روشن شدن چراغ خطر ظهور بی‌هویت‌های نفتی

به گزارش اقتصادنیوز، شرکت‌های دست چندم یا بی‌هویت، حالا با برداشته شدن تحریم‌ها، سر بیرون آورده‌اند. شرکت‌هایی که خیلی‌ها ورودشان را مقدمه‌ای برای آمدن غول‌های نفتی می‌دادند و خیلی‌های دیگر، به وجودشان خوشبین نیستند. تجربه ناخوشایندی که ایران در مدت اخیر داشته، به این بدبینی دامن می‌زند.

چندی قبل بود که مسئله دکل نفتی گمشده به میان آمد تا اهمیت شرکت‌های برجسته در حوزه نفت مشخص شود. یکی از شرکت‌های نفتی داخلی اقدام به خرید دکل کرده بود اما آنچه که از زمان خرید تاکنون مشخص شده، پرداخت پول و تحویل نگرفتن دکل بوده است. در حقیقت دکل خریداری شده اما تحویل گرفته نشده است.

این شرکت البته شرکتی گمنام نبود و با همکاری شرکت تاسیسات دریایی اقدام به خرید دکل کرده بود اما خریدار اصلی، تاسیسات دریایی خوانده شده بود. با این حال، مسئله تحویل نگرفتن دکل تنها به این دکل ختم نمی‌شود، چرا که همزمان مشخص شد که دکل‌های دیگری نیز خریداری شده اما تحویل داده نشده است.

مسئله تجربیات ناخوشایند در حوزه نفت را نمی‌توان مختص بابک زنجانی و دکل گمشده دانست. با این حال، این دو اتفاق چیزی نیست که بتوان به این راحتی از کنار آن گذشت.

حالا تجربه دیگری که در انتظار ایران است و باید قدری نسبت به آن هشدار داد،‌ مسئله آمدن شرکت‌های دست چندم است که می‌تواند تجربه‌های مشابه دکل‌ نفتی یا بابک زنجانی را ایجاد کند. اخیرا در حالی صحبت‌ از یک شرکت معتبر آمریکایی برای ورود به فعالیت‌های نفتی شده که پیش از این رئیس اتحادیه صادرکنندگان فرآورده‌های نفتی صحبت از یک شرکت رده سوم آمریکایی برای ورود به ایران کرده بود و حالا مشخص نیست که این شرکت آمریکایی که ممکن است اولین شرکت نفتی غیرآسیایی باشد که بعد از تحریم‌ها وارد ایران می‌شود، اعتباری برای فعالیت‌های نفتی دارد یا خیر.

سابقه بدعهدی‌های اخیر نفتی اخیرا با فاش شدن ورود بنزین‌های غیراستاندارد از ترکمنستان، شدت بیشتری هم گرفت. آن طور که اخیرا اعلام شده، یک شرکت ایرانی که تاجر فرآورده‌های نفتی است، قصد داشته بنزین ترکمنستان را به عراق صادر کند اما محموله‌های وارد شده از ترکمنستان را در داخل ایران به فروش رسانده است. همین مسئله موجب قطع ارتباط بنزینی ایران و ترکمنستان شد، چرا که پیش از این نیز بارها بر غیراستاندارد نبودن محموله‌های بنزینی ترکمنستان تاکید شده بود.

حالا به نظر می‌رسد که به جای کشورهای آسیایی و شرکایی همچون هند و چین باید انتظار شرکت‌های دست چندم را در شرایط پساتحریم داشت که این مسئله می‌تواند به اقتصاد در حال گذار ایران، آسیب جدی وارد کند. چرا که بعد از ریخت و پاشی که دولت قبل در درآمدهای نفتی داشت، حالا بودجه‌های سختگیرانه‌تری برای دولت جدید لحاظ شده و دست دولت در این میان، قدری بسته‌تر است.