هزینه چاقی برای اقتصاد، معادل هزینه جنگ
مصطفی عمادزاده در گفت‌و‌گو با «اقتصادنیوز»، با بیان اینکه چاقی یکی از بیماری‌های جهان مدرن است و در حال حاضر در حدود ۴۰ سال است که به صورت مفرط در بیشتر کشورهای جهان رواج یافته است، اظهار کرد: چاقی ابتدا از کشورهای توسعه یافته آغاز و سپس به کشورهای جهان سوم نیز منتقل شد و پس از آن و رفته رفته در تمام دنیا عمومیت پیدا کرد. قطعا فاکتورهای زیادی بر بروز چاقی در جوامع و در بین افراد باید درنظر گفته شود اما برخی از آنها نسبت به سایرین از اهمیت بیشتری برخوردار است.
وی ادامه داد: دلیل اصلی چاقی در جهان که می‌توان با تاکید زیادی به آن اشاره کرد کاهش تحرک و تغییر در برنامه غذایی مردم است. مواد غذایی که مردم در جهان استفاده می‌کنند غنی‌تر و کالری آن افزایش پیدا کرده است. قاعدتا با افزایش کالری در مواد غذایی نیاز به تحرک نیز افزایش پیدا می‌کند اما با رشد صنعتی شدن در جوامع شاهد این هستیم که تحرک نیز کاهش یافت است. در این شرایط افراد چاق می‌شوند و توده بدنی آنها رشد می‌یابد. در حال حاضر در کشور ما حدود ۱۰ درصد از مردم با چاقی مفرط روبه رو هستند که این موضوع بسیار خطرناک است و توجه ویژه‌ای را می‌طلبد.
این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه اساس چاقی غذا است، گفت: در گذشته‌های دور مشکل تامین غذا بوده اما با سپری شدن زمان و رشد تکنولوژی و پیشرفت‌های اقتصادی دسترسی به غذا در بین مردم راحت‌تر شده است. در حال حاضر علاوه بر سهولت دسترسی به غذا پذیرایی نیز عمدتا با انواع متنوع غذاهای پر چرب و شیرینی‌های پر کالری انجام می‌شود که این موضوع به خصوص در بین خانواده‌های سنتی در ایران بیشتر است.
عمادزاده با تاکید بر اینکه تحرک نیز کاهش یافته و دلیل اصلی کاهش تحرک هم پیشرفت تکنولوژی است، تصریح کرد: از دیگر عوامل اصلی تاثیرگذار بر چاقی می‌توان به استرس، انواع دارو، محیط زیست و رشد شهرنشینی اشاره کرد. به طور کلی می‌توان گفت که شیوه‌های زندگی ما زمینه‌های چاقی را فراهم کرده و شرایطی فعلی زندگی و پروتئین زیاد در نوع جدید غذا‌ها و به خصوص فست فود‌ها بر چاقی دامن زده‌است.
وی اضافه کرد: در این بین باید به نقش ورزش نیز اشاره کرد، هرچند رفته رفته شاهد رشد فرهنگ ورزش دوستی در جامعه می‌شویم اما همچنین این موضوضع در وضعیت مطلوبی قرار نگرفته است. موضوع غلبه بر چاقی ارتباط تنگاتنگی با میزان تحصیلات دارد به این معنی که افراد تحصیل کرده نگاه و جایگاه ویژه‌تری برای ورزش در زندگی خود قائل هستند و سعی در کاهش مصرف غذا دارند. از طرف دیگر افراد با تحصیلات کمتر معمولا به نحوه مطلوبی به نتیجهٔ اصلاح الگوی مصرف غذا، اصلاح شیوه زندگی و افزایش زمان ورزش نرسیده‌اند.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه اگر به رشد چاقی مفرط در کشور پرداخته نشود هزینه‌های سنگینی به خصوص در زمینه بهداشت و درمان به دولت‌ها و اقتصاد جوامع وارد می‌شود، تصریح کرد: افراد چاق عموما دچار امراضی نظیر دیابت، فشار خون، بیماری‌های قلبی، صفرا و غیره هستند که این بیماری‌ها هزینه‌های زیادی را به بیمه‌های سلامت در جوامع تحمیل می‌کنند.
عمادزاده ادامه داد: بنابر این بر اساس آمار چاقی انواع امراضی را موجب می‌شود که در نهایت هزینه‌های اجتماعی را افزایش می‌دهد. همچنین بین چاقی و تحرک رابطه معکوسی وجود دارد هرچه فرد چاق‌تر شود تحرک کمتری دارد و مجموع این عوامل و امراض در نهایت باعث کاهش بهره‌وری و رشد مرگ و میر در کشور‌ها می‌شود.
وی با بیان اینکه مجموع عواملی که همگی بر اقتصاد آثار نامطلوبی دارند، اذعان کرد: افراد چاق بیشترین میزان هزینه را به بیمه‌ها تحمیل می‌کنند به این معنی که در کشورهای توسعه یافته بیش از ۴۰درصد از مراجعان به مراکز بهداشت و درمان افراد چاق هستند. این افراد یا به طور مستقیم برای درمان چاقی به مراکز بهداشت و درمان مراجعه می‌کنند یا برای درمان امراض ناشی از چاقی خود.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: البته بیماری چاقی هزینه‌های دیگری به غیر از بهداشت و درمان را در کشور‌ها باعث می‌شود. همانطور که اشاره کردیم موضوع کاهش بهره‌وری در افراد مبتلا به چاقی مطرح است. بنابر این با در نظر گرفتن مفهوم بهره‌وری متوجه می‌شویم که افراد چاق نمی‌توانند اهداف یک جامعه در راستای به حداکثر رساندن استفاده از منابع و نیروی انسانی به منظور کاهش هزینه‌ها و رضایت افراد جامعه را در حد مطلوب برآورده کنند.
این استاد دانشگاه با تاکید بر اینکه باید اشاره کرد چاقی مفرط از عواملی است که امکان حداکثر استفاده مفید از افراد چاق را در جامعه سلب می‌کند، بیان کرد: در افراد چاق معمولا تحرک کاهش پیدا می‌کند و همین موضوع بهره‌وری، پویایی و چابکی آنها در محیط کار را کاهش می‌دهد. به طور قطع کاهش بهره‌وری افراد میزان جابه‌جایی در سازمان‌ها را کاهش می‌دهد این موضوع در نهایت به چرخه کاری آسیب می‌زند.
عمادزاده اضافه کرد: قبل از تشریح رابطه بهره‌وری و چاقی باید تاکید کرد که بین میزان بهره‌وری و ابتلا به امراض در افراد چاق رابطه مستقیمی وجود دارد به این معنی که ابتلا به امراضی نظیر مشکلات قلبی، دیابت و غیره باعث می‌شود میزان حضور این افراد در سازمان کم و در نتیجه بازدهی افراد کاهش یابد. چاق‌ها هزینه‌های عمده‌ای بر جامعه تحمیل می‌کنند که متاسفانه با پیشرفت جوامع این هزینه‌ها بیشتر هم می‌شود و یکی از مشکلات عمده در جوامع امروزی که توجه دولت‌ها را به خود جلب کرده همین موضوع چاقی مفرط و تحمیل هزینه‌های آن است. اما در مود بهره‌وری باید گفت این موضون المان‌های مشخص خود را دارد که بر اساس آنها هرچه پویایی، چابکی و مدت زمان حضور نیرو‌ها در سازمان کاهش پیدا کند میزان بهره‌وری آنا نیز کاهش پیدا می‌کند.
وی با تاکید بر اینکه هزینه‌های درمان چاقی و امراض مرتبط با آن هزینه‌های زیادی را به اقتصاد دنیا تحمیل کرده‌است، گفت: در حال حاضر در حدود ۱۷ درصد از تولید ناخالص داخلی در کشور آمریکا صرف بودجه بهداشت و درمان می‌شود که ۴۲ درصد از کل این عدد مربوط به چاق‌ها و درمان آنها است. بر اساس گزارشی که موسسه مک کینزی نوشته است هزینه‌هایی نظیر جنگ و سیگار کشیدن به لحاظ اقتصادی با هزینه‌های چاقی برابری می‌کند. بنابر این می‌توان می‌گفت چاق‌ها هزینه ساز هستند و به لحاظ اقتصادی هزینه‌های بهداشت و درمان زیادی را برای رفع مشکلات به خود اختصاص می‌دهند.
