی در اقتصاد ایران تبدیل شده است.
نوبخت هر چند در این همایش دغدغه «رقیب ندانستن قرارگاه سازندگی خاتمالانبیاء برای بخش خصوصی» را مطرح کرد اما، موضوع یاری شدن دولت توسط قرارگاه را مورد تاکید قرار میدهد و اینگونه میگوید: قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء (ص) رویکرد اقتصادی و انتفاعی به طرحها نداشته و با نجابت درصدد یاری رساندن به دولت است.
سوال اساسی که ذهن بسیاری از کارشناسان را درگیر کرده همین موضوع است که یاری رساندن نهادی، آن هم در قامت قرارگاه خاتمالانبیا به دولت در چه شکل از ساختار اقتصادی بازارها قرار میگیرد؟ از نظر نوبخت این قرارگاه نه پیمانکار است و نه رقیب بخش خصوصی و از قضا به یاری دولت هم میآید.
سوال دیگر ساختار و ضعف نهادی است که در دل اقتصاد امروز پنهان مانده است. نوبخت میگوید: ما معتقد نیستیم که قرارگاه با پیشینه ، ریشه و ظرفیت فوقالعادهای که دارد در تقابل با بخش خصوصی به عرصه بیاید، کدام بخش خصوصی است که بیش از دو میلیارد دلار از دولت مطالبه داشته باشد و همچنان پای کار بایستد.
این همیاری قرارگاه با دولت در شرایط فعلی به چه چیزی تعبیر میشود؟ کارشناسان بر این باورند که دولت به دلیل قرار گرفتن در شرایط سخت اقتصادی روی به نهادهایی آورده که شخصیت ساختاری ندارند و نمیتوان آنها را در دسته بندی خصوصی یا تعاونی قرار داد.
سوالات بسیار دیگری از همین جهت نزد بسیاری از کارشناسان بیپاسخ مانده که محمد باقر نوبخت در این همایش به آنها نپرداخته است. باید منتظر ماند و دید نوبخت پاسخی به این سوال و سوالهای مشابه خواهد داشت؟ یاری رساندن به دولت در قالب نهادی مثل قرارگاه خاتم به چه معناست؟ شاید این اساسیترین سوالی باشد که پس از سخنان امروز نوبخت، دولتمردان باید به آن پاسخ دهند.