به گزارش «اقتصادنیوز»، محمد کردبچه در مقاله‌ای با عنوان «نگرشی جدید به برنامه‌ریزی و بودجه‌ریزی» که در همایش اقتصاد ایران ارائه کرده، آورده است: با شروع اقدامات مربوط به تهیه برنامه ششم توسعه، یکی از بحث‌های مهم که به آن پرداخته می‌شود آسیب‌شناسی برنامه‌های گذشته است.
براساس قانون برنامه و بودجه (مصوب اسفند ۱۳۵۱)، نظام بودجه‌ریزی ایران یک نظام «بودجه برنامه‌ای» است. بدین‌ترتیب که بودجه‌های سالانه باید برمبنای برنامه‌های سالانه، برنامه‌های سالانه بر مبنای برنامه‌های پنج‌ساله و برنامه‌های پنج‌ساله براساس برنامه‌های بلندمدت باید تهیه شوند. اگرچه پس از تصویب قانون مزبور کشور دارای پنج برنامه مصوب بوده است، اما اجرای حکم فوق هیچگاه به‌طور کامل به اجرا در نیامده است و بحث مغایرت بودجه‌های سالانه با برنامه‌های میان مدت همواره مطرح بوده و هست.
براساس این مقاله، عوامل متعددی در این امر موثر بوده‌اند که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:
الف) مشکلات فنی و ساختاری: مانند غیرقابل انعطاف بودن احکام، نبود جداول مبنا، نبود اولویت‌ها و شاخص‌های بخشی
ب) مشکلات ناشی از ساختار و رفتارهای سیاسی: با توجه به اینکه دوره‌های برنامه‌های پنج‌ساله با دوره‌های ریاست جمهوری و با مجلس شورای اسلامی منطبق نبوده است، همواره دولت‌ها یا نمایندگان ادوار مختلف مجلس نسبت به برنامه‌های تصویب شده ملاحظاتی داشته‌اند که همین امر مانعی در اجرای موفقیت‌آمیز برنامه‌ها به‌شمار می‌رفت.
کردبچه در ادامه عنوان کرده است: برای اجرای نظام بودجه‌ریزی برمبنای عملکرد (که قرار است مبنای تهیه بودجه‌های سالانه قرار گیرد)، با توجه به اینکه تحقق شاخص‌های عملکرد به زمان طولانی‌تر از یکسال نیاز دارد، لازم است چارچوب‌هایی یا افق زمانی بلندمدت‌تر پیش‌بینی شود. این چارچوب‌ها باید هماهنگ با برنامه‌های توسعه میانمدت و بلندمدت و در جهت تحقق اهداف پیش‌بینی شده در آن‌ها باشند.
وی مطرح کرده است: از طرف دیگر، انعطاف‌پذیر نبودن برنامه‌های میانمدت موانع زیادی را در اجرای بودجه‌های سالانه ممکن است ایجاد کند. برای رفع این مشکل در کشورهای پیشرفته دنیا و برخی از کشورهای در حال توسعه در سال‌های اخیر از چارچوب‌های میانمدت مخارج دولت استفاده شده است. دوره زمانی این چارچوب‌ها بین دو تا پنج سال و هدف‌های کمی و کیفی استفاده شده در آن‌ها منطبق و براساس هدف‌های پیش‌بینی شده در برنامه‌های توسعه آن‌ها است.
کردبچه ادامه داده است: چارچوب میان مدت مخارج دولتی ارتباط بین تخصیص منابع بودجه مبتنی بر اولویت‌های سیاستی و انضباط مالی مورد نیاز بودجه را برقرار می‌سازد. مفاهیم چارچوب مذکور ارتباط نزدیکی با مفاهیم بودجه ریزی مبتنی بر عملکرد دارد و از طریق تخصیص بهینه منابع به برنامه‌ها و بودجه ریزی فرا‌تر از افق سالانه، موجب بهبود عملکرد برنامه‌ها می‌شود. نکات مهمی که قبل از شروع به اجرای نظام بودجه ریزی مبتنی بر عملکرد در چارچوب میان مدت مخارج دولتی باید مورد توجه قرار گیرد بدین شرح است: زمان مورد نیاز برای اجرای فرآیند اصلاح، رهبری فرآیند، تجربه و علاقمندی، مهارت‌ها، استعدادهای مرتبط و ویژگی‌های کارکنان، وجود یک روش جامع و سازگار مرحله بندی شده، تشخیص پیچیدگی و مکمل بودن اصلاحات و متقاعد کردن مدیران به توانایی اجرای روش‌های جدید.
