اعلام آمادگی افغانستان برای همکاری معدنی با ایران/معادن افغانستان چه مزیت‌هایی دارند؟
فریبا رسولی: سفر اشرف‌غنی احمدزی به ایران در هفته اخیر و حضور او در جمع فعالان اقتصادی اتاق بازرگانی همکاریهای معدنی ایران و افغانستان را وارد فاز جدیدی کرده است. افغانستان با برخورداری از میلیاردها ذخایر معدنی دست‌نخورده تاکنون مقصد نهایی معدنکاران ایران نبوده و همین سبب ورود کشورهای دیگر مانند چین و هند در بهره‌برداری از ذخایر معدنی این کشور محسوب می‌شود.
فعالیت‌های معدنی در افغانستان از سوی کشورهای هند، چین، آمریکا و انگلیس در حالی رو به افزایش است که بسیاری از کارشناسان بخش معدن، سنگ‌آهن سنگان و ذخایر معدنی خواف هرات را دوقلوهای به هم چسبیده‌ای می‌دانند که بهترین فرصت‌های همکاری را در زمینه اکتشاف، استخراج و فرآوری پیش روی معدنکاران ایرانی گذاشته است.
اما از آنجایی که همکاری ایران با افغانستان نزدیک به 60 سال است در هر دولتی مورد تاکید قرار گرفته و این همکاریهای پررنگ نشده، بیشترین معادن این کشور را هند از آن خود کرده است. این در حالی است که کمرنگی همکاری این دو کشور را فعالان معدنی افغانستان شفاف نبودن قراردادهای ایران می‌دانند و در کنار این فعالان بخش خصوصی ایران علت را در نبود حمایت دولت مطرح می‌کنند. بنا بر همین امر است که به نظر می‌رسد اختلافات این دو کشور به جدایی دوقلوهای به هم چسبیده سنگ‌آهن و ذخایر دیگر معدنی دامن زده است.
در شرایطی که صاحب‌نظران بخش معدن معتقدند معدنکاران بخش خصوصی ایران می‌توانستند در این سال‌ها پروژه‌های بزرک معدنی این کشور را به لحاظ ذخایر برخورداری از سنگ‌آهن و مس نقش از آن خود کند، بررسی‌ها نشان می‌دهد سال‌ها قبل در مناقصه بین‌‌المللی یک معدن افغانستان که با حضور شرکت‌های ایتالیایی، کره جنوبی، چین و ایران برگزار شد، در آخر هند برنده اعلام شد. اما چرایی باخت ایران در این مناقصه را معدنکاران بخش خصوصی نبود حمایت لازم دولت از شرکت‌های خصوصی می‌دانند. اما آیا واقعاً این دولت بوده که در قراردادها و مناقصه‌های معدنی همیشه پشت فعالان معدنی و سرمایه‌گذاران بخش خصوصی را خالی کرده است؟
اما به نظر می‌رسد سفر رئیس‌جمهور افغانستان به ایران نوید از همکاریهای جدیدی می‌دهد که این بار تنها در حد یک وعده نخواهد ماند. رئیس خانه معدن ایران در گفت‌‌وگو با اقتصادنیوز همکاریهای معدنی با افغانستان را این بار جدی‌تر می‌داند و معتقد است معدنکاران ایران می‌توانند ذخایر معدنی بسیاری را از افغانستان به بهره‌برداری برسانند.
علاء میرمحمدصادقی با اشاره به حضور رئیس‌جمهور افغانستان در اتاق بازگانی ایران اظهار کرد: بر اساس صحبت‌هایی که اشرف‌غنی احمدزی، رئیس‌جمهور افغانستان در جمع فعالان اقتصادی اتاق بازرگانی داشته‌اند و مذاکره‌ای که هیات رئیسه در جلسه خصوصی با ایشان داشته‌اند، رئیس‌جمهور افغانستان وعده داده‌اند هر گونه تسهیلات را در سرمایه‌گذاری افغانستان تامین کنند.
او در این باره افزود: مبنی بر همین وزیر امور مالی و دارایی افغانستان مامور شده است که مشکلات سرمایه‌گذاری ایران در این کشور را پیگیری و برطرف کند و سرمایه‌گذاران بخش خصوصی نباید در این تردیدی داشته باشند.
رئیس خانه معدن با بیان اینکه افغانستان ذخایر معدنی بسیاری دارد، گفت: متاسفانه این کشور همسایه و نزدیک ذخایر معدنی فراوانی دارد اما امکان استخراج آنها مانند ایران فراهم نیست. در حالی که معدنکاران ایران می‌توانند به معادن این کشور ورود پیدا کنند و سرمایه‌گذاری‌های سوددهی داشته باشند.
میرمحمدصادقی همچنین گفت: افغانستان در این دیدار اعلام آمادگی خود را برای سرمایه‌گذاری‌های مشترک و توسعه همکاریهای معدنی با ایران مطرح کرده است و با توجه به علاقه‌مندی آنها به همکاری و ویژگی‌های مشترک خاک کشورها می‌توان فعالیت‌های معدنی بسیاری داشت.
او افزود: با توجه به نزدیکی این کشور به خاک ایران زمینه صادرات مواد معدنی و هر کالای دیگری نسبت به کشورهای دیگر آسان‌تر است و امیدواریم سرمایه‌گذاران بخش معدن به معادن افغانستان که تنوع ذخایر معدنی دارد، ورود پیدا کنند.
رئیس خانه معدن نیز همچنین گفت: بر اساس همین اعلام همکاری دو کشور قرار است اتاق ایران و افغانستان در کابل فعال‌تر شود و بیشتر از گذشته مشکلات این دو کشور بررسی شود. بر این اساس فعالان معدنی ایران می‌توانند تلاش کنند تا در افغانستان سرمایه‌گذاری کنند و پروژه‌های معدنی بسیاری را از آن خود کنند یا حتی همکاری خود را در این زمینه با مقامات و فعالان معدنی افغانستان پررنگ کنند. در این صورت فرصت‌های بسیار مناسبی پیش روی معدنکاران ایرانی به نظر می‌رسد.
با وجود این، آیا می‌توان این بار روی همکاریهای معدنی ایران و افغانستان حساب باز کرد یا همچنان بخش خصوصی کشور به دلیل نبود حمایت‌های لازم باید از ذخایر عظیم سنگ‌آهن شرق محروم بماند؟
